Yunanlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Yunanlılar sayfasından yönlendirildi)

Git ve: kullan, ara

Yunan
Έλληνες

Yannis Kapodistrias • Perikles • El Greco • Büyük İskender

Toplam Nüfus

yaklaşık 16.000.000

Önemli Bölgeler

Yunanistan	10.196.539 (2001 nüfus sayımı)	^[1]
ABD	1.380.258 (2006 tahmin)	^[2]
Kıbrıs	624.754 (2001 nüfus sayımı)	^[3]
Birleşik Krallık	400.000 (tahmin)	^[4]
Avustralya	365.147 (2006 nüfus sayımı)	^[5]
Almanya	320.000 (2008 tahmin)	^[6]
Kanada	242.685(2006 nüfus sayımı)	^[7]
Rusya	97.827 (2002 nüfus sayımı)	^[8]
Ukrayna	91.500 (2001 nüfus sayımı)	^[9]
Arnavutluk	58.785 (1989 nüfus sayımı)	^[10]
Güney Afrika	55.000 (2008 tahmin)	^[11]
Brezilya	40.000 (2008 tahmin)	^[12]
Belçika	35.000 (2008 tahmin)	^[13]
Arjantin	30.000 (2008 tahmin)	^[14]
Diğer ülkeler	bakınız w:en:Greek diaspora

Dil(ler)

Yunanca

Din(ler)

Yunan Ortodoksu^[15]

İlgili Etnik Gruplar

Rumlar

Yunanlar'ın M.Ö. 20. yüzyılda kitleler hâlinde Balkan Yarımadası'nın güneyine göç ettikleri inanılır. Yunanlar zaman ile Ön Asya'da ve Güney Karadeniz'de büyük koloniler kurmuşlar ve gerek Anadolu'da gerek Yunanistan'da uzun yıllar hüküm sürmüşerdir. Roma İmparatorluğu'nun giderek güç kazanması ile bağımsızlıklarını koruyamamışlar ve Roma egemenliği altına girmişlerdir. Kavimler Göçü nedeniyle Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması ile doğu kanadında Bizans İmparatorluğu'nu kuruldu. 1000 yıldan fazla tarih sahnesinde rol oynayan Bizans İmparatorluğu, Osmanlı Devleti'nin Konstantinopolis'i fethetmesi ile yıkıldı, Trabzon ve Mora'nın alınması ile de dirilme umutlarını kaybetti. Konstantinopolis'in alınması ile şehrin adı İstanbul olarak değiştirildi. Dini İslâm olan Osmanlı Devleti, İstanbul'daki Ortodoks kilisesinin şehirde kalmasına izin verdi ve bu nedenle Yunanlar uzun yıllar göç etmeden Osmanlı egemenliği altında yaşadılar. Fakat bunun yanında şehir alındığında birçok bilim adamı ve filozof Avrupa'ya göç etti. Osmanlı egemenliğindeki Yunanlar 1832'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak kendi krallıklarını kurdular. 1923 yılında Lozan Anlaşması ile Türkiye'de yaşayan Rumlar ve Yunanistan'da yaşayan Türkler nüfus mübadelesi sonucunda yer değiştirdi. 1923'de yaklaşık 13,000,000 olan Türkiye nüfusuna ek olarak yaşayan Yunan'ın 1,500,000'u Türkiye'den ayrıldı. Buna karşın Yunanistan'dan 450,000 Türk geldi.

Konu başlıkları

1 Soyadları
2 Din
3 Dil
- 3.1 Abece
- 3.2 Şiveler
4 Demografi
5 Yunan insanlarına diğer dillerde verilen adlar
6 Ayrıca bakınız
7 Not
8 Kaynaklar
9 Dış bağlantılar

[değiştir] Soyadları

Yunanistan'da soyadı kültürü, Türk toplumunda olduğu gibi, alan kişinin karakteristik özelliğini, mesleğini vb. yansıtan isimlerdir. Yunanistan'da yakın zamana kadar kadınlar, evlendikten sonra babalarnın soyadını bırakıyor ve kocalarının soyadını alıyorlardı fakat günümüzde kadınlar, kanunen kızlık soyadlarını tutmaya teşvik edilmektedir. Kişilerin aldığı soyadları yaşamış oldukları bölgeye göre değişir.

papa- önekini almış soyadları

Herhangi bir soyadında bu önekin bulunması ataların birinin papaz olduğunun göstergesidir.

