Yeni Tarihçiler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yeni Tarihçiler (İbranice: ההיסטוריונים החדשים‎, HaHistorionim HaHadashim), İsrail tarihi hakkındaki geleneksel varsayımlara meydan okuyan, (İsrail'in 1948 Filistin Göçü'ndeki rolü ve barış görüşmeleri için Arapların da istekli olduğu gibi konular da buna dahildir) İsrailli bir tarihçi grubudur. Yeni Tarihçiler ismi ilk olarak 1988 yılında grubun önde gelen ismi Benny Morris tarafından kullanıldı.[1]

Grubun kullandığı birincil kaynak malzemelerinin büyük bir kısmını, İsrail hükümetine ait ve İsrail'in kurulmasından 40 yıl sonra gizliliği kaldırılmış olan belgeler oluşturmaktadır. Benny Morris, Ilan Pappé, Avi Shlaim, Tom Segev, Hillel Cohen ve (geriye dönük olarak) Simha Flapan "Yeni Tarihçiler" arasında sayılmaktadır. Bu tarihçilerin çalışmalarının büyük bir çoğunluğu Post-Siyonist siyasi ideolojisinin kapsamında yer almaktadır. Grup üyelerinin uzmanlaştıkları İsrail tarihi dönemlerinin yanı sıra siyasi görüşleri de farklılık göstermektedir.

Temel argümanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Avi Shlaim, Yeni Tarihçiler'in farklılıklarını "resmi tarihçiler"den aşağıda yer alan durumlara göre ayırmıştır. Ancak, İsrail'in resmi bir tarihinin olmadığı ve Yeni Tarihçiler'in birleşmiş bir düşünce yapısını temsil etmediği not edilmelidir. Bunun yanı sıra, İsrail'in ulusal tarih anlayışı yıllar içinde değişmiş ve Yeni Tarihçileri'n fikirleri de kısmen benimsenmiştir.

  • Resmi tarih Britanya'nın bir Yahudi devleti kurulmasını engellemeye çalıştığını söyledi; Yeni Tarihçiler ise Britanya'nın bir Filistin devletinin kurulmasını engellemeye çalıştığını iddia ettiler.
  • Resmi tarih Filistinlilerin yurtlarından kendi istekleri ile kaçtıklarını söylüyor; Yeni Tarihçiler mültecilerin kovulduklarını ya da sürüldüklerini ifade ediyor.
  • Resmi tarih geçmişte güç dengesinin Arapların lehine olduğunu söylüyor; Yeni Tarihçiler İsrail'in hem insan gücü hem de silah yönünden avantajlı olduğunu belirtiyor.
  • Resmi tarih Arapların İsrail'i yok etmek için eşgüdümlü bir planı olduğunu belirtiyor. Yeni Tarihçiler ise Arapların bölünmüş olduğunu ifade ediyor.
  • Resmi tarih Arapların uzlaşmazlığının barışı engellediğini belirtiyor. Yeni Tarihçiler bu çözümsüzlüğün esas sorumlusunun İsrail olduğunu ifade ediyor.[2]

Pappé, siyonist liderlerin Filistinli Arapların birçoğunu yerinden etmeyi amaçladığını öne sürerken; Morris Arapların yerinden edilmesinin savaşın en hararetli döneminde meydana geldiğini belirtiyor.

Yeni Tarihçiler'e göre, hem İsrail, hem de Arap ülkeleri Arap-İsrail çatışması ve Filistin Dramı konularında sorumluluğu paylaşıyorlar.[2]

Eleştiri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Tarihçiler'in çalışmaları, hem onları sahte siyonist suçlar uydurmakla suçlayan İsrailli geleneksel tarihçiler tarafından, hem de onları siyonistlerin kötü davranışı hakkındaki gerçeği örtbas etmekle suçlayan Arap ya da Arap yanlısı yazarlar tarafından sürekli bir eleştiri altında kalmaktadır. Yeni Tarihçiler 4 kritik soruyu gözardı etmekle suçlanıyor; Savaşı kim başlattı? Amaçları neydi? Savunma düzenli almaya kim zorlandı? İsrail'in kayıpları nelerdi?[3]

2002'in başlarında, Yeni Tarihçiler'in en ünlüsü olan Benny Morris kamuoyu önünde siyasi duruşunu değiştirdi.[4] Bununla birlikte, tarih alanındaki yazılarında bir değişiklikte bulunmadı.
Anita Shapira ise şu eleştiride bulundu;

