Väinö Tanner

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Väinö-Tanner.jpg

Väinö Tanner (12 Mart 1881-19 Nisan 1966), 1926-1927 yıllarında başbakan olan Fin siyasetçi.


1907'de Sosyal Demokrat Parti'den (SDP) parlamentoya girdi. 1918'deki iç savaşta sosyal demokratların komünistlerle işbirliği yapmasına karşı çıktı. Komünistlerin yenilgisinden sonra partinin yeniden demokratik parlamenter çizgide kurulmasına katkıda bulundu ve başına geçti (1919-1926). 1926-1927 arasında Finlandiya'nın ilk sosyalist hükümetinin başkanlığını yürüttü. Kısa süren başbakanlığının dışında, II. Dünya Savaşı'na değin maliye bakanlığında (1937-1939) ve Uluslararası Kooperatifler Birliği başkanlığında (1927-1945) bulundu.


1939-40 Sovyet-Fin Savaşı'nın (Kış Savaşı) başlangıcında dışişleri bakanlığına getirilen Tanner Sovyet talepleri karşısında hükümetin katı tutumunu savundu; Moskova Görüşmeleri (Kasım 1939) sırasında Sovyet isteklerine boyun eğmeye yanaşmadı. II. Dünya Savaşı sırasında kabinede çeşitli görevler aldı; dışişleri bakanlığı (1939-40), SSCB'ye karşı Devam Savaşı sırasında sanayi ve ticaret bakanlığı (1941-42), ardından maliye bakanlığı (1942-44) yaptı. Bu döenmde Fin işçi sınıfının savaşa katkıda bulunmasını sağladı.

Sovyetlerin baskısı üzerine savaş suçluları mahkemesi tarafından tutuklanarak 6.5 yıl hapis cezasına mahkûm edilen Tanner, 1948'de affa uğrayarak serbest bırakıldı. Serbest kaldıktan sonra sosyal demokratların lideri olarak yeniden Fin Parlamentosu'na döndü, 1958-1960 arasında Sosyal Demokrat Parti'ye başkanlık etti.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]