Tophane, Beyoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tophane
—  Semt  —
Tophane, Beyoğlu
Tophane, Beyoğlu
Beyoğlu
Beyoğlu
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Marmara
İl İstanbul
İlçe Beyoğlu
Yönetim
 - Muhtar
Zaman dilimi DAZD (+2)
Posta kodu
Alan kodu (+90) 212
Plaka kodu 34

Tophane, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, boğaz kıyısında bir semttir. Osmanlı döneminde İstanbul'un en eski sanayi bölgesidir.[kaynak belirtilmeli]

Melling'in Tophane kışlasını gösteren gravürü
Tophane ve tarihî Mühendislik Okulu'nun Boğaz'dan görünüşü. (Abdullah Biraderler, 1880-1893)

İstanbul’un Türkler tarafından fethinden önce Tophane semtinin Galata'nın Ceneviz surlarının hemen dışındaki bir yer olarak, oturulmayan kırlık ve bahçelik bir bölge olduğu bazı kaynaklarda ifade edilirken kimi yazarlara göre de burası bir ormanlıktı. Bizans devrinde semt adının ‘’Metopon’’ olduğu kabul edilirken, daha yeni araştırmalar, yerinin güzel görünümünden dolayı ‘’Gümüş Şehir’’ (Argyropolis) olduğu tezini ortaya atmıştır.Bizans’ta burada çok eski bir Apollon Mabedi bulunduğu gibi,daha sonra Türklerin yaptıracağı kışlanın yerinde de,’’ Ste. Irene’’ veya ‘’Hadrien ve Natalie Kilise’si’’ nin olduğu söylenmektedir.

Tophâne binaları ve kışlası 1955 – 1956 da yıktırıldıktan sonra Nusretiye Camii karşısına isabet eden bir yerde bir Bizans Kilisesi’ne ait olmasına ihtimal verilebilecek bazı temel izleri ve tuğla duvar parçalarının ortaya çıktığı görülmüştür.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Tophane Binası olan Tophane-i Amire, Fatih Sultan Mehmet zamanında top dökümü için inşa edilmiştir. Melling gravüründe kıyıda görünen Tophane Kışlası bugün yoktur. 1823'de Firuz Ağa Yangını'nda kışlalar yanmış, sonra yenilenmiştir. Bu yenileme sırasında Nusretiye Camisi de yapılmıştır. Tophane'deki eski askeri yapılardan en son ortadan kalkan, 1958'de yol genişletmesi nedeniyle, eski müşirlik binası ve Salı Pazarı'na dek uzanan sanayi kışlasıdır. Kışlalar sahasında bugün sadece 1848 tarihli saat kulesi ve Mecidiye Kasrı (1848-1849) kalmıştır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Tophane nüfusu önceleri çoğunlukla Rumlardan ve Ermenilerden oluşurken, yüzyılın başından itibaren limanda ve sanayi tesislerinde hamal olarak çalışmak için Anadolu'dan gelen Müslümanlar 6-7 Eylül Olayları sonrasındaki istimlâk hareketleri neticesinde semtte çoğunluk haline gelmişlerdir. Nüfus özellikle Siirt'in İkizbağlar(Tom) ve Bağtepe(Halenze) gibi köylerden gelen Araplarla artmış, ayrıca bu nüfusa Bitlis, Erzincan, Erzurum gibi illerden gelen göçmenler de katılmıştır. Semt halkı genel olarak muhafazakar eğilimlidir. Kadiriler Yokuşu'nda bulunan Kadirî Âsitânesi (Tekkesi) 1630 yılında kurulmuştur ve halen faaliyet göstermektedir.

Kültürel etkinlikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tophane binası bugün Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Kültür Merkezi olarak kullanılmaktadır. Her yıl mart ayının ilk haftası okulun kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde geleneksel kıyafet balosuna da ev sahipliği yapmaktadır. Şu anda da nargilecileri ve Amerikan pazarıyla her gün birçok kişinin buraya uğramasını sağlamaktadır.

Çağdaş sanat müzesi İstanbul Modern bu semttedir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

T1 tramvay hattı üzerinde Tophane istasyonu bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Şafak TUNÇ Tophâne-i Âmire ve Osmanlı Devleti'nde Top Döküm Faaliyetleri 2004. İst.