Zaha Hadid

Köprü Pavyonu (2008) Zaragoza, İspanya

Bergisel Kayak pisti (2002) İnnsbrück, Avusturya

BMW Merkez Binası (2005) Leipzig, Almanya

Vitra yangın istasyonu (1994) Weil am Rhein, Almanya

Meggie’s Centres Victoria Hastanesi (2006) Kirk Caldy, İskoçya

Rosenthal Çağdaş Sanatlar Merkezi (2003) Cincinnatti, Ohio, Birleşik Devletler

Zaha Hadid (Arapça: زها حديد, d. 31 Ekim 1950, Bağdat, Irak), Irak asıllı İngiliz vatandaşı, dekonstrüktivist mimar.

Zaha Hadid 1950’de Bağdat’ta doğmuştur. Londra Architectural Associaton okulunda mimarlık okumadan önce Beyrut Amerikan Üniversitesinde Matematik Bölümünü bitirmiştir. Mezuniyetinden sonra okulundaki hocaları ile 1977’de ortağı olduğu Office For Metropolitan Architecture’da çalışmaya başlamıştır.

1980’de kendi Londra merkezli bürosunu kurmuştur. 1980lerde Architectural Association’da ve Dünyanın başka yerlerinde prestijli kurumlarında ders vermiştir. Graduate School of Design’da, Harvard üniversitesinde, illinois üniversitesinde, Hamburg’daki Hochschule für Bildende Künste’de, Knowlton mimarlık okulunda egitmenlik yapmıştır. American Academy of Arts and Letters’ın onur üyesi olmuştur. Şu anda Viyanada uygulamalı sanatlar üniversitesinde profesörlük yapmaktadır.

Pek çok uluslar arası yarışmanın kazananı olan Hadid’in, teorik, etkili, kalıpları yıkıcı olan projelerinin pek çoğu başlarda inşa edilmemiştir. Özellikle Hong Kong’daki Tepe kulübü (1983), Galler’deki Cardiff Körfezi opera binası (1994). 2005’te İsviçre’deki Basel Kumarhanesi projesiyle ödül almıştır.

2004’te Pritzker Mimarlık Ödülü'nü alan ilk kadın mimar olmuştur. Daha öncesinde mimariye olan katkılarından dolayı CBE’ ye layık görülmüştür. Ayrıca Beyrut Amerikan Üniversitesi’nden onur diploması almıştır. Zaha Hadid’in Mimarlık bürosu 350’den fazla çalışanı ile Londra da bulunmaktadır. 2008’de Forbes dergisinin “Dünyanın En Güçlü 100 Kadını” listesinde 69uncu olmuştur.

Hadid, son zamanlarda Irak Hükümeti tarafından Irak’ın Merkez Bankasına yeni bir bina tasarlaması için görevlendirilmiştir. Bu proje kendi ülkesi için yaptığı ilk proje olacaktır. Diğer bir görevi de şubeye ait kayıt binasını, Pierres Vives ve Montpellier’deki Hérault’u da içermektedir.

Kavramsal tasarımları

• Guggenheim-Hermitage Vilnus, Vilnus Litvanya
• Kartal-Pendik Kıyı şeridi düzenlemesi, İstanbul Türkiye
• Szervita meydanı Baloncuk Ofis binası, Budapeşte Macaristan

Uygulanmış projeleri

• 1994: Vitra yangın istasyonu, Weil am Rhein, Almanya
• 2001: Kuzey Hoenheim araba parkı, Hoenheim, Fransa
• 2002: Bergisel Kayak pisti, İnnsbrück, Avusturya
• 2003: Rosenthal Çağdaş Sanatlar Merkezi, Cincinnatti, Ohio, ABD
• 2005: BMW Merkez Binası, Leipzig, Almanya
• 2005: Ordrupgaard ek binası, Kopenhag, Danimarka
• 2005: Phaeno Bilim Merkezi, Wolfsburg, Almanya
• 2006: Meggie’s Centres Victoria Hastanesi, Kirk Caldy, İskoçya
• 2006: Tondonia Şaraphane Otağı, Haro, İspanya
• 2007: Eleftheria Meydan Yenilemesi, Lefkoşa, Kıbrıs
• 2007: Hungerburgbahn Yeni İstasyonları, İnnsbrück, Avusturya
• 2008: Chanel Mobile Sanat Pavyonu (Dünya Çapında), Tokyo, Hong Kong, Newyork, Londra, Paris, Moskova (2006-2008)
• 2008: Köprü Pavyonu, Zaragoza, İspanya
• 2009: Johann Sebastian Bach Pavyonu, Manchester uluslar arası festivali, Manchester, Birleşik Kralllık
• 2010: CMA CGM Kulesi, Marseille, Fransa
• 2010: MAXXI ulusal XXI. Yüzyıl sanatları müzesi, Roma, İtalya (2010 Stirling Ödülü)
• 2010: Guangzhou Opera Binası, Guangzhou, Çin Halk Cumhuriyeti

Planlanan projeleri

• New Maritime Terminali, Salerno, İtalya
• Riverside Museum, Glasgow Transport Müzesi, İskoçya
• Eli and Edythe Broad Museum, Michigan State Üniversitesi
• Mandarin Oriental Dellis Cay, Villa D, Dellis Cay, Turks & Caicos Adaları
• London Aquatics Centre, Londra
• Napoli Afragola tren istasyonu, İtalya
• Citylife İş Merkezi (Storto) ve Konutlar, Milan, İtalya
• Nuragic and Contemporary Sanat Müzesi, Cagliari, İtalya
• Haydar Aliyev Kültür Merkezi, Bakü, Azerbaycan
• Dongdaemun Tasarım Alanı ve Parkı, Seul, Güney Kore
• Napoli Afragola Tren İstasyonu, İtalya
• Abu Dabi Gösteri Sanatları Merkezi, Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri

Hakkında basılan yayınlar

Wikimedia Commons'ta

Zaha Hadid ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

• Higgins, Charlotte (2009-07-01). "Zaha Hadid's Bach salon". London: The Guardian. (İngilizce)
• Morrison, Richard (2007-06-27). "For ever thinking outside the boxy". London: The Times. (İngilizce)
• Seabrook, John. “The Abstractionist - Zaha Hadid‘s Unfettered Invention”. The New Yorker, 21 ve 28 Aralık 2009. Sayfa 112 ile 124 arası. (İngilizce)
• Sulaiman, Tosin (2005-12-01). "Architect who has built a reputation for controversy". London: The Times. (İngilizce)

Dış bağlantılar

• Zaha Hadid resmî sitesi