Yeniköy, Arsin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°54′9″N, 40°0′15″E

Yeniköy
—  Köy  —
Trabzon
Trabzon
Koordinatlar: 40°54′9″K 40°0′15″D / 40.9025°K 40.00417°D / 40.9025; 40.00417
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İl Trabzon
İlçe Arsin
Rakım 250 m (820 ft)
Nüfus
 - Toplam 356
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 462
İl plaka kodu 61
Posta kodu 61900
İnternet sitesi: http://www.kucukharayenikoy.com

Yeniköy, Trabzon ilinin Arsin ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeniköy köyü eski adı ile Küçük Hara, 1964 yılına kadar Yolüstü köyünün (Hara ya da Büyük Hara) bir mahallesi idi. 1964 yılında Muhtarlık olan köyün ilk muhtarı Sadık Öztürk'tür. Yeniköy köyü sekiz mahalleden ibarettir. Batı sınırı Yanbolu deresi doğal akarıdır. Doğu sunda Araklı Yiğitözü(Zanike) köyü olup araklı-ayvadere gurup karayolu doğal sınırdır. Kuzeyde Ortaköy (GANZİ)ile sınır olan Yeniköy, güneyde Ayvadere(AHO) köyü ile sınırdır. Yeniköy köyü eski ismi olan Hara ismini, orta çağda geniş otlaklarında santa yerleşkesi mukimlerine at besleyiciliği ve terbiyesinin yapılmasından almaktadır. Yeniköy de ayrıca ortaçağdan kalma kiremit pişirme kuyuları ve cinicilikte yapıldığının işaretleri olarak çini kırık kalıntıları mevcuttur.

İpek Yolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihi İpek Yolu: Trabzon-Tebriz/İran hattı, Trabzon limanından başlayıp sahil yolu ile Arsin'e, İsmail Yılmaz caddesi boyunca devam eden ipek yolu Işıklı köyü üzerinden çiçekli köyü ve yolüstü köyünden geçerek yanbolu deresine ulaşır. Yanbolu deresi üzerinde halen ayakta durmakta olan tarihi Hara köprüsü üzerinden geçip Yeniköy köyünü tam ortadan ikiye bölerek Kara Dere'ye kavuşmakta, Ayvadere köyü kaşıkçı mahallesinden (tarihi konaklama ve pazaryeri) karadere vadisi boyunca (araklı-Dağbaşı-Bayburt Yolu)ilerleyen ipek yolu, Salmangas geçidini aşarak cavdar yaylasından Tohnovi deresi vadisine ulaşır.Vadi boyunca ilerleyen yol Aydıntepe ilçesi Uğrak mevkiinde Bayburt-Gümüşhane yoluna kavuşur. Buradan Bayburt sonra Erzurum ve sonra Iğdırdan Tebriz'e ulaşır. İpek Yolu'nun Yeniköy'den geçiyor olması, köyün tarihini değerli kılmaktadır. Köyün tam orta yerinde, İpek Yolu kenarında tarihi üç mezarlık vardır. Kabirlerdeki mevtaların hangi tarihlerde meftun oldukları meçhuldür. Mezar taşları yazısız, İslami defin kaidelerine uygundur.

Ayazma[değiştir | kaynağı değiştir]

M.Yılmaz Tarafından Çekildi

Yeniköy köyü sınırları içerisinde, merkez mahalle ile hoşamenge mahallesini biribirinden ayıran kayalık mevkiinin kuzeybatı yamacında fındıklık içerisinde bulunan şifalı su tarihin derinliklşerinden günümüze kadar misafirlerini ağırlamakta ve şifa dağıtmaktadır. Şifalı ayazma suyu üç göze halinde bulundukları yerde kaynak olup akarları yoktur. Ayranımsı renkte olan su içilmez ancak bilumum deri hastalıklarında şifa olup mayıs yedisinde ziyaretçi akınına uğramaktadır. Ayazma gözelerinin hemen yanında tarihten günümüze bir hamam harabesi vardır.

Kümbet[değiştir | kaynağı değiştir]

M.Yılmaz Tarafından çekildi

lügat manası mezar olan kümbet köyümüzde çeşme olarak bilinmektedir. Yeniköy köyü hudutları içinde, İpek Yolu üzerinde, tarihi mezarlıktan bati istikametine 300 metre de kümbet vardır. Kümbetin taş oluğunun yapım tarihi meçhuldür. Ancak 1992 yılında Köy sakinlerinden H. Kemal yılmaz tarafından kümbetin yeri değiştirilerek restore edilmiştir. Kümbetin taş oluğundan akan su yazları buz gibi soğuk kışın soğuk günlerinde ise ılık akar.

