Yayalar, Sivaslı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°27′N, 29°35′E

Yayalar
—  Belde  —
Uşak
Uşak
Koordinatlar: 38°27′K 29°35′D / 38.45°K 29.583°D / 38.45; 29.583
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Ege
İl Uşak
İlçe Sivaslı
Yönetim
 - Belediye başkanı Halil Özkan
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 2.139
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 276
İl plaka kodu 64
Posta kodu 64800
İnternet sitesi: [2]

Yayalar, Uşak'ın Sivaslı ilçesine bağlı bir beldedir. Uşak iline 40 km, Sivaslı ilçesine 12 km uzaklıktadır. Nüfusu, 2000 yılı verilerine göre 2139 kişidir. 1991 yılında belde olmuştur.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Belde Yahyalar olan adı zamanla Yayalar olarak değişmiştir.[kaynak belirtilmeli]


Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Beldede bir şelale ve mesire yeri olarak kullanılan üç dere kenarı vardır. Etrafı yeşilliklerle kaplı olan bu derelerin isimleri; Çeşme Deresi, Köprü Deresi ve Akdere'dir. Akdere civarında belde sakinleri tarafından yazın kalmak üzere 2-3 katlı evler yapılmıştır. Köprü Deresi civarında ise tarım yapılır.

Yayalar kasabasında tarihi eser kalıntıları Gocamezar, Küçük ve büyük Ören, Höbekçe ve Akderesi'nde bulunmuştur.

Ciddi manada bir araştırmadan uzak olsa da buralardaki tarihi kalıntılar tarım faaliyetleri sırasında tahrip olarak dışarı çıkmaktadır.

Orman Bakanlığı'nın yaptığı ağaçlandırma çalışmaları sonrasında kasabamızda yaban hayatı zenginleşmeye başlamıştır. Bu alanlarda avcılık, doğa yürüyüşleri, kamp turizmi vb. etkinlikler için ideal alanlar oluşmuştur. Ancak bu çalışmaların planlı ve organize hale getirilmesi, turizm alt yapısının (tesis, reklam, ulaşım) oluşturulması gerekmektedir. Kasaba halkının bu tür faaliyetlerden gelir elde eder duruma gelmesi, yeni iş ve istihdam alanlarının artması bu faaliyetleri hızlandıracaktır.


El Sanatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilimler: Makine dokumalarının yaygınlaşmadığı dönemlerde, yani bundan 20-25 yıl öncesinde; kasabada el dokuması kilimler, seccadeler, yastıklar, heybeler, hasırlar ve az da olsa halılar dokunurdu. Bunların ipleri genellikle yün ya da pamuk olur, Kirman denen bir tahta alet yardımıyla önce bu yün ya da pamuklar eğrilerek iplik haline getirilirdi.

Uzun bir uğraşı sonrasında iplik haline gelen pamuklar, kurulan kazanlarda özel kök boyalarıyla kaynatılarak boyanır ve kurutulur.

Kuruyan bu renk renk iplikler daha sonra kilim, yastık, seccade, heybe vb. eşyalara dönüşmek üzere dokunmaya hazırdır. (Yerel ağızda dokuma işi: "Yaygı dokumak" ile belirtilir.) Ancak bunları dokumak için gerekli olan bir alete ihtiyaç vardır. Tezgah diye niteleyebileceğimiz ve ağaçtan yapılan aletlerle iplikler yaygıya dönüşür. Bu tezgahlarda iplikleri sıkıştırmak üzere “Kirkit” denilen demirden yapılmış tarağa benzer aletler kullanılır ve bu alet sayesinde geçilen nakışların arasındaki boşluklar kapatılırdı. Bu dokuma işlemi imece usulüyle yapılır.

En çok dokunan yaygı (kilim) çeşitleri ise; görene, zili, gocagöllüdür. Bu yaygı motiflerini içeren seccadeler, kilimler, heybeler, yastıklar, torbalar da dokunmaktadır.

Üretilen bu kilimler daha çok köy halkının kendi ihtiyaçlarını gidermek üzere dokunurdu. Bir dönem gelir getirici bir iş kolu olmuştur. Sanayi tipi kilim ve halıların çıkması ile bu el dokumalarımız da tarihe karışmak üzeredir. Çeyizlik anlamında hala yaygı dokunmaktadır.

El sanatları kapsamında değerlendirilebilecek el örgüsü çorap, eldiven, kazak, süveter çeşitleri de yine Yayalar kasabasına özgü özel motifler taşır. Kasabaya hakim olan Yörük-Türkmen özellikleri bu tarzda el işlerinde daha da ön plana çıkmaktadır.

Yine el sanatları kapsamında değerlendirilebilecek, ancak ticari kaygılardan uzak olarak, sadece köy insanının kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik yaptığı bir başka faaliyet ise sepet örme işidir. Örülen sepetler daha çok söğütten ve çıtlık denilen bir ağaçtan yapılır. Bahar mevsiminde ve yaza girerken örülen bu sepetler üzüm, domates vb. şeyleri taşımakta kullanılır.

Hasır: Evlerde kilimlerin altına serilen ve soğuk geçirmesini önlemek adına bu günkü anlamıyla ısı yalıtımında kullanılan bir çeşit yer kaplamasıdır. Mısır koçanlarındaki yaprakların sağlam olanları kurutulur. Sonrasında hasır dokunacağı zaman bunlar suda ıslatılarak yumuşatılır. Bunlar ipliklerin arasından geçirilerek hasır dokunmuş olur.

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Beldede baraj, spor alanları ve ağaçlandırma gibi projelere başlanmış olup yol bakım ve kanalizasyon çalışmaları da devam etmektedir.Çeşme deresi mevkinde DSİ tarafından gölet çalışması yapılmaktadır. Ayrıca Küçüköz mevkinde sulama amaçlı sondaj açılmış olup sn 18 lt su akmaktadır.Yine sulama kanalları vasıtasıyla suyun ulaşmadığı alanlarda sulu tarım yapılabilmesi için çalışmalar sürmektedir.

Yayalar Kasabası hakkındaki diğer dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]