Tutmaç, Sivas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°32′0″N, 37°11′0″E

Tutmaç
—  Köy  —
Sivas in Turkey.svg
Koordinatlar: 39°32′0″K 37°11′0″D / 39.533333°K 37.183333°D / 39.533333; 37.183333
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu Bölgesi
İl Sivas
İlçe Merkez
Rakım 1.363 m (4.472 ft)
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 150
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 346
İl plaka kodu 58
Posta kodu 58000
İnternet sitesi: Tutmaç köyü

Tutmaç köyü Sivas ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy halkının büyük çogunluğu (1320)-1904 tarihinde Karabağ özerk bölgesi Gence ili Vagadi- Tezekend köyünde yaşarlarken Rus çarlıgından Osmanlı devletine şartlı olarak geçiş izni alırlar. 26 Aile 40 kagnı ile Erivan ( Ermenistan) üzerinden Aras nehri üzerindeki Malkara köprüsünü,Alican gümrük kapısını geçerek Çilli hudut karakolun'da Osmanlı Devletine teslim olurlar.Igdır'dan Agrıdagı ile Pamukdagı arasından geçerek Dogubeyazıt'a ugramadan,Taşlıçaya oradanda Agrıya geçerler.İlk göç yılı kışını 1904 Mirzehanda geçirirler.Daha sonra Muş-malazgirt-Bostankaya köyüne yerleşirler. Erzurum, Kars ve Ağrı illerinin Rus işgaline uğraması sonucu, burada yaşayan aileler(1331)-1915 tarihinde göç ederek Sivas Tutmaç köyüne yerleşmişlerdir.

Muhtelif tarihlerde, çeşitli sebeplerden dolayı bazı illerden ve çevre köylerden göç eden ailelerin köye gelip yerleşmesi sonucu bugünkü etnik, sosyal ve kültürel yapısına kavuşmuştur.Köy etnik ve kültürel açıdan homojendir.Köy halkı Abay , Açık ,Adem, Alim, Ata,Araç,Arsu, Arslan, Artuç, Arınç, Acar, Arikan,Ayaz, Aydın,Avcı, Bali, Baysan, Boz, Çapraz, Çınar Çigdem, Çelik, Daşdelen, Demirhan,Dogan, Esmer, Ekmekci, Gözüaçık,Halis, Hülagü, Karabağlı, Kaya, Koçer, Kotan, Kodak, Korkmaz,Kırhasan ,Manav, Murat, Olcay,Oruk, Özatakan, Patlar, Sadık, Sakarya, Serman, Tamtekin, Tarhan, Ulaş, Yekeler,Yıldırım, Zinnuroğlu soyadlarını taşır. Çogunluğu aynı soydan olmasına ragmen Soyadı Kanununda, değişik soyadlar almışlardır.

Köyden Aşık Tabibi, Aşık Bağrıyanık, şair Tahsin Aydın, Asım Yekeler gibi şair ve ozanlar yetişmiştir.

Kültürel Yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

Tutmaç Köyü , ilk yerleşimden sonra sürekli göç vermiş, özellikle Istanbul'da yaşamaktadırlar. Mevcut Köyde yaşayanlar genelde 2. Kusak nesildir. Diğer taraftan göç edenlerden emekli olanların önemli bir bölümü köye dönmeye ve yatırım yapmaya başlamışlardır.

Eğitime çok büyük önem vermekte. Modern ileri görüşlü fakat geçmişiyle kültürüyle barışıktır. Sivas'ın en fazla Üniversite mezununa sahip Köyüdür.Köyde okuma yazma oranı %100 olup,egitimde bayan,erkek ayrımı yapılmaz, üniversite mezunu 500'in üzerindedir.Bu vesileyle yüksek kademelerde görev yapan memurlar, ticaret ve sanayide çok Tutmaçlı iş adamı bulunmaktadır.

Köyde ekonomik yaşam yoğunlukla tarım üzerinde ve Bugday üretimi yapılmaktadır. küçük çapta hayvancılıkla ilgilenen üreticiler vardır. Yaz aylarında yaşam şenlenir, gerek tatilciler, gerekse emeklilerin temiz doğa havası ve sıla özlemini giderdiği bir dönemdir, köy nüfüsü önemli ölçüde artar.

Yemek Kültürü; En meşhur yemeği mercimekli etli Bulgur Pilavı'dır. Ekmek Aşı ,İçli Köfte,Yoğurtlu Köfte, Hıngel, Haşıl,Mantı,Kete, Fetir,Hasıta,Keleçoş,kuskus,kavurma eriştesi,yumurta eriştesi. takip eder.sebze olarak tüketilen, genel bilinenin dışında Yemlik,Madımak,Kangal,kenger gibi dogal bitkilerdir. Ekmek olarak Tandırda Lavaş pişirilir. Yine damak tadı nedeniyle yemek alışkanlıkları günümüzdede devam etmektedir.Damak tadı tutkusu köyden birçok ünlü lokantacının yetişmesine vesile olmuştur.Sivas merkezde ve bilhassa istanbulda markalaşmış restorantlar işletmektedirler.

Kadınları ev işleriyle uğraşırlar. Tarlada bayanlar çalıştırılmaz.

Düğünlerde davul zurna eşliğinde Sivas halayı ile beraber birçok yöresel oyunlar oynanır. yalnız bu oyunları halen gunumuzun orta yaş üstü büyükleri çok iyi bilmektedir.

Köyde bakkal yoktur. yalnız günde birden fazla seyyar ekmek sebze meyve satıcısı Köye uğrar evlere kadar servis vardır. tüm genel ihtiyaclar Sivas'a gitmeden sağlanabilmektedir.

Her evde sabit telefon bulunur,Turkcell Cep telefonu ile rahat iletişim saglanır.

Köyün içinden bir Irmak akar, Köyün Yakınlarında sulama göleti vardır. Orada balık avlanabilmekte.

Tutmaç'lılar TutDer derneği çerçevesinde sosyal ve kültürel faliyetler düzenlemektedir. Internet web sayfasından http://www.sivastutmackoyu.org.tr/ ve facebook üzerinden faliyetlerini yayınlamakta ve iletişim sağlamaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Sivas merkezine 34 km uzaklıktadır. Komşu köyler Hacımirza ve Karaşar,Beştepe/Harmancık,Yeniköy, Hasbey'dir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir. Köyün değimiyle Kaba Yeli , aksam esen Poyrazı etkildir. Yayla havasına sahiptir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2000 150
1990 170
1985 190

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarıma özellikle Buğday ve hayvancılığa dayalıdır.Hayvancılık giderek azalmaktadır.Son yıllarda organik tarım çalışmaları ve hayvancılık, Köy Dernegi aracılığı ile geliştirilmeye başlamıştır.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi vardır fakat sağlık memuru yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

= Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

=