Virjinya Şirketi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
I.James'in beratı ile Virjinya Şirketine tahsis edilen alan. Kuzeydeki yeşil alan Plymouth, güneydeki kırmızı alan Londra şirketine verildi. Her iki şirketin paylaştığı ortadaki sarı alanda ise koloni kurmaları yasaklanmıştı.

Virjinya Şirketi İngiltere kralı I. James'in 10 Nisan 1606'da verdiği berat ile kurulan iki Anonim şirkete verilen isim. Şirketlerin amacı Kuzey Amerika sahillerinde yerleşimler sağlamak idi.[1] Londra Virjinya Şirketi (kısaca Londra şirketi) ve Plymouth Kumpanyası (kısaca Plymouth şirketi) adları ile kurulan bu iki şirkete aynı haklara sahip birer beratla iki farklı bölge verildi. İki şirketin yetki alanlarının kesiştiği 100 mil karelik (yaklaşık 26.000 km² ) bir alanda ise şirketlerin koloni kurması yasaklanmıştı. Plymouth Şirketi sözleşmesini karşılayamadı ve ortadan kayboldu. Bu şirkete verilen bölge daha sonra New England adını aldı.

Plymouth Şirketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Plymouth Şirketine 38. enlem (Kuzey Karolina) ile 45. enlem (yaklasik Kanada siniri) arasında yerleşimler oluşturma yetkisi verilmişti. Şirket, 13 Agustos 1607'de Kennebec Irmağı üzerinde sonradan Maine adini alacak olan Popham kolonisini kurdu. Buna karşın şirket uzun yaşamadı ve 1 yıl sonra çöktü. Daha sonra 1920 yılında İngilterenin Plymouth limanindan Mayflower gemisi ile gelen pilgrimler burada Plymouth kasabasını kurdular.

Londra Şirketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Virjinya Şirketinin mührü

Londra Sirketine 34. enlem ile 41. enlem arasında 100 milkarelik bir alanda koloni kurma yetkisi verildi. Şirket, 14 Mayis 1607'de Chesapeake Körfezine dökülen James Irmağının kenarında Jamestown yerleşkesini kurdu. Jamestown yerleşkesinin geleceği ilk 5 yılda henüz belirsizdi. 3. Jamestown Konsülünün başkanı Kaptan John Smith güçlü bir lider ve yerli kızılderililerle iyi ilişkiler sağlayan başarılı bir diplomasi adamıydı.

Bu iki koloniden sonra üçüncü bir koloni kurmak için Londra Şirketine 1609 yılında yeni bir berat verildi. 9 gemilik bir filo ile yola çıkan bu üçüncü grup cok sayıda malzemeyle birlikte önemli kişiler de taşıyordu. Filonun amirali George Somers idi. İkinci kaptan Christopher Newport, yeni Virjinya kolonisinin valisi Thomas Gates, yazar William Strachey ve ilk tütün işletmelerinin sahibi olacak olan işadamı John Rolfe de bu filodaydı. Bir kasırgaya yakalanan filonun sancak gemisi yerleşimin olmadığı Bermuda takımadalarına sığındı. Bu yüzden bu adalara Somers adaları da denilir. Londra Şirketinin berati 1612 yılında bu adaları da kapsayacak şekilde genişletildi ve böylece Bermuda adaları da Virjinya kolonisinin bir parçası haline geldi. Bununla beraber, 1615 yılında adaları kapsayan berat, yine Londra şirketinin sahipleri tarafından kurulmuş olan başka bir şirket olan Somers Adaları Şirketine verildi.

Londra Şirketinin yatırımcılarının Virjinya'da altın ve gümüş bulma hayalleri gerçekleşmedi. Buna karşın şirket değişik ticaret alanlarına girdi. En büyük ticari keşif kolonyal John Rolfe'un Karayiplerin güzel aromali tütünlerini tanımasından sonra oldu. Bu yeni tütün türünün ihraç edilmeye başlaması ile hem Londra şirketi için hem diğer ilk dönem İngiliz kolonileri için iyi bir gelir kapısı açılmış oldu.

1622 yilinda Kızılderililer tarafından gerçekleştirilen Jamestown Katliamı koloniyi tamamen yok etmese bile nüfusun dörtte birinin kırılmasına neden oldu. Katliamın ardından Jamestown kolonistleri de Kızılderilileri zehirleyerek 200'ünün ölmesine neden oldular, 50 kizilderiliyi elleriyle öldürdüler.[2] Jamesdown katliamı sonrasında beratı veren İngiltere kralı ile şirket arasında anlaşmazlıklar başgösterdi. 1624 yılında Kral şirketi dagıttı ve Virjinya'yi bir kraliyet kolonisi haline getirdi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ How Virginia Got Its Boundaries , İngilizce
  2. ^ Aftermath of the Massacre, İngilizce