Τάσσος Παπαδόπουλος - Tassos Papadopoulos
Έλενα Παπαρίζου - Elena Paparizou
Φροσω Παπαχαραλαμπους - Froso Papaharalambous

konto-, makro-, ve chondro- önekini almış soyadları

Herhangi bir soyadında bu öneklerden birinin bulunması, Türkçe'deki kısa, koca ya da şişman manâsına gelir.

Vaggelis Konitopoulos

Türk kökenli soyadları

kara- , haci- gibi önekler Yunan kültürüne Osmanlı hâkimiyeti sırasında kültürel etkileşim sonucu girmişlerdir. Bunun yanında -τζή soneki ile bitenler, Türkçe'deki -cı, -ci; -oglou ile bitenler Türkçe'deki -oğlu; -λής ile bitenler, -li, -lı anlamlarını katar.

Ρίτα Αμπατζή - Rita Abatzi
Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου Καραμανλής - Kostas Karamanlis
Nikos Portokaloglou

-idis ile biten soyadları

Trabzon - Pontus bölgelerinden göçmüş olanlar kullanır.

-akis/-aki ile biten soyadları

Genelde Girit adasından göçenler ve yerlileri tarafından kullanılır.

-ellis/-elli ile bitenler

Genelde Midilli adasından göçenler ve yerlileri tarafından kullanılır.

[değiştir] Din

Yunan halkının büyük çoğunluğu Hıristiyanlık'ın Ortodoks mezhebine bağlıdır. Osmanlı egemenliğine girdiği zamanlarda ülke içinde Müslüman azınlık da oluşmuştur. Bugün Yunanistan'daki Müslüman azınlığın neredeyse tümünü Türkler oluşturur. Yunan kültürü içinde geçmişten bügüne hep bir Yahudi azınlık da yer almış ve Yunanlar ile Yahudiler arasındaki kültür etkileşiminden Yevanika adı verilen bir şive ortaya çıkmıştır.

[değiştir] Dil

Ana madde: Yunanca

Yunanistan'da resmi dil Yunanca'nın Dimotiki şivesidir. (Yun. δημοτική "Đimotiki" okunur) 1976'dan beri Yunanistan'ın ve Kıbrıs Rum Yönetimi'nin resmî dilidir. Yunanca (Ελληνικά - Elinika) 3000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Hint-Avrupa dil ailesine aittir. Antik Yunanca Klasik Yunan uygarlığının dili olarak kullanılmıştır. Modern Yunanca Antik Yunanca'dan oldukça farklı olmakla beraber köken olarak ona dayanır. Yunanca, Yunan Alfabesi kullanılarak yazılır.

Modern Yunanca dünyada, çoğunluğu Yunanistan'da olmakla beraber, Avustralya, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan yaklaşık 15 milyon kişinin anadilidir. Türkiye'de anadili Yunanca olan yaklaşık 2000 Rum olduğu sanılmaktadır. Bunların hemen hemen hepsi İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada'da yaşar. Günümüzde Yunanistan ve Kıbrıs'tan Türkiye'ye göç eden Yunanca (ya da Rumca) konuşan (konuşabilen) kayda değer Türk de vardır.

[değiştir] Abece

Ana madde: Yunan Abecesi

Yunanca, yedisi sesli, onbeşi sessiz, ikisi ise birleşik yirmidört harften oluşan Yunan Abecesi ile yazılır. Bugün Yunan Abecesi'ni Yunanlar'dan başka kullanan kavim yoktur. Daha önceki yıllarda Gagavuzcave Karamanlı Ortodoks Hristiyan Türklerin kullandığı Türkçe , Yunan Abecesi'ile yazılırdı. 2000'i Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan toplam 15.000.000 kişinin anadilidir.

