Yığma yapı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yığma yapı, inşaat mühendislerince herhangi bir iskeletsel sisteme sahip olmayan yapıları genel olarak tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu tip yapılarda yalnızca duvarlar taşıyıcı niteliktedir ve duvarın her bir elemanı (genellikle tuğla veya ağaç) üzerine düşen gravitasyonel yükü sırayla aşağıya aktarır.

Yığma yapılara en iyi örnekler eski köy evleri veya ambarlardır.

Taşıyıcı yapı elemanları doğal taş, kumtaşı, tuğla, vb. bloklarla ile düzenlenmiş yığma kagir yapılar, dış etkilere dayanıklı malzemelerle üretildiği için, günümüze kadar ayakta kalabilmiştir. Yığma kagir yapılar, süneklilikleri az, gevrek bir malzeme ile inşa edilir. Yapımlarında ve dayanımlarında işçilik önemli rol oynar. Kagir yapıların düşey yüklere ve yatay deprem yüklerine dayanımı; duvar geometrisine, kullanılan malzeme dayanımına, yığma blokların birleştirilme şekline bağlıdır. Kagir yapıların davranışında duvarı oluşturan blokların basınç dayanımı önemlidir çünkü blokların çekme dayanımı çok küçüktür. Bu nedenle deprem kuvvetleri karşısında duvarın düzlemi doğrultusunda ve düzlemine dik birim ağırlığa gelen eğilme dayanımı çok zayıftır. Doğası gereği duvarı oluşturan blokların yangın dayanımı yüksektir. Blokların su emme ve gözenek özelliği don hasarı dayanımında etkilidir. Birim ağırlığın taşıma gücüne oranı yüksek olması nedeniyle yığma kagir bloklarla ağır yapılar oluşturulur.

Yığma Kagir Duvarlar

Kalın bir kagir duvar, dolu ya da arası boşluklu yapılır. Kalın duvarların iki yüzünü oluşturan duvarlar aynı tip blokla yapılabildiği gibi her bir duvar ayrı tip blokla, karma, oluşturulabilir. Duvarlar arası boş bırakılır ya da moloz taş ve harçla doldurulur. Dolu duvara tek cidarlı, iki yüzü arası boşluklu yapılana; içi boş bırakıldıysa iki, doldurulduysa üç cidarlı duvar ya da sandık duvar denir.

Deprem sırasında yığma kagir yapılarda karşılaşılan başlıca hasarlar: duvarların düzlemi içinde kesme çatlaklarının oluşması, düzlemi dışında devrilmesi, duvarların köşelerden ayrılması ve döşemelerin duvarlardan ayrılıp yıkılmasıdır.