Toynak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Karaca toynağı
Deve toynağı
At toynağı
Kuzey Tayland toynak yemeği: yam tin khwai (ยำตีนควาย)
Mancur, Maskat, Beytü'l-Berende Müzesi, Umman

Toynak, toynaklılar denen memeli grubunda, at, eşek, zebra gibi tek toynaklı (Perissodactyla) hayvanlar ile koyun, keçi, geyik, sığır, domuz gibi çift toynaklı (Artiodactyla) hayvanlarda tırnak. Tırnak gibi bunların da temel bileşeni keratindir ve sürekli büyür, fakat üstüne basılarak kullanıldığı için zamanla aşınır.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yiyecek olarak kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye, İran ve Kafkasya'da koyun, keçi, sığır ve manda gibi hayvanların toynaklı bacaklarından paça çorbası ile kelle paça adlı yemek yapılır. Aynı yemeğe Afganistan'da siri paya denir.

Kuzey Tayland'da manda toynağı ile tendonundan yam tin khwai (ยำตีนควาย) adı verilen çorba gibi sulu yemeği yapılır.

Kanada'da Han Kızılderilileri (Tr’ondëk Hwëch’in) rengeyiği toynaklarını haşlarlar ve oluşan jölemsi sıvıyı kurutarak daha sonra yemek için saklarlar[1].

Yiyecek dışı kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Umman'da keçi toynağından mancur (لمنجور) adlı müzik aleti yapılır.

Brulé Lakotaları (Sičháŋǧu Oyáte) Amerika bizonunun toynaklarından çıngırak yaparlar[2].

Toynaklar yapıştırıcı tutkal yapımında kullanılır. Kayovalar (Kiowa) Amerika bizonu toynaklarından tutkal yaparlar[3].

Toynaklar Neolitik dönemde defin törenlerinde kullanılmıştır[4].

Alaska'da yaşayan Eskimo halkı İnyupikler yöredeki rengeyiği ya da Dall yaban koyununun toynağını sıcak suda yumuşatarak kar gözlüğü yapımında kullanırlar.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Toynak ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.