I. Tutuş
| I. Tutuş Tacüddevle Ebu Said Tutuş bin Alp Arslan |
|
|---|---|
| 1) Suriye Selçuklu Șam Melikliği 2) Suriye Selçuklu Halep Melikliği |
|
| Hüküm süresi | 1)1079–1095 2)1094–1095 |
| Önce gelen | 1) Atsız bin Abak el-Harezmi - (Șam Emiri) 2) Ak Sungur el-Hacib - (Halep Emiri) |
| Sonra gelen | 1) Dukak - Șam Melikliği 2) Rıdvan - (Halep Melikliği) |
| Tam adı | Tacüddevle Ebu Said Tutuş bin Alp Arslan |
| Ölüm tarihi | 1095 |
| Hanedan | Selçuklu Hanedanı |
| Babası | Alp Arslan |
I. Tutuş veya Tacüddevle Ebu Said Tutuş (Arapça:(تاج الدولة أبو سعيد تتش بن ألب أرسلان أرسلان بن داود بن ميكائيل بن سلجوق)(Tāj ad-dawla ʾabū saʿīd tutūš ben ʾalp ʾarslān ben dawud ben mīkāʾīl ben selcūk) (ö. 1095) Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alp Arslan'ın oğlu ve birinci Suriye Selçuklu Devleti hükümdarı.
Babası Büyük Selçuklu Devleti sultan Alp Arslan'dı. Tutuş kardeşi Melikşah tarafından 1079 yılında Şam kentine Selçuklu emiri olarak tayin edildi. Ancak 1085 yılında Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah Antakya'yı ele geçirdikten sonra bütün Suriye'ye sahip olmak istedi. Süleyman Şah bu amaçla Halep'i kuşattı. Kentin valisi olan İbn-i Huteyti Tutuş'tan yardım istedi. Tutuş yanına Selçukluların yetenekli kumandanlarından Artuk Bey'i (Artuklu Beyliği'nin kurucusu) alarak 4 Haziran 1086 tarihinde Halep yakınlarında Süleyman Şah'la karşılaştı (Ayn Seylem Savaşı). Süleyman Şah savaşta yaşamını kaybetti. Tutuş Halep'i eline geçirerek kendisini Suriye'nin sultanı ilan etti.
Ancak Melikşah Suriye'ye gelerek bölgeyi tekrar Büyük Selçuklu Devleti'ne bağladı. Tutuş Şam'a geri çekilmek zorunda kaldı.
Tutuş 1094 yılında Büyük Selçuklu Devleti tahtına geçen yeğeni Berkyaruk'la saltanat mücadelesine girdi. 1095 yılında Berkyaruk'un ordularıyla Rey kenti yakınları yaptığı savaşı kaybederek öldü. Tutuş’un ölümünden sonra küçük oğlu Dukak Şam’da saltanatını ilan etti. Bu duruma isyan eden büyük oğlu Rıdvan Halep'i ele geçirdi. Böylece Suriye Selçuklu Devleti Halep Melikliği ve Şam Melikliği olmak üzere iki kola ayrıldı.
Günümüzde Çorum ili Dodurga ilçesi sınırları içinde aynı adda (Tutuş) bir köy vardır. Bu köyün Tutuş tarafından kurulmuş olduğu söylenmektedir.
Notlar [değiştir]
- Fransizca Wikipedia "Tutuş" maddesi] (Fransızca)
Dış bağlantılar [değiştir]
- Grousset, René, L’Empire des Steppes: Attila, Gengis-khan, Tamerlan, [1] (Fransızca)
| Siyasi görevi | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Atsız bin Abak el-Harezmi (Șam Emiri) |
Suriye Selçuklu Șam Melikliği 1079–1095 |
Sonra gelen: Dukak |
| Önce gelen: Aksungur el-Hacib (Halep Emiri) |
Suriye Selçuklu Halep Melikliği 1094–1095 |
Sonra gelen: Rıdvan |
| Selçuklular ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