Cami[değiştir | kaynağı değiştir]

M.ılmaz Tarafından çekildi
Cami içi hat sanatı. M.Yılmaz tarafından çekildi

1957 yapım tarihli köy camii; sütunsuz, direksiz, 70 cm. kalınlıkta taş duvarla imar edilmiş olup kare temel üzeredir. Giriş kapısına göre sol köşeye tek şerefeli minare, sol bahçede 8 köşe temel üzere şemsiye örneği beton tavan ile şadırvan camiyi süslemektedir. Caminin iç mimarisinde ilk göze batan, baklava dilimli ahşap asma tavanıdır. İç duvarlar sıvalı, beyaz badanalı olup üzeri eşine az rastlanır hat sanatı ile süslüdür.

M.Yılmaz Tarafından çekildi
M.Yılmaz Tarafından çekildi
M.Yılmaz Tarafından çekildi

Köydeki Sülaleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeniköy köyünün ilk Türk mukimleri, Kürt Cemal’lerdir. Kürt Cemal; köye çoban olarak gelmiş, o zamanlarda köyün yerlilerinden birine damat olmuş ve köyde yerleşmiştir. Kürt Cemal’in torunları bugün Hacının Oğulları (hacınnoları) olarak anılıp bilinmekte olup soy isimleri Öztürk'tür. Köydeki en eski yapı, Karadeniz'e has mimari ile inşa edilmiş, dolma yapı olup, Kürt Cemal’in ikamet ettiği evdir. Şu anki yerinden önce 2 defa yıkılıp yapılmıştır.Bugün kaderi ile baş başa bırakılmıştır.Soy isimleri öztürk olan ve hacının oğulları olarak bilinen tüm aileler HACIOĞLUDUR

Yeniköy köyünün bugünkü mukimleri, arazilerini ya bir Ermeni'den satın almış ya da mübadele sonucu köyü terk eden Ermeniler'in arazilerini sahiplenmişlerdir.

Köyde mukim sülalelerden:

Hacınnoları: yukarıda anlatıldığı vecih ile (Öztürk, Genç)

Yazıcı oğulları: Büyükhara'dan(Yolüstü köyü/Arsin) gelme.(Yazıcı)

Cemileliler ve Hurşitler: Fındıklı (foşadan) göç ile. (Şahin, Kurt)

Sofu oğulları: Pervane den (Araklı’nın köyü) göç ile (Pervane)

Bezirgân’lar ve Çil oğulları: Yeniköy köyünün sınırları çizilirken köy sınırı içerisinde kalmışlardır. (Çil, Bezirgan)

Kerim oğulları: Bezirgân ve Çil oğulları gibi (keskin)

Mehmet ağalar: Ayvadere köyünden göç ile Köy sakini olmuş sülalelerdir. (Yılmaz) şecereye bakmak için tıkla

Çolak oğuları: Fındıklı (Foşadan) göç etmişler. (Çolak)

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Karadeniz kültürü dışında kendine has özel bir kültürü olmayan Yeniköy köyünün en önemli güzelliği her yıl dini bayramlarda bayram namazını müteakip hacınnolları’nin geleneksel olarak verdikleri yemektir. Bayram namazını müteakip verilen bu yemek, köy sakinlerinin birbiri ile kaynaşması bakımından çok önemlidir. Bayramlaşma esnasında barışma olanağı yakalayamayan dargın ve küskünler, bu yemek sayesinde barışıp kaynaşmaktadırlar. Tüm geliri köy camisine ait olan vakıf arazisi mutlaka imece ile hasat edilmekte, bu minvalde imece kültürü Yeniköy’de biteviye yaşamaktadır.

Köy Konağı[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 Yılı itibari ile Yeniköy köyü Muhtar Ali Pervane ve azalarının gayret ve katkılari ile köy konağına kavuşmuş, açılışı 300 kg hamsi ızgara ile yapılmış, bu açılışa ilçe Kaymakamı ile birlikte çok sayıda bürokrat ve siyasetçi katılmışlardır. Hamsi ızgara şöleninin geleneksel hale gelmesi için ellerinden gelen gayreti sarf edecekleri doğrultusunda beyanat verildi.

Hamsi Festivali[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 Yılı Aralık ayı Son Haftasında ilki tertip edilen Geleneksel Yeniköy Hamsi Şöleni 2012 yılı Aralık Ayında 2. Hamsi Şölenini Aralık ayı son haftasında Başta Arsin Kaymakamı olmak üzere Yerel yöneticilerin tamamının iştiraki ve Kaçkar Tv nin Canlı yayını ile kutlanmıştır. Köy Muhtari Ali Pervane ile birlikte ihtiyar heyetinin gayretleri ile Bu festival hayata geçirilmiş ve gelenekselleştirilmiştir. canlı yayın İZLE

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Trabzon iline 36 Km., Arsin ilçesine 16 Km. uzaklıktadır. Ancak Yeniköy, coğrafi bakımdan Araklı ilçesine daha yakın (7 Km.) olduğu için köy sakinleri ticari işlerini umumiyetle Araklı ilçesinde görmektedir. Bağlı bulundukları kaza Arsin'e sadece ve genellikle resmi işler için uğramaktadırlar. .
Köy merkezi itibari ile 200 metre rakımada olan köy civar köylere nazaran en geniş düzlüklere sahip bir yerleşkedir.harıtaya bakmak için tıkla

