Yelpaze

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yelpaze, hava akımı sağlamak ve serinlemek amacı ile kullanılan bir gereçtir. İleri-geri sallanan herhangi geniş ve düz yüzeyli bir şey hava akımı yaratır ve bu yüzden basit bir yelpaze olarak düşünülebilir. Yelpazelerin katlanabilir ve katlanamayan türleri vardır. Katlanmayan yelpazeler sabit bir yaprakla bir saptan oluşur. Katlanabilen yelpazelerin, bir uçlarından pimle birbirine tutturulmuş yassı küçük çubukları vardır. Çubukların üstüne yelpazenin açılıp kapanmasına olanak verecek biçimde katlanan bir kumaş ya da kağıt yapıştırılmıştır. Katlanarak kullanılmadığı zamanlarda daha az yer kaplaması sağlanır.

Yelpazen hareketinin oluşturduğu hava akımı deri üzerindeki ter damlacıklarının buharlaşma hızını arttırır. Ter damlacıklarının buharlaşması ise derideki ısının uzaklaştırılmasını sağlar. Bu şekilde yelpazenin serinletmesi sağlanır.

Yi Yuanji'nin bir yelpaze üzerine yaptığı resim (11. yüzyıl)
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Yelpaze ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.