Ukrayna Cumhurbaşkanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ukrayna Cumhurbaşkanı
Президент України
Prezydent Ukrayiny
Штандарт Президента Украины.svg
Resmi ikamet Mariyinski Sarayı (törensel)
13 kullanılabilir diğer mekan
Atayan Doğrudan oy
Görev süresi 5 yıl
Açılışı yapan Leonid Kravçuk,
5 Aralık 1991
Websitesi president.gov.ua

Ukrayna Cumhurbaşkanı (Ukraynaca: Президент України, Prezydent Ukrayiny) Ukrayna'nın en üst siyasi makamıdır. Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde milletini temsil eder, devletin dış politik faaliyeti yönetir, müzakereleri yürüten ve uluslararası anlaşmalar yapar.

Cumhurbaşkanı, Mariyinski Sarayı'nda siyasi faaliyetleri yönetir ve görevi süresince burada ikamet eder.

Görevleri ve Yetkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna Anayasası'nın 102. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Ukrayna'nın devlet egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumakla görevlidir. Anayasanın gözlemcisi ve insan hak ve özgürlüklerinin garantörüdür.

Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde bir bütün olarak ülke ve hükümeti temsil eder. Cumhurbaşkanı, Ukrayna hükümeti adına müzakereler yürütmek ve anlaşmalar imzalama yetkisine sahiptir. Yabancı ülkelerin tanımasının hakkı sadece Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı, diğer ülkelere ve uluslararası kuruluşlara Ukrayna diplomatik misyon temsilcilerini atar ve yabancı devletlerin Ukrayna'daki diplomatik temsilcilerini geri kabul edebilir. Cumhurbaşkanı, hükümetin başkanı olmamasına rağmen, Ukrayna Bakanlar Kurulu'nda görev yapan Dışişleri Bakanı ve Savunma Bakanı için kendi aday gösterme hakkına sahiptir.

Ukrayna hükümetinin kontrol ve denge sistemine göre Cumhurbaşkanı, Verkhovna Rada (anayasa değişiklikleri hariç) tarafından kabul edilen yasaları veto edebilir. Erken seçim çağrısı yapmak şartıyla meclisi feshetme hakkına sahiptir. Bu güç, eski Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko (2007 ve 2008) tarafından, bugüne kadar iki kez iki kere kullanıldı.

Ukrayna Anayasa Mahkemesi üyeleri Ukrayna Hükümeti tarafından Cumhurbaşkanı'na önerilen isimler arasından atanır.

Cumhurbaşkanı olarak görev yapmanın yanı sıra, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı (Madde 106) ve Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı olarak milli güvenliğe ilişkin ulusal ve uluslararası konularda tavsiyede bulunabilir. Cumhurbaşkanı başka bir ülkeye Meclis onayını alarak savaş ilan edebilir veya dışarıya askeri güç gönderebilir. Devletin bağımsızlığını tehlikede gördüğü takdirde Ukrayna toprakları üzerinde sıkıyönetim ilan edebilir.

Seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna cumhurbaşkanı, 18 yaş ve üzeri olan Ukrayna vatandaşları tarafından doğrudan halk oyuyla seçilir. Cumhurbaşkanı, iki dönem üst üste ile sınırlı 5 yıllık bir dönem için seçilir.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 500,000 hrivna (yaklaşık 80,000 ABD Doları) depozito verilir. Eğer aday seçilemezse para iade edilir.

Ukrayna'nın seçim yasası, Cumhurbaşkanı'nı seçmek amacıyla iki aşamalı seçim sistemi sağlar; adayların oyların mutlak çoğunluğunu kazanması gerekir. Eğer çoğunluğu sağlayamayan aday çıkmaz ise seçim 2. tura kalır ve birinci turda en yüksek oy oranını alan iki aday ikinci turda yarışır.

Anayasanın 103. maddesine göre, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday, 35 yaşını doldurmuş olan bir Ukrayna vatandaşı olmak, son 10 yıldır ülkede ikamet etmiş olmak ve Ukrayna'nın devlet dilini tam olarak konuşabilmek zorundadır.

Anayasa uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimleri, görevdeki Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin beşinci yılının son ayının son Pazar günü yapılır. Cumhurbaşkanı'nın istifa etmesi veya ölümü gibi durumlarda seçimler en geç 90 gün içinde yapılır.

Görev yapan Cumhurbaşkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

# Cumhurbaşkanı Seçim Görev başlangıcı Görev bitişi Parti
1 Leonid Kravchuk.jpg Leonid Kravçuk
(1934-)
Леонід Кравчук
1991 5 Aralık 1991
Görev Başlangıcı: 22 Ağustos 1992[d]
19 Temmuz 1994 Bağımsız / Tarafsız
2 Ukraine.LeonidKuchma.01.jpg Leonid Kuçma
(1938-)
Леонід Кучма
1994 19 Temmuz 1994 14 Kasım 1999 Bağımsız / Tarafsız
1999 14 Kasım 1999 23 Ocak 2005
3 Viktor Yushchenko crop.jpg Viktor Yuşçenko
(1954-)
Віктор Ющенко
2004 23 Ocak 2005 25 Şubat 2010 Bizim Ukrayna
4 Viktor Yanukovych 27 April 2010-1.jpeg 25 Şubat 2010 22 Şubat 2014 Tarafsız
5 Petro Poroşenko
(1965-)
Петро Порошенко
Petro Poroşenko
(1965-)
Петро Порошенко
2014 7 Haziran 2014 mevcut Cumhurbaşkanı Tarafsız
Kaynakça
[[Kategori:Ukrayna devlet başkanları|*Cumhurbaşkan