Ukrayna Cumhurbaşkanı

Ukrayna Cumhurbaşkanı Президент України Prezydent Ukrayiny
Görevdeki Viktor Yanukoviç 25 Şubat 2010'dan beri
Resmi ikamet	Mariyinski Sarayı (törensel) 13 kullanılabilir diğer mekan
Atayan	Doğrudan oy
Görev süresi	5 yıl
Açılışı yapan	Leonid Kravçuk, 5 Aralık 1991
Websitesi	president.gov.ua

Ukrayna Cumhurbaşkanı (Ukraynaca: Президент України, Prezydent Ukrayiny) Ukrayna'nın en üst siyasi makamıdır. Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde milletini temsil eder, devletin dış politik faaliyeti yönetir, müzakereleri yürüten ve uluslararası anlaşmalar yapar.

Cumhurbaşkanı, Mariyinski Sarayı'nda siyasi faaliyetleri yönetir ve görevi süresince burada ikamet eder.

Görevleri ve Yetkileri

Ukrayna Anayasası'nın 102. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Ukrayna'nın devlet egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumakla görevlidir. Anayasanın gözlemcisi ve insan hak ve özgürlüklerinin garantörüdür.

Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde bir bütün olarak ülke ve hükümeti temsil eder. Cumhurbaşkanı, Ukrayna hükümeti adına müzakereler yürütmek ve anlaşmalar imzalama yetkisine sahiptir. Yabancı ülkelerin tanımasının hakkı sadece Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı, diğer ülkelere ve uluslararası kuruluşlara Ukrayna diplomatik misyon temsilcilerini atar ve yabancı devletlerin Ukrayna'daki diplomatik temsilcilerini geri kabul edebilir. Cumhurbaşkanı, hükümetin başkanı olmamasına rağmen, Ukrayna Bakanlar Kurulu'nda görev yapan Dışişleri Bakanı ve Savunma Bakanı için kendi aday gösterme hakkına sahiptir.

Ukrayna hükümetinin kontrol ve denge sistemine göre Cumhurbaşkanı, Verkhovna Rada (anayasa değişiklikleri hariç) tarafından kabul edilen yasaları veto edebilir. Erken seçim çağrısı yapmak şartıyla meclisi feshetme hakkına sahiptir. Bu güç, eski Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko (2007 ve 2008) tarafından, bugüne kadar iki kez iki kere kullanıldı.

Ukrayna Anayasa Mahkemesi üyeleri Ukrayna Hükümeti tarafından Cumhurbaşkanı'na önerilen isimler arasından atanır.

Cumhurbaşkanı olarak görev yapmanın yanı sıra, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı (Madde 106) ve Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı olarak milli güvenliğe ilişkin ulusal ve uluslararası konularda tavsiyede bulunabilir. Cumhurbaşkanı başka bir ülkeye Meclis onayını alarak savaş ilan edebilir veya dışarıya askeri güç gönderebilir. Devletin bağımsızlığını tehlikede gördüğü takdirde Ukrayna toprakları üzerinde sıkıyönetim ilan edebilir.

Seçim

Ukrayna cumhurbaşkanı, 18 yaş ve üzeri olan Ukrayna vatandaşları tarafından doğrudan halk oyuyla seçilir. Cumhurbaşkanı, iki dönem üst üste ile sınırlı 5 yıllık bir dönem için seçilir.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 500,000 hrivna (yaklaşık 80,000 ABD Doları) depozito verilir. Eğer aday seçilemezse para iade edilir.

Ukrayna'nın seçim yasası, Cumhurbaşkanı'nı seçmek amacıyla iki aşamalı seçim sistemi sağlar; adayların oyların mutlak çoğunluğunu kazanması gerekir. Eğer çoğunluğu sağlayamayan aday çıkmaz ise seçim 2. tura kalır ve birinci turda en yüksek oy oranını alan iki aday ikinci turda yarışır.

Anayasanın 103. maddesine göre, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday, 35 yaşını doldurmuş olan bir Ukrayna vatandaşı olmak, son 10 yıldır ülkede ikamet etmiş olmak ve Ukrayna'nın devlet dilini tam olarak konuşabilmek zorundadır.

Anayasa uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimleri, görevdeki Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin beşinci yılının son ayının son Pazar günü yapılır. Cumhurbaşkanı'nın istifa etmesi veya ölümü gibi durumlarda seçimler en geç 90 gün içinde yapılır.

Mevcut Cumhurbaşkanı, 25 Şubat 2010 tarihinden beri Viktor Yanukoviç'tir.

Görev yapan Cumhurbaşkanları

#	Cumhurbaşkanı		Seçim	Görev başlangıcı	Görev bitişi	Parti
1		Leonid Kravçuk (1934-) Леонід Кравчук	1991	5 Aralık 1991 Görev Başlangıcı: 22 Ağustos 1992	19 Temmuz 1994	Bağımsız / Tarafsız
2		Leonid Kuçma (1938-) Леонід Кучма	1994	19 Temmuz 1994	14 Kasım 1999	Bağımsız / Tarafsız
			1999	14 Kasım 1999	23 Ocak 2005
3		Viktor Yuşçenko (1954-) Віктор Ющенко	2004	23 Ocak 2005	25 Şubat 2010	Bizim Ukrayna
4		Viktor Yanukoviç (1950-) Віктор Янукович	2010	25 Şubat 2010	Görevde	Tarafsız (Bölgeler Partisi tarafından desteklenir)