William Dampier

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dampier-portrait.jpg

William Dampier (d. Ağustos 1651, East Coker, Somerset - ö. Mart 1715, Londra, İngiltere), Avustralya'nın bazı kesimlerine ulaşan ilk İngiliz. Sonradan İngiliz Deniz Kuvvetleri Bakanlığı adına Avustralya, Yeni Gine ve New Britain'ın bazı kıyılarını keşfeden bir korsan olan Dampier, doğa olaylarına ilişkin dikkatli gözlemleri nedeniyle bazı açılardan bilimsel keşiflerin öncüsü sayıldı.


On altı yaşında öksüz kalan Dampier, önce Newfoundland'e, ardından Doğu Hint Adalarına ve Meksika Körfezine gitti. 1678-91 arasında özellikle Güney Amerika'nın batı kıyılarında ve Büyük Okyanusta korsanlık yaptı. Bir yolculuğunda Avustralya'ya (büyük olasılıkla Melville Adası yakınlarındaki kuzey kıyısına) kadar gitti (1688).

İzleyen 10 yıllık yaşamı bilinmeyen Dampier, daha sonra İngiliz Deniz Kuvvetleri Bakanlığı adına keşif gezilerine çıkmak üzere "Roebuck" gemisinin komutanlığına atandı. 14 Ocak 1699'da İngiltere'den yola çıktı ve Ümit Burnunu dönerek 26 Temmuz'da Batı Avustralya açıklarındaki Shark Koyuna ulaştı. Kuzeye doğru kıyılarda keşifler yaparak o tarihten sonra da Dampier Takımadaları diye anılan adalara ulaştıktan sonra Yeni Gine'ye geçti ve adanın kuzeyinden dolaşarak New Britain'e ulaştı. Harap bir gemi ve huzursuz mürettebatıyla yoluna devam eden Dampier, gemisini tamir ettirmek ve erzak almak için Cava Adasındaki Batavia'ya (bugün Cakarta, Endonezya) yöneldi. 17 Ekim 1700'de İngiltere'ye doğru yola çıktı. Ama 22 Şubat'ta, Atlas Okyanusunun güneyinde Ascension Adasının açıklarında, geminin tehlikeli bir biçimde su almaya başlaması üzerine "Roebuck" terk edildi. Mürettebat İngiltere'ye dönmekte olan savaş gemileri konvoyu tarafından 3 Nisan'da kurtarılana değin adada kaldı. İngiltere'ye döndükten sonra Dampier, hükümetin özel izniyle ticaret gemilerini yağmaladığı iki sefer daha yaptı ve ikincisinde 200 bin sterlin değerinde ganimet elde etti.[1]

Ünlü kitabı A New Voyage Round the World (Dünyanın Çevresinde Yeni Bir Yolculuk) 1697'de yayımlandı. Seyir defterlerinden birindeki anlatımıyla, tayfunu betimlediği bilinen ilk Avrupalı oldu.


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]