Winglet

Boeing 737 kıvrık kanat

Kıvrık kanatlı kanat ucu ile, konvansiyel kanat ucu arasındaki vorteks farkının çizimi

Kıvrık kanat (winglet) genellikle sabit kanatlı uçaklarda uçağın verimliliğini arttırmak için kullanılan bir kanat ucu tasarım modelidir.^[1]^[2]

Uçakların havada tutunabilmesi, uçağın kaldırma kuvvetinin kanadın altına uyguladığı farklı basınçlar sayesinde gerçekleşir. Basınç farkından dolayı, kanat uzerinde akıp giden hava, kanat ucunu terk ederken girdaplar (vorteksler) oluşur. Bu vortekslerin şiddeti uçağın ağırlığı, hızı ve kanat yapısına göre değişebilir.

Uçakların kalkış aşamasına geçmesinden, tekerlek koyusuna kadar meydana gelen vorteksleri önlemek için bilim adamları kanatların ucuna ilave edilen ve winglet adı verilen parçalar üzerinde çalışarak havayollarının işletme maliyetlerine korunmasına katkı sağlamışlardır.

Tek parçadan oluşan kıvrık kanat uçlarının dışa ve yukarı doğru yaptığı kıvrımın eğimli olmasının, sürtünmeyi azalttığı ve itiş performansını artırdığı, kıvrık kanat uçlarının yeni nesil Boeing 737 uçaklarının menzilini yaklaşık 240 kilometre artırdığı hesaplanmıştır.

Kıvrık kanat uçları, maksimum kalkış ağırlığında üç tona kadar artış sağlarken, bu uçların takıldığı uçakların daha kısa sürede yükselip daha sessiz uçabildiği, motoru daha verimli çalıştıran ve motor bakım maliyetlerini düşüren kıvrık kanat uçlarının hava yolu şirketlerine işletme maliyetlerinde tasarruf sağladığı gözlemlenmiştir.

Yüksek rakım ve sıcak iklime sahip bölgelerdeki hava alanlarından kalkışı kolaylaştıran bu uçların, uçuş operasyonunda ve prosedürlerde herhangi bir değişiklik yapılmasını gerektirmediği de biliniyor.

Kanat ucuna takılan parça köpekbalığı yüzgeçlerinden esinlenerek yapıldı. ABD`de wingleti gündeme getiren Seattle merkezli, eski Boeing mühendisleri tarafından kurulan Aviation Partners Inc. (API) şirketi oldu. Boeing ile ortaklaşa geliştirilen çalışmalar sonrasında ilk deneme 737`lerde yapıldı. API, 737 için geliştirilen sistemi uçak başına yaklaşık bir milyon dolara satıyor. Sistem kendini 4-5 yıl içinde amorti ediyor.

Aviation Partners Boeing'in, 2010 yılı itibarıyla tüm dünyada 4 bin 500 civarında uçağın kıvrık kanat uçlarına sahip olacağı ve yakıttan yılda yaklaşık 7.6 milyar litre tasarruf elde edileceğinin öngörüldüğü açıklandı.

Resim Galerisi[değiştir]

THY B737-800
The Learjet 28/29, the first production jet aircraft to use winglets in 1977
The McDonnell Douglas MD-11, one of the first airliners to benefit from winglet research
Ilyushin Il-96
Hawker 800SP
A Piper PA-28 Cherokee
Rutan Long-EZ with winglets that double as vertical stabilizers
DG Flugzeugbau DG-808
End-plates are used on racing cars, at the edges of these Formula One front wings
The Aer Lingus logo on an Airbus A330 winglet
The Swiss flag on the winglet of an Airbus A340-300
sunexpress B 737-800