Tuanku İmam Bonjol

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tuanku İmam Bonjol

Tuanku İmam Bonjol, Muhammed Sahab, Peto Sjarif, Malim Basa, Tuanku Muda, Tuanku İmam ya da Tuanka İmam Bondjol olarak da bilinir (d. 1772, Kampung Tandjung, Sumatra - ö. 6 Kasım 1864, Manado, Selebes (şimdiki Sulawesi)), 19. yüzyılda Sumatra'daki Minangkabau halkının bölünmesine neden olan Padri Savaşı'nda (1821-37) Padrilerin önderi.


1803 dolayında Mekke'ye giden ve burada Vehhabilerin görüşlerinden etkilenen üç Sumatralı hacı, döndüklerinde dinsel bir reform hareketi başlattılar. O sırada Tuanku (Endonezya dilinde “din bilgini”) Muda olarak tanınan İmam Bonjol, bu düşünceyi ilk benimseyenler arasında yer aldı. Daha sonra izleyicileriyle birlikte, doğup büyüdüğü Alahanpandjang Vadisindeki Bonjol'da bir kale inşaa etti ve burada bir cemaat oluşturdu. Bu cemaatin imamı olmasından dolayı aldığı İmam Bonjol adıyla ünlendi. Kaleyi, Padri öğretilerinin yayılması amacıyla açılan cihadın merkezi durumuna getirdi ve bunu izleyen iç savaşta Padrilerin siyasal ve askeri önderliğini üstlendi. İç savaşa yol açan sorunlardan biri aşırı dinci reformcular ile Minangkabau halkının geleneksel laik önderleri arasındaki çekişme, ötekiyse, Minangkabau yöneticilerinin ticareti yabancıların denetiminden kurtarma girişimleriydi.

1821'de Hollanda kuvvetleri iç savaşa müdahale etti. Amaçları bir yandan laik önderlerin yardım isteğini karşılamak, öte yandan da Minangkabau halkının Benkulen (bugün Bengkului Sumatra) ve Penang Adasında İngilizlerle yürüttüğü ticarete son vermekti. Hollanda'nın Cava Savaşı'yla (1825-30) uğraşmasından yararlanan İmam Bonjol daha geniş bir bölgeyi denetim altına aldı.

Padrilerin askeri başarıları, takviye kuvvetlerin gelişiyle Hollandalıların üstün konuma geçtiği 1831'e değin sürdü. Sonraki yıllarda Hollandalılar Padrilerin denetimindeki bölgeleri adım adım daraltarak 1837'de Bonjol'u ele geçirdiler. İmam Bonjol önce kaçtı, ama ekimde teslim oldu ve sürgüne gönderildi. Padrilerin yenilgisi yalnızca savaşın değil, Minangkabau bağımsızlık hareketinin de sonu oldu ve Padri toprakları Hollanda sömürgeleri arasında katıldı.