Vida

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Farklı boyut ve tipte vidalar

Vida, esas itibarı ile, silindirik bir mil üzerine vida profili adı verilen diş şeklinin heliks eğrisi boyunca sarılması ile meydana gelir. Helis eğrisi, uzun dik kenarı, üzerine sarılacağı silindirin taban çevresine eşit olan bir dik üçgenin hipotenüsünün, silindir üzerine sarılışı sırasında oluşturduğu eğridir. Dik üçgenin kısa kenarı ise vidanın adımını göstermektedir ve helisin silindir yüzeyini bir defa dolanışındaki yükselme miktarı olarak tanımlanabilir.

Helisin silindir üzerine sarılma yönüne göre, sağ ve sol vidalar oluşur. Silindire sarılan helis birden fazla ise vida, helis sayısına göre iki, üç,...,ağızlı vida olarak adlandırılır. Çoğunlukta kullanılan vidalar; çeşme açma yönünde (sağdan sola) sökülüp, kapatma yönünde (soldan sağa) takılır. Son yıllarda matkapla delik açmayı gerektirmeyen, matkap uçlu vidalar yapılmıştır.

Vida profilleri kullanım amacına göre tespit edilir:

  • Üçgen Vida Profili: Bağlantılarda kullanılan vidalardır. Metrik, Whitworth, vb.
  • Trapez ve Testere Profilli Vidalar: Hareket vidası olarak kullanılırlar.
  • Yuvarlak Profilli Vidalar: Atmosferik etkilere maruz kalan ve sık sık sökülüp takılması gereken yerlerde kullanılırlar.

Ayrıca kafa yapılarına ve tornavida ağızlarına göre de vidaları çeşitlendirmek mümkündür:

Screw head types.png
(a) tava, (b) düğme ,(c) yuvarlak ,(d) hilal ,(e) düz ,(f) mercimek

Screw drive types.png

(a) Düz, (b) Yıldız, (c) Artı, (d) Torks, (e) Altı köşe, (f) Robertson, (g) Üç-kanat, (h) Tork-ayarlı, (i) Vida Anahtarlı