Yanık

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yanık (combulsio) ısı, elektrik, ışık, kimyasal maddeler, radyasyon etkisi ile vücutta oluşan lezyonlardır.

Konu başlıkları

[değiştir] Yanık sınıflandırmaları

  • 1. derece/yüzeysel (combulsio erythematosa): Derinin üst katı yanmıştır. Deri kızarır ve kabarcıklar oluşur.
  • 2. derece/kısmi (combulsio bullosa): Derinin üst katları yanmıştır. Deri kızarır ve kabarcıklar oluşur. Genellikle bu yanık ağrılıdır.
  • 3. derece/tam (combulsio escarotica): Alt tabakalarla (yağ, kas, kemik, ve sinirler) birlikte tüm deri tabakası yanmıştır. Bu tür yanıklar oldukça ağrılı olabileceği gibi, sinirlerin ölmesinden dolayı ağrısız da olabilir.

[değiştir] Yanık türleri

[değiştir] Elektrik yanması

Elektrik yanması altta bulunan dokulara ciddi şekilde hasar verebilir. Elektrik yanıklarında hasta iki tâne yara izine sahip olabilir (giriş ve çıkış).

Uyarılar:
  • Elektrik yanığı olan hastanın yanına elektriğin kesilip emniyetli bir ortam olmadan asla gitmeyin.
  • Elektriği kesin
  • Nefes almayı, dolaşımı kontrol edin, gerekli kardiyak yardımını yapın (eğer gerekli ise)
  • Gerekmiyorsa hastayı kımıldatmayın (Elektrik yanmalarında omurilik yaralanması olabilir)
  • Yanığı kuru steril gazlı bezle kapatın
  • Tıbbî yardım çağırın

[değiştir] Kimyasal yanık

Deri ile teması halinde yanık yapacak pek çok kimyasal madde vardır. Kimyasal yanıklar âcil yardım gerektirir.

Uyarılar:
  • Akan suyla kimyasal madde bulaşan yeri yıkayın. Hafifçe akan bir suyla en az 20 dakika yıkayın. Sert basınçlı akan sudan kaçının. Yıkama sırasında kimyasal bulaşan elbiseyi ve takıları çıkarın.
  • Âcil ambülans servisiyle (112) veya zehirlenme merkeziyle temas kurun.
  • Geç reaksiyon durumu için hastayı izleyin

Göze bulaşmışsa gözü aşağı doğru yıkayın

[değiştir] Isı yanıklarında (alev, aşırı ısı, radyasyon veya güneş yanığı) ilk yardım

1. derece yanık için uyarılar:
  • Yanan kısmı soğutun. Soğuk suya daldırın veya soğuk bez koyun
  • Temiz kuru bir bezle kapatın
  • Yanık yerini kalp seviyesinin üzerine kaldırın
  • Şoka karşı koruyun (gerekiyorsa)
2. derece yanık için uyarılar:
  • Yanan kısmı soğutun. Soğuk suya daldırın veya soğuk bez koyun
  • Temiz kuru bir bezle kapatın
  • Yanık yerini kalp seviyesinin üzerine kaldırın
  • Şoka karşı koruyun (gerekiyorsa)
3. derece yanık için uyarılar:
  • Derhal acil servisi arayın (su uygulaması yapmayın)
  • Temiz kuru bir bezle kapatın
  • Yanık yerini kalp seviyesinin üzerine kaldırın
  • Şoka karşı koruyun
Soğuk yanığı

[değiştir] Soğuk Yanığı (Soğuk Isırması, Cold Bite)

Vücudun oldukça soğuk bir madde ile temasından kaynaklanan yanık çeşididir. Kar, soğuk hava gibi soğuk maddelerle uzun süreli temas; kuru buz, sıvı nitrojen, sıvı helyum veya soğutularak sıvılaştırılmış gazlarla kısa süreli temas buna neden olabilir. Bu durumlarda vücuttan soğuk maddelere doğru bir ısı akışı olur.doku kaybı sonucunda yaralar oluşur.

[değiştir] Dış bağlantılar

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Yanık ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller