Yılanlı Sütun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yılanlı Sütun
Yılanlı Sütun (1860-1890 yılları)

Yılanlı Sütun, (Burmalı Sütun) İstanbul’un Sultanahmet semtinde yer alan Hipodrom'dan (At Meydanı) kalan en eski eserlerinden birisidir.

Günümüze 5metrelik bölümü gelebilmiş olan sütun, birbirine dolanmış 3 yılan şeklindedir. Yılan kafalarından ikisi kayıptır; üçüncü kafa İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndedir.

Yılanlı Sütun, M.Ö. 479’da Pers ordusu karşısında birleşen Yunan şehirlerinin kazandığı zafer anısına yapılmış ve Delfi’deki Apollo mabedine dikilmişti. Eser İstanbul’a İmparator Konstantin tarafından 324 yılında getirtilmiştir. Şehri böceklere ve sürüngünlere karşı korumak için büyülü güçlere sahip olduğuna inanılırdı.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

M.Ö. 479 yılında Platea Savaşında Persleri yenen birleşmiş 31 Yunan şehri elde ettikleri bronz ganimetleri eriterek bu eseri yaptırtmış ve Delfi’deki Apollo mabedinin karşısına dikmişlerdi. Apollon’un üç başlı bir yılanı öldürdüğüne dair mitolojik anlatı nedeniyle sütunun yapımında bu figür seçilmişti.[1]

Çan biçimli bir kaidenin üzerinde yer alan sütun, birbirine dolanmış üç yılandan meydana gelmekte ve yılanların kafaları sütunun üzerine yerleştirilen altın kazanın sac ayağı halini akmaktaydı. Kazanda hiç söndürülmeyen bir ateş yanmaktaydı. Sütun, 6,5m. yüksekliğindeydi ve 29 burmadan oluşuyordu; yüksekliği kazanla birlikte 8metreyi buluyordu. Altın sacayak, M.Ö. 357-346 yılları arasında savaş masraflarını karşılamak için eritilmiştir[1] ve günümüze sütunun 5metrelik bölümü ulaşmıştır.

Sütunun Delfi tapınağına dikildikten sonra tapınağı ve şehri yılan, akrep gibi zararlı sürüngen ve böceklere karşı koruması için güçlü büyüler yapıldığına inanılmaktaydı. İstanbul şehrinin kurulduktan sonra yılan ve böcek istilasına uğradığı ve İmparator Konstantin'in yeni başkenti zararlı hayvanlardan kurtarmak için sütunu şehre getirmeyi saplantı haline getirdiği söylenir. Sütun, büyük masraflarla 324 yılında İstanbul'a getirttirilerek, hipodromun ortasına diktirildi.

Yılanların nasıl sütundan koptuğuna dair çeşitli rivayetler vardır. Evliya Çelebi'ye göre; "Yılanlı Sütun, İstanbul'daki 17. tılsımlı burma direktir. Bu sütunun tılsımı ile şehre yılan gibi hayvanlar girmemektedir. Bu direk üç başlı ejderha suretini gösterip başının birisini bir yeniçeri kılıç ile bir vuruşta kırmıştır. O tarihte kısmen tılsımı bozulmuş olup, İstanbul içine yılan, çiyan ve akrep gibi hayvanlar yayılmışlardır."

Kayıp olan kafaların bir parçası 1848 yılında bulunarak İstanbul Arkeoloji Müzesi'ne konulmuştur.

Sütunun altındaki kitabe 1855’de tamamen ortaya çıkarıldı. Kitabede, Platae Savaşı'na katılan 31 devletin adı sıralanmaktadır.[1]

Yılanlı Sütun'un başı

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Yılanlı Sütun ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 41°00′20.33″K 28°58′30.43″D / 41.0056472°K 28.9751194°D / 41.0056472; 28.9751194