Zengin Mutfağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Zengin Mutfağı (oyun) sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Zengin Mutfağı
Vasıf Öngören'in 1977'de yazdığı oyununun Şehir Tiyatrolarındaki temsiline ait bir afişi
Vasıf Öngören'in 1977'de yazdığı oyununun Şehir Tiyatrolarındaki temsiline ait bir afişi
Yazar Vasıf Öngören
Karakterler Lütfü Usta (aşçı)
Seyfi
Selim
Ahmet
Hizmetçi Kız
Repliği olmayan karakterler Kerim Bey
Küçük Bey
Ülke Türkiye Türk
Orijinal dil Türkçe
Konu Bir konağın hizmetlilerinin ülkede yaşanan siyasal kavgalarda taraf olup olmama konusunda yaşadıkları olaylar
Zaman ve mekân 1970'ler Türkiye'sinde bir konağın mutfağı
Oyun ilk kez 1977 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından Başar Sabuncu rejisiyle sahnelendi. Bu oyunda Lütfü Usta rolünde Şener Şen vardı.

Zengin Mutfağı, Vasıf Öngören'in 1977'de yazdığı tiyatro eseridir. Eser, epik tiyatronun Türkiye'deki önemli örneklerinden biri kabul edilir.[1]

Oyunda, 1970 yılında, Türkiye'de büyük bir işçi eylemi olan 15-16 Haziran Olayları sırasında bir konağın mutfağında gelişen olaylar anlatılır. Oyunun mekanı olan "zengin mutfağı"nda aşçılık yapan iyi niyetli Lütfü Pehlivan, sınıf bilincine sahip olmayan ve çevresinde gelişen olaylara göre kendini konumlandırmaya çalışan silik bir karakterdir.[2] Oyunda Lütfü Pehlivan karakterinin geçirdiği değişim gözler önüne serilir.

Konusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Gençlik yıllarındaki pehlivanlığı ile övünen Lütfü Usta, zengin işadamı Kerim Bey'in evinde aşçıdır. Bir sabah kalktığında evde kimsenin olmadığını fark eder. Yanında çalışan kızın o gün nişanı vardır. Ama kızın sözlüsü Selim de ortalıkta görünmez. O sırada gelen şoför Seyfi'nin ağabeyi Ahmet'ten, işçilerin grev ve yürüyüş yaptığını, patronun - ne olur ne olmaz- diye Avrupa'ya gittiğini öğrenir. Selim'le genç kız nişanlanır. Ortam sakinleşir, Kerim Bey geri döner. Lütfü Usta, Kerim Bey'in dönerken getirdiği eğitimli Alman kurt köpeğine özel yemek pişirmek zorunda kaldığı için sinirlenir. İşsiz nişanlı Selim, evlenebilmek için ihtiyacı olan parayı bulma amacıyla kargaşa çıkaranları ihbar eder. Bunlardan biri Selim'i tanır. Öldürülmekten korkan Selim, Lütfü Usta'ya sığınır. Lütfü Usta'nın Selim'e yardım etmesi için konuştuğu Kerim Bey, bu "muhbir vatandaş" genci özel bir kampa yollar. Selim döndüğünde değişmiş, havalı ve agresif biri olmuştur. Saldırgan ve huysuz kurt köpeğine daha fazla dayanamayan Lütfü Usta köpeğin son olarak bir çingene kadını parçalamasının ardından hayvanı gizlice zehirler. Bunu ancak anarşistlerin yapacağını düşünen Selim araştırma yapar ve sonunda nişanlısından şüphelenir. Kerim Bey iki köpek daha getirir. Genç kız ilk başta Selim'in Seyfi'den şüphelendiğini sanır; ancak sonunda kendisini suçladığını anlar ve Selim'i terk eder. Ahmet ve Seyfi gösteri yürüyüşlerine katılır. Lütfü Usta bir gün gazetede miting alanında Selim ile eski nişanlısının kavga ederken resmini görür. Eski pehlivanlığı depreşir. Bir kız kadar yürekli olmadığını düşünür. Köşkten ayrılmalı mıdır yoksa kalmalı mıdır? Bu ikilemde öylece kalakalır.

Sahnelenişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Zengin Mutfağı, ilk olarak 1977'de İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Başar Sabuncu yönetiminde sahnelendi ve başrolde Şener Şen oynadı. Aralarında İsmet Küntay Ödülü de bulunmak üzere çeşitli ödüller alan oyun 1980'de aynı ekip tarafından sinemaya da aktarıldı.

Devlet Tiyatroları tarafından 1994-1995 sezonundan itibaren çeşitli defalar sahnelendi. 2012-2013 tiyatro sezonunda yazarın kızı Aslı Öngören yönetiminde İstanbul Şehir Tiyatroları'nda yeniden sahnelendi.

Saldırılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyun 1978 yılında Fatih’te İstanbul Şehir Tiyatroları oyuncuları tarafından prova edilirken oyunculara bir bombalı saldırı gerçekleşti. Saldırı sonucunda Fatih Şehir Tiyatrosu’nun yan sahnesi havaya uçtu. Oyunun 2012’de Şehir Tiyatroları tarafından sahnelendiği sırada “faşizm eleştiriliyor” gerekçesi ile bazı seyircilerin küfürlü saldırısına uğradı.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]