Yahya Muhammed Hamideddin el-Mütevekkil

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yahya Muhammad Hamid ed-Din.jpg
İmam Yahya'nın San'a'daki ikametgâhı

Yahya Muhammed Hamideddin el-Mütevekkil ya da bilinen kısa ismiyle İmam Yahya, Yemen imamı ve hakimi. Osmanlı tarih belgelerinde de İmam Yahya olarak belirtilir.

Zeydi İmamları sülalesine bağlı olan Yahya 1876'da doğdu ve 4 Haziran 1904'te Yemen imamlığına yükseldi[1].

Osmanlı İmparatorluğu'nun Zeydi imamlarının Yemen üzerindeki nüfuzlarını tanımaması üzerine girişilen mücadeleyi yönetti. 1911 yılında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasında Trablusgarp Savaşı'nın çıkması ve İtalya'nın Eritre üzerinden Yemen'e saldırılar düzenlemeye başlaması üzerine taraflar arasında ateşkes yapıldı ve mutabık kalınan Daan Mukavelesi ile İmam Yahya Türklerin siyasi hakimiyetini, Türk tarafı da Zeydi İmamlarının dini özerkliklerini kabul etti [2].

İmam Yahya Birinci Dünya Savaşı boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldı ve 1916'da başlayan Arap Ayaklanması'na katılmadı.

Savaşın Osmanlı Devleti'nin yenilgisiyle sonuçlanması ve Mondros Ateşkes Anlaşması hükümleri uyarınca Türk ordusunun Kasım 1918'de diğer Arap vilayetlerinden olduğu gibi Yemen'den de çekilmesi üzerine İmam Yahya da 17 Kasım 1918'de San'a'ya girdi ve Yemen'in bağımsızlığını ilan etti.

14 Şubat 1948'e dek Yemen Kralı olarak hüküm süren Yahya bu tarihte damadı tarafından öldürüldü [3].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996), s.447
  2. ^ Dresch, Paul, "A History of Modern Yemen", Cambridge (2000), s. 7-8
  3. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996), s.447