Tzidkiyahu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1695 Eretz Israel map in Amsterdam Haggada by Abraham Bar-Jacob.jpg
Antik İsrail
"Promptuarii Iconum Insigniorum "

Tzidkiyahu (veya Zedekiah, Sidkiya) (İbranice: צִדְקִיָּהוּ, Tsidkiyyahu, "Yhwh dürüstlüğümdür"‎; Yunanca: Ζεδεκίας, Zedekías; Latince: Sedecias) Babil Krallığı tarafından yıkılmadan önce Yehuda Krallığı'nın son kralıydı. Kudüs Kuşatması (MÖ 597)'nın ardından Nebukadnezar tarafından üç ay on gün hükümdarlık yapan yeğeni Yekoniya yerine başa geçirildi.[1]

William F. Albright'a göre hükümdar olduğu yıllar MÖ 597 ile MÖ 587 arasıyken bu tarih E. R. Thiele'ye göre MÖ 597 - MÖ 586 arasıdır.[2] ~MÖ 618 yılında doğduğu hesaba katılınca yirmi bir yaşında tahta geçmiştir.

Peygamber Yeremya onun danışmanıydı ve buna rağmen "RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı".[3][4]

Yaşamı ve hükümdarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya'da Zwiefalten Abbey tarafından Barok stiliyle yapılan Kudüs planını elinde bulunduran Tzidkiyahu ile Nebukadnezar'ın yüzleşmesi.

Tzidkiyahu, MÖ 597'de Nebukadnezar tarafından yirmi bir yaşında Yehuda Krallığı'nın tahtına geçirildi. Krallık bu dönemde Nebukadnezar'a haraç ödüyordu. Yeremya, Baruh ben Neriya, aile fertleri ve danışmanlarının uyarılarına ve Yehoyakim örneğine rağmen Babil'e karşı ayaklandı ve Mısır Firavunu Hofra ile ittifak oluşturdu. Nebukadnezar buna cevap olarak Yehuda'yı işgal etti.[5] Nebukadnezar MÖ 589'da Kudüs'ü kuşatmaya başladı. Otuz ay süren kuşatmada "kıtlık öyle şiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu".[6]

İktidarının on birinci yılında Nebukadnezar Kudüs'ü işgal etmeyi başardı. Şehirden kaçmaya çalışan Tzidkiyahu ve takipçileri Kudüs'ten ayrılmayı becermesine rağmen Eriha düzlüklerinde yakalanıp Ribla'ya götürüldü.

Burada, önce Tzidkiyahu'nun gözleri önünde oğlu öldürüldü ardından kendi gözleri oyuldu ve zincirlenip Babil'e tutsak olarak gönderildi.[7][8][9][10][11] Burada ölene kadar esir olarak yaşadı.

Kudüs'ün düşüşünün ardından şehrin yok edilmesi için Nebuzaradan gönderildi. Şehir yağmalanıp yerle bir edildi. Süleyman Mabedi harap edildi. Sadece az sayıda bağcı ve çiftçi yoksulun şehirde kalmasına izin verildi.[12]

Soy ağacı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tzidkiyahu, Yoşiyahu'nun üçüncü oğluydu ve annesi Libnalı Yeremya'nın kızı Hamutal'dı, dolayısıyla Yehoahaz'ın kardeşiydi.[13][14]

Doğumdaki ismi "Tanrı'nın armağanı" anlamına gelen Mattanyahu (İbranice: מַתַּנְיָהוּ‎) idi fakat Nebukadnezar onu tahta geçirdiğinde ismini Tzidkiyahu'ya değiştirdi.[15]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 2 Tarihler 36:9
  2. ^ Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed.; New York: Macmillan, 1951; 2d ed.; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed.; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X, 9780825438257, 217.
  3. ^ 2 Krallar 24:19
  4. ^ Yeremya 52:2
  5. ^ 2 Krallar 25:1
  6. ^ 2 Krallar 25:3
  7. ^ 2 Krallar 25:1-7
  8. ^ 2 Tarihler 36:12
  9. ^ Yeremya 32:4-5
  10. ^ Yeremya 32:2-3
  11. ^ Yeremya 52:4-11
  12. ^ Yeremya 52:16
  13. ^ 2 Krallar 23:31
  14. ^ 2 Krallar 24:17-18
  15. ^ 2 Krallar 24:17
Tzidkiyahu
Resmî unvanlar
Önce gelen
Yekoniya
Yehuda Kralı
MÖ 597 - MÖ 587 veya MÖ 586
Yehuda, Babilli Nebukadnezar tarafından fethedildi
Davud hanedanlığı Sonra gelen
Şealtiel