« Yeni Tarihçiler'e yöneltilen en ciddi suçlamalardan biri Arap kaynaklarını nadiren kullanmalarına ilişkin. Yeni Tarihçiler'den [Avi] Shlaim yeni kitabının başında, bu suçlamayı önleyici bir hareket olarak, odak noktasının İsrail politikası ve Arap dünyası ile ilişkisinde İsrail'in rolü olduğunu belirterek Arap kaynaklarına ihtiyacı olmadığını belirtmiştir.[Benny] Morris ise İsrail belgelerinden Arapların pozisyonunu çıkarabildiğini iddia etmiştir. Her iki yazar da az sayıda orjinal Arap kaynakları kullanmış, büyük oranda İngilizce çevirisi olan Arap kaynaklara atıfta bulunmuştur... İsrail ile Arap dünyası arasındaki ilişkilerin tarihini yazmak için hemen hemen sadece İsrail belgelerine dayanmak açık çarpıtmalarla sonuçlanır. İsrail'in her acil durum planı, David Ben-Gurion ve diğer İsrailli planlamacıları tarafından beyan edilen her zorlama fikir, Siyonist devletin genişleme planlarına ilişkin kesin bir kanıt olarak tarihte yerini alıyor. Yalnızca ikincil ve üçüncül kaynaklardan elde edilenlerin dışında, Nasır'ın İsrail'e ilişkin tasarıları hakkında ne biliyoruz.[5] »

İsrailli tarihçi Yoav Gelber verdiği bir röportajda, Benny Morris dışındaki Yeni Tarihçiler'i 1948 Arap-İsrail Savaşı'nın araştırılmasına herhangi bir katkıda bulunmamakla eleştiriyor. Bununla birlikte Gelber, Yeni Tarihçiler'in savaş hakkında kamuoyunda yapılan müzakerelere katkısının olduğunu belirtiyor.[6]

Post Siyonizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı eleştirmenler, Yeni Tarihçiler'in tarihyazımının Post-Siyonizm olarak bilinen bir hareketten hem ilham aldığını, hem de bu harekete güç verdiğini iddia ediyor. Genel anlamda "Post-Siyonizm" terimi, Siyonist girişimi eleştiren İsrailli Yahudiler tarafından tanımlandı ve Siyonistler tarafından İsrail'in ulusal değerlerinin altını oyma çalışması olarak görüldü.[7] Post-Siyonistler Dönüş Yasası ve diğer hassas konular da dahil olmak üzere birçok önemli ayrıntıda Siyonistlerden farklı düşünürler. Post-Siyonistler Filistin topraklarının ele geçirilmesinin İsrail devletinin oluşturulmasında merkezi bir role sahip olduğunu belirtiyor.
Siyonistler ve eski Tarihçiler, Post-Siyonizm'in Siyonizm projesinin toptan inkarı olduğunu ve Siyonizmi bir ulus hareketi olarak değil de koloni olgusu olarak görerek bir Yahudi ulus devleti olan İsrail devletinin meşruluğunu ve varlığını tehlikeye attığını iddia ediyor. Shlomo Avineri Ha'aretz'de yayınlanan "Post-Siyonizm varolmadı" başlıklı yazısında "post-siyonistler basitçe geçmişte anti-siyonist olarak adlandırılanlardır" diyor.[8]

Benny Morris'in Eski Tarihçiler'e Yönelik Eleştirisi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "Eski Tarihçiler" 1948 dönemini Yahudi devletinin destansı ve görkemli yeniden doğuşu içinde yaşayan yetişkin katılımcılardı. İçinde bulundukları yaşamı bu tarihsel olgudan ayıramadılar. Daha sonra hakkında yazdıkları olguları ve süreçleri tarafsız ve nesnel olarak değerlendiremediler.[9]
  • The “Old Historians” have written largely on the basis of interviews and memoirs and at best made use of select batches of documents, many of them censored.[9]
  • "Eski Tarihçiler" büyük ölçekte röportajlar ve anılara dayanarak yazdılar. En iyi durumda seçilmiş birçoğu sansürlenmiş bir dizi belge kullandılar.[9]
  • Benny Morris "Eski Tarihçiler"i çoğunluğu tarihçi olmayan ve gerçek tarihi ortaya çıkarmayan kişiler olarak eleştiriyor: "Gerçekte 'daha az dürüst', 'aldatıcı' ve 'yanıltıcı' çalışmalar yapan vakanüvislerdi."
    [10]

