I. Tutuş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Tutuş sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
I. Tutuş
Tacüddevle Ebu Said Tutuş bin Alp Arslan
1) Suriye Selçuklu Șam Melikliği
2) Suriye Selçuklu Halep Melikliği
Hüküm süresi 1)1079–1095
2)1094–1095
Önce gelen 1) Atsız bin Abak el-Harezmi - (Șam Emiri)
2) Ak Sungur el-Hacib - (Halep Emiri)
Sonra gelen 1) Dukak - Șam Melikliği
2) Rıdvan - (Halep Melikliği)
Tam adı Tacüddevle Ebu Said Tutuş bin Alp Arslan
Ölüm tarihi 1095
Hanedan Selçuklu Hanedanı
Babası Alp Arslan

I. Tutuş veya Tacüddevle Ebu Said Tutuş (Arapça: (تاج الدولة أبو سعيد تتش بن ألب أرسلان أرسلان بن داود بن ميكائيل بن سلجوق)(Tāj ad-dawla ʾabū saʿīd tutūš ben ʾalp ʾarslān ben dawud ben mīkāʾīl ben selcūk) (ö. 1095) Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alp Arslan'ın oğlu ve birinci Suriye Selçuklu Devleti hükümdarı.

Babası Büyük Selçuklu Devleti sultan Alp Arslan'dı. Tutuş kardeşi Melikşah tarafından 1079 yılında Şam kentine Selçuklu emiri olarak tayin edildi. Ancak 1085 yılında Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah Antakya'yı ele geçirdikten sonra bütün Suriye'ye sahip olmak istedi. Süleyman Şah bu amaçla Halep'i kuşattı. Kentin valisi olan İbn-i Huteyti Tutuş'tan yardım istedi. Tutuş yanına Selçukluların yetenekli kumandanlarından Artuk Bey'i (Artuklu Beyliği'nin kurucusu) alarak 4 Haziran 1086 tarihinde Halep yakınlarında Süleyman Şah'la karşılaştı (Ayn Seylem Savaşı). Süleyman Şah savaşta yaşamını kaybetti. Tutuş Halep'i eline geçirerek kendisini Suriye'nin sultanı ilan etti.

Ancak Melikşah Suriye'ye gelerek bölgeyi tekrar Büyük Selçuklu Devleti'ne bağladı. Tutuş Şam'a geri çekilmek zorunda kaldı.

Tutuş 1094 yılında Büyük Selçuklu Devleti tahtına geçen yeğeni Berkyaruk'la saltanat mücadelesine girdi. 1095 yılında Berkyaruk'un ordularıyla Rey kenti yakınları yaptığı savaşı kaybederek öldü. Tutuş’un ölümünden sonra küçük oğlu Dukak Şam’da saltanatını ilan etti. Bu duruma isyan eden büyük oğlu Rıdvan Halep'i ele geçirdi. Böylece Suriye Selçuklu Devleti Halep Melikliği ve Şam Melikliği olmak üzere iki kola ayrıldı.

Günümüzde Çorum ili Dodurga ilçesi sınırları içinde aynı adda (Tutuş) bir köy vardır. Bu köyün Tutuş tarafından kurulmuş olduğu söylenmektedir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Grousset, René, L’Empire des Steppes: Attila, Gengis-khan, Tamerlan, [1] (Fransızca)
Siyasi görevi
Önce gelen:
Atsız bin Abak el-Harezmi
(Șam Emiri)
Suriye Selçuklu Șam Melikliği
1079–1095
Sonra gelen:
Dukak
Önce gelen:
Aksungur el-Hacib
(Halep Emiri)
Suriye Selçuklu Halep Melikliği
1094–1095
Sonra gelen:
Rıdvan