Venetia Burney

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Venetia Burney
Doğum Venetia Katharine Douglas Burney
11 Temmuz 1918
Ölüm 30 Nisan 2009 (90 yaşında)
Banstead  Birleşik Krallık
Tanınma nedeni Plüton'un adlandırılması
Eşi Edward Maxwell Phair (1947 - 2006)
Çocukları Patrick
Akrabaları Falconer Madan (dedesi)

Venetia Phair (kızlık soyadı Burney; 11 Temmuz 1918 - 30 Nisan 2009, Banstead), Clyde Tombaugh'ın 18 Şubat 1930 yılında keşfini yaptığı Kuiper kuşağında bulunan Plüton gezegenine (daha sonra 2006'da cüce gezegen olarak sınıflandırılmıştır.[1]) Plüton adını öneren kişidir. Öneriyi yaptığı esnada Oxford'da yaşıyordu ve henüz 11 yaşındaydı.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Burney'in dedesi olan Falconer Madan, Oxford Üniversitesi bünyesinde bulunan Bodleian Kütüphanesinde Kütüphanecilik yapmıştır. Burney Downe Evi Okulu, Berkshire ve Newnham Kolejlerinde okudu ve Cambridge'de matematik eğitim gördü. Mezun olduktan sonra bir süre yeminli mali müşavirlik yaptı. Daha sonra Londra'nın güneybatısında ekonomi ve matematik öğretmenliği yaptı. 1947 de elendiği Edward Maxwell Phair ile 2006 yılına kadar evli kaldı. Kocası yatılı bir okulda klasik edebiyat dersleri veriyordu.

Ayrıca Venetia'nın adı, onun onuruna bir astreoid olan 6235 Burney'e verilmiştir.[2]

Plüton'un adlandırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Plüton'un gezegen olarak keşfedilmesi, tüm dünyada yankı uyandırdı. Bu yeni cismi adlandırma hakkına sahip olan Lowell Gözlemevi'ne Atlas'tan Zymal'e kadar 1000'i aşkın isim önerisi geldi.[3] Tombaugh başka bir isim bulunup kalıplaşmadan, bu yeni cismin adlandırılması gerektiğini Slipher'e bildirdi.[3] Slipher önce Zeus adını teklif etti, ardından Percival ve son olarak da kendi ilk adı olan Constance'yi önerdi. Bu öneriler kabul görmedi.[4]

Bu dönemde Plüton adı Burney tarafından ortaya atıldı.[5] Venetia, gökbilimin yanı sıra klasik mitolojiyle de ilgileniyordu. Plüton'un da muhtemelen karanlık ve soğuk bir gök cismi olduğunu düşündüğü için bu yeni cisme klasik mitolojide yer altı dünyasının tanrısı olarak kabul edilen "Plüton" adını önerdi. Venetia'nın aklına bu fikir dedesi ile yaptığı bir sohbet sırasında gelmişti. Madan bu düşünceyi, Professor Herbert Hall Turner'e aktardı. Turner de bu düşünceyi ABD'deki meslektaşlarına aktardı.[6]

Cisim resmî olarak 24 Mart 1930'da kabul edildi.[7][8] Lowell Gözlemevi'nin her üyesine üç isimden oluşan küçük bir liste sunuldu ve bu listeden bir ismi seçmeleri istendi. İsim adayları Minerva (başka bir astroitin ismi olarak kabul edildi), Cronus (döneminde pek sevilmeyen bir astronom olan Thomas Jefferson Jackson See tarafından önerildiği için değer yitirdi) ve Plüton'du. Plüton oy birliğiyle seçildi.[9] Bu ad 1 Mayıs 1930'da duyuruldu. Bu duyurunun üzerine dedesi Madan, Venetia'ya 5 paund ödül verdi.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ A. Akwagyiram (2005-08-02). "Elveda Plüto?". BBC News. http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/4737647.stm. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.  (İngilizce)
  2. ^ "JPL Küçük-Gövdeli Veritabanı Tarayıcı". nasa.gov. http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=6235. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.  (İngilizce)
  3. ^ a b J. Rao (March 11, 2005). "Plüto Buluşu: Zorlu Görev, Hatta 75 Yıl Sonra Bile". SPACE.com. http://www.space.com/spacewatch/050311_pluto_guide.html. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.  (İngilizce)
  4. ^ "Arama Devam Ediyor". Plüton: Gezegen X Keşfi. B. Mager. http://www.discoveryofpluto.com/pluto05.html. Erişim tarihi: 2007-03-27.  (İngilizce)
  5. ^ a b P. Rincon (2006-01-13). "Bir kızı adlandırdığı gezegen". Plüton: Gezegen X Keşfi (BBC News). http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4596246.stm. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.  (İngilizce)
  6. ^ K. M. Claxton. "Gezegen 'Plüton'". Diamond Jubilee Veliler Birliği Okul Dergisi, 1891–1951 (Ambleside: 1951), s. 30–32. http://fredpratt.tripod.com/PR/pluto.html. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.  (İngilizce)
  7. ^ "Neptün'ün Ötesinde Bulundu : Plüton adı arandı". The Times. May 27, 1930. ss. 15.  (İngilizce)
  8. ^ "Plüton ismi verilen X Cisminin Gezegen Olduğuna İnanılmıştı". Associated Press. New York City: The New York Times. May 25, 1930. ss. 1. ISSN 1556067. http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F60F14FC3D55147A93C7AB178ED85F448385F9&scp=1&sq=Name%20given%20to%20body%20planet%20X&st=cse.  (İngilizce)
  9. ^ Croswell pp. 54–55

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]