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Köye Ulaşım Trabzon-Rize karayolundan Yanbolu mevkiinde santa harabeleri güzergahı takip edilerek, yolun 10. km den (tarihi Hara köprüsünün olduğu yer)sola saparak 3 km ya da Araklı üzerinden Araklı-Yeşilce-Ayvadere-Karatepe grup karayolunun 7.km sinden sağa saparak köye gidilir

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 356
1997 359

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köy arazisinin %80'i fındık bahçeleri olup geri kalan %20 lik bölüm ise meşeliktir. Meşelik arazılerde genellikle kestane, kızılağaç, pelit, gürgen gibi ağaçlar, bu ağacların güneşe izin verdikleri bölümlerde ise çeşit çeşit meyveler vardır. Bunların en başında ligarba (başka yerlerde likapa da deniliyor) gelir. Böğürtlen, mamula gibi lezzetli yemişlerin yanı sıra, kocayemiş (dağçileği) köyün en namütenahi yemişlerindendir.

Karayemiş: Karadeniz'de her noktada var olan karayemiş yeni köyde de her hanenin kapısı önünde mutlaka vardır. Ve gene Karadeniz'e has kokulu üzüm olmazsa olmazlardan dır Yeniköy'de.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2009 - Ali PERVANE - Azalar: Eşref Yılmaz, A.Riza Öztürk, Zeki Kurt, Osman Keskin

daha yeni olmasına rağmen köye saglık hizmeti getirmiştir bunun yanı sıra arsin yeniköyköyü sosoyal yardımlaşma dayanişma ve kalkınma derneğini kurmuş olup resmen dernek hızmete başlamıştır.2009 2010 yılı 150 metre yol betonlanması 2010 2011 yılı 250 metre yol betonlanması yapılmıştır. Tarihi Hara köprüsü 2011 ylında Arsin kaymakamlığınında katkısı ile aslına uygun olarak restore edilerek hizmete sunulmuştur.

2004 - Baki Öztürk

Muhtar Bakı Öztürk ün zamanında köy camii cevre düzenlemesi iyileştirilmiş, köyün ana yolu belli etaplarda beton yapılmış,civar köylerinde ihtiyacı olan devlet destekli su projesinde öncülük yapılmış, köye yatılı kız kuran kursu kazandırılmıştır.

1999 – Süleyman Yılmaz

Muhtar Süleyman Yılmaz zamanında köy yolları genişletilmiş, yeni tali yollar tesis edilmiş, ana yolun büyük bir bölümü beton yapılmış, köy camii cevre düzenlemesi yapılmıştır.

1994 – Ali Paşa Keskin

Muhtar Alipaşa Keskin in zamanında köy telefon ve elektrik ile tanışmış,hoşemenge mahallemize yeni köprü yapılmıştır köy yolları sık sık tesviye edilmiştir.

1989 – Ali Paşa KESKİN
1984 – Ali Paşa KESKİN
1979 – Kemal GENÇ Ö.Y:2005

Muhtar Kemal Genç Köye yanbolu deresi üzerinden geçişi sağlayan köprünün yapılması doğrultusunda hizmet vermiştir

1974 – Sadık ÖztürkÖ.Y:2003
1969 – Sadık Öztürk
1964 – Sadık Öztürk

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu vardır. Eğitim devlet eli ile taşımalı sisteme geçtiğinden beri iki derslikli köy okulu kullanılmamakta, köydeki ilköğretim öğrencileri taşımalı sistemle Araklı ilçesi Yeşilce ilköğretim okulunda eğitimlerine devam etmektedirler. Yeniköy de Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kız Kuran kursu 2007-2008 eğitim öğretim yılında Arsin Yeşilyalı kız kuran kursunun bir şubesi olarak eğitim vermektedir. Kız Kuran kursunun yeniköyde eğitime başlaması ile birlikte köy mukimi her yaştan hanımlar Kuran okuma seferberliği başlatmış olup köyde Kuran okumayı bilmeyen bayan kalmamıştır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. Ancak her hanenin kendi çabaları ile uzak ya da yakın mesafelerden evlerine isale ettikleri su vardır. Haneler modern tarzda dizayn edilmiş olup, atık sular için her hanenin kendine ait kesinlikle izole edilmiş foseptik çukurları vardır. Haddizatında, Yeniköy'de kanalizasyon şebekesi imarı mümkün fakat astarı yüzünden pahalı olacağı için gereksizdir. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. PTT'ye ihtiyaç ta yoktur zira köyde her hanede telefon vardır. Fiberoptik kablolar ile Arsin'den hizmet almaktadır. ADSL bağlantısı mevcut olup, internet kullanımı yaygındır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. 2009 yılı eylül ayından itibaren Aile hekimliği uygulaması doğrultusunda Salı günleri öğleden sonra İlçe sağlık kurulundan sağlık görevlileri köye gelmekte ve sağlık hizmeti vermektedir. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Köyden Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]