Başlıca tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeri Tarihçiler ile onları küçümseyenler arasında kamuoyunda az sayıda hararetli tartışma yaşandı.Bunların en önemlileri şunlar;

  • Benny Morris ve Avi Shlaim Shabtai Teveth'e karşı

Araştırmacı ve biyografi yazarı Teveth kamuoyunda David Ben-Gurion üzerine biyografi çalışması ile tanınıyor. Teveth: Middle Eastern Studies, Vol. 26 (1990) 214–249; Morris: 1948 and After; Teveth: Commentary; Morris and Shlaim: Tikkun.

  • Benny Morris Norman Finkelstein ve Nur Masalha'ya karşı
    Bu tartışma Journal of Palestine Studies dergisinde yayınlanan 3 makale ile yaşandı. Journal of Palestine Studies Vol. 21, No. 1, Autumn, 1991. Morris daha önce bilinmeyen çok sayıda arşiv malzemesini günışığına çıkardığını belirtirken, Finkelstein ve Masalha Morris'i Siyonist yanlısı kanıtlar sunmakla suçladılar. Finkelstein'e göre; "Morris eski bir "orta yol"u yeni bir mit ile değiştirmişti...Morris'in ileri sürdüğü kanıtlar O'nun ılımlı sonuçlarını desteklemiyor...Spesifik olarak, Morris'in Arap mülteci probleminin "bir plan sonucu değil de savaş sonucu" olduğu yönündeki temel tezi, Filistinli Arapların önceden tasarlanan ve sistematik bir şekilde sürüldüğünü gösteren kendi kanıtları ile çürütülüyor." Masalha ise Morris'i bu konuları "Siyonistler arasında olan ve Filistinlilerin çok az katkıda bulundukları bir tartışma" olarak sunmakla ve "transfer (Filistinlilerin yerinden edilmesi) fikrinin Siyonist liderler arasında uzun bir tarihçesinin olduğu gerçeğini gözardı etmekle suçluyor. Morris bu suçlamalara cevap olarak Finkelstein ve Masalha'nın "modası geçmiş önyargılar ve peşin hükümlere" sahip olmakla suçlamış ve Arap mücadelesi için çok yönlü açıklamasına desteğini yeniden vurgulamıştır.
  • Benny Morris, Avi Shlaim ve Ilan Pappé Efraim Karsh'a karşı
    Londra'da bulunan King's College'de profesör olarak görev yapan Efraim Karsh Israel Affairs adlı yayının kurucu editörüdür. Middle East Quarterly[11] dergisinde yayınlanan bir makalesinde Karsh, "Yeni Tarihçiler'in kendi görüşlerine uygun bir İsrail tarihi yaratmak için arşiv belgelerini sistematik bir şekilde tahrif ettiklerini" iddia etti. Karsh, aynı zamanda, "kesilmiş, çarpıtılmış ve bozulmuş" olduğunu iddia ettiği Yeni Tarihçiler'e ait birincil kaynakların bir listesini de yayınladı. Buna cevaben Shlaim[12], 1948 yılı öncesine ait Siyonist-Haşimi incelemesini savundu. İddialara hemen yanıt vermeyen Morris ise,[13] Karsh'ı "çarpıtmalar, yarı-gerçekler ve basit yalanların bir karışımı" olmakla suçladı. Morris daha sonra suçlamaları çürütmek için Journal of Palestine Studies dergisinin 1998 Kış sayısında uzun bir makale yayınladı. Bu makalede Karsh'ın suçlamalarına ayrıntılı yanıtlar veren Morris, Karsh'ın kişisel hakaretlerine de Onun çalışmasını Holocaust inkarcıları ile karşılaştıracak derecede ileri giderek yanıtladı. Morris hakkında bir eleştiri yazısı[14] daha yayınlayan Karsh,[15] O'nu "köklü ve yayılmış çarpıtmalar" yapmakla suçladı.
  • Teddy Katz Alexandroni Tugayı'na karşı
    1998 yılında, Teddy Katz 1948 yılında Tantura'da meydana gelen olaylara ilişkin İsrailli ve Filistinli tanıklarla görüşmeler yaptı ve bunları kayda aldı. Katz daha sonra Hayfa üniversitesi'nde Alexandroni Tugayı'nın 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında Tantura'da bulunan bir Arap köyünde katliam gerçekleştirdiklerini iddia eden bir master tezi yazdı. Tugayın emekli muharipleri Katz hakkında iftira attığı iddiasıyla dava açtı. Dava sırasında Katz, çalışmasını geri çektiğini beyan eden bir açıklama yayınladı. Daha sonra ise bu açıklamasını geri çekmeye çalıştı. Bununla birlikte, Mahkeme Katz'ın bu çabalarını gözardı etti ve Ona karşı hüküm verdi. Katz Yüksek Mahkeme'ye başvurdu ancak talebi reddedildi. Bu sırada Hayfa Üniversitesi'nde bir komite, Katz'ın tezinde, görüşmeler sırasında aldığı kayıtlarla tezinde yaptığı "alıntıların" çeliştiği görüşünü de içeren, bir dizi ciddi problem bulunduğunu iddia etti. Üniversite Katz'ın lisansını askıya aldı ve tezini tekrar sunmasını istedi. Yeni tezine "ikinci sınıf" bir derece verildi. Tantura tartışmaları bundan sonra da hararetli bir şekilde devam etti. Şimdi Exeter Üniversitesi'nde ders veren İsrailli tarihçi Ilan Pappé katliam iddialarına destek vermeye devam ediyor.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bronner, Ethan. The New New Historians, The New York Times, November 9, 2003.
  2. ^ a b Miron Rapaport (11.08.2005). "No Peaceful Solution" (PDF). Ha'aretz Friday Supplement. http://www.editriceilponte.org/_files/HaaretzInterviewEnglish.pdf. Erişim tarihi: 2009-06-22.  (PDF)
  3. ^ Amazon
  4. ^ Morris, 2002
  5. ^ Shapira, 1999
  6. ^ Shiran, Osnat, ed. (2008). A War – Sixty Years After. Ministry of Defence Publishing. ss. 42. ISBN 978-965-05-1457-0.  (İbranice)
  7. ^ Shlomo Sharan (Editor) (2003) Israel and the Post-Zionists: A Nation at Risk Sussex Academic Press ISBN 1-903900-52-2 p. 10 (Yoav Gelber, "Redefining the Israeli Ethos")
  8. ^ Ha’aretz Shlomo Avineri "Post-Zionism doesn't exist" Ha'aretz Sunday 08 July 2007
  9. ^ a b c Benny Morris,Making Israel, University of Michigan Press, 2007, pp.14–15.
  10. ^ Benny Morris 1948 and after; Israel and the Palestinians, Clarendon Press, Oxford, 1994. ISBN 0-19-827929-9. p. 2
  11. ^ Karsh, 1996
  12. ^ Shlaim, 1996
  13. ^ Morris, 1996
  14. ^ Karsh, 1999
  15. ^ Journal of Palestine Studies, Spring 1995, pp. 44–62