σ/ς

[değiştir] Şiveler

Demotiki (Δημοτική)
Katarevusa (Καθαρεύουσα)
Tsakonika (Τσακωνικά)
Pontus (Ποντιακά)
Kapadokya (Καππαδοκικά)
Güney İtalya (Κατωιταλικά)
Yevanika

[değiştir] Demografi

Yunan Diasporası'nın en geniş olduğu ilk 50 ülke

Bugün dünyada yaklaşık 19,000,000 Yunan'ın olduğu sanılmaktadır. Anavatanda yaşayanların yanısıra diğer ülkelerde çalışan, gurbette olan bir çok etnik Yunan vardır. Avrupa'nın hemen her ülkesinde, Amerika'da ve Avustralya'da birçok Yunan bulunur.

1 Milyon'dan fazla

Amerika Birleşik Devletleri

500 Bin - 1 Milyon arası

100 Bin - 500 Bin arası

25 Bin - 100 Bin arası

1000 - 25 Bin arası

İtalya	Arjantin	Gürcistan	Kazakistan
İsveç	Özbekistan	İsviçre	Romanya
Türkiye	Yeni Zelanda	Hollanda	Mısır
Bulgaristan	Çek Cumhuriyeti	Moldova	Macaristan
Lübnan	Polonya	Suudi Arabistan	Lüksemburg
Kamerun	Ermenistan	Venezuela	Zimbabwe
Uruguay	Şili	Meksika	Suriye

1000'den az

Panama	Zambiya	Kırgızistan	Danimarka
Etiyopya	Makedonya	Ürdün	Norveç
İspanya	Bahamalar	Nijerya	Tanzanya
İsrail	Sudan	Azerbaycan	Peru
Litvanya	Malawi	Kolombiya	Cibuti
Finlandiya	Portekiz	Kuveyt	Letonya
Japonya	Çin

Diğer ülkelerin tümünde 100'den az, Sırbistan ve Beyaz Rusya ile ilgili bilgi yok.*

[değiştir] Yunan insanlarına diğer dillerde verilen adlar

Grek kökü üzerine türetilmiş olanlar, genelde Avrupa dillerinde;

İngilizce: Greece	İtalyanca: Grecia	Fransızca: Grèce	Almanca: Griechenland	İspanyolca: Grecia
Portekizce: Grécia	Hollandaca: Griekenland	Frizce: Grikelân	Afrikaans: Griekeland	Lehçe: Grecja
Danca: Grækenland	İsveççe: Grekland	İzlandaca: Grikkland	Fince: Kreikka	Estonca: Kreeka
Arnavutça: Greqia	Rumence: Grecia	Katalanca: Grècia	Macarca: Görögország	Slovakça: Grécko
Slovence: Grčija	Letonca: Grieķija	Litvanyaca: Graikija	Kernevekçe: Pow Grek	Galce: Groeg
İrlandaca: An Ghréig	Rusça: Греция (Gretsia)	Ukraynaca: Греція (Gretsia)	Sırpça: Грчка (Grčka)	Çekçe: Řecko
Hırvatça: Grčka	Bulgarca: Гърция (Grtsia)	Japonca: ギリシャ (Girişa)

İyon kökü üzerine türetilmiş olanlar, genelde Sami ve Altay dillerinde;

Türkçe: Yunanistan	Azerice: Yunanıstan		Ermenice: Հունաստան (Hounastan)		Hintçe: यूनान (Yûnân)
Arapça: يونان (Yûnân)	Eski İbranice: יָוָן (Yāwān)		İbranice: יוון (Yavan)		KJV İncili: Javan
Endonezyaca: Yunani		Farsça: یونان (Yūnān)		Süryanice: ܝܘܢܢ (Yunan)

Helen kökünden türemiş olanlar (Yunanca da dahil)

Yunanca: Hellas ya da Hellada
Norveççe: Hellas
Vietnamca: Hy Lạp
Çince: 希臘 (Xīlà)
Korece: 희랍 (Huirap)

Diğer

Gürcüce'de bir istisna olarak Yunan sözcüğü Saberdzneti diye adlandırılır.
Diğer Türk şivelerinde de Yunanistan sözcüğü, Türkiye Türkçesi ya da Azerice'de olduğu gibi sesletilir.