Ayrıca bkz.[değiştir | kaynağı değiştir]

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Efraim Karsh, Rewriting Israel's History, Middle East Quarterly, June 1996, Volume 3, Number 2.
  • Efraim Karsh, Benny Morris and the Reign of Error, Middle East Quarterly, March 1999, Volume 6, Number 1.
  • Efraim Karsh, "Resurrecting the Myth: Benny Morris, the Zionist Movement, and the 'Transfer' Idea", Israel Affairs, Vol. 11, No. 3 (July 2005), pp. 469–490.

İleri okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • The Jewish Past Revisited: Reflections on Modern Jewish Historians, co-edited by David N. Myers and David B. Ruderman ISBN 0-300-07216-3.
  • Fabricating Israeli history: The 'New Historians', Efraim Karsh, ISBN 0-7146-8063-X.
    • Refabricating 1948, Benny Morris, Journal of Palestine Studies, Vol 27, Issue 2 (Winter 1998), 81–95. (Morris' rebuttal to Karsh.)
  • The making of the Arab-Israeli conflict, 1947–1951, Ilan Pappé (1994), ISBN 1-85043-819-6.
  • The Ethnic Cleansing of Palestine, Ilan Pappé, Oneworld, Oxford: 2006 ISBN 1-85168-467-0
  • Benny Morris, 1948, Yale University Press, 2008, ISBN 978-0-300-12696-9
  • The War for Palestine: Rewriting the History of 1948, co-edited by Eugene Rogan and Avi Shlaim

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]