Togoland

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Togoland Protektorası
Schutzgebiet Togo
1884-1914
 

Bayrak Arma
Başkent Bagid (1884-1886)
Sebe (1886-1897)
Lomé (1897-)
Yönetim Protektora

Togoland, toprakları günümüzde Togo ve Gana cumhuriyetleri arasında ikiye bölünmüş olan eski Alman protektorası.

Batıda Britanya'nın Altın Kıyısı kolonisi ile doğuda Fransız sömürgesi Dahomey arasında, 90.479 km²'lik bir alana yayılan bölge Evelerle karışmış çeşitli halkların yurduydu. Avrupa ülkeleri arasındaki paylaşım mücadelesi çerçevesinde, Bismarck'ın bölgenin Almanya'ya ait olduğunu iddia etmesi ve bu iddianın öteki Avrupa devletlerince resmen onaylanmasıyla Alman protektorası oldu (1884). Togoland'ı örnek bir sömürge durumuna getirmeyi amaçlayan Almanlar, hiçbir değerli maden kaynağına sahip olmayan bölgedeki (o sırada bölgedeki zengin fosfat yatakları heniz keşfedilmemişti.) yatırımlarını tarım alanında yoğunlaştırdılar; Afrikalıların çalıştırıldığı plantasyonlarda başta pamuk ve kakao olmak üzere yeni ihraç ürünlerinin ekimini başlattılar. Sömürgenin başlıca liman kenti olarak geliştirdikleri Gine Körfezi kıyısındaki Lomé'yi iç kesimlere bağlamak amacıyla kara ve demir yolları inşa ettiler. Ayrıca bir hukuk ve yönetim sistemi oluşturdular.

I. Dünya Savaşı sırasında Fransız ve İngiliz birliklerinin işgal ettiği Togoland, 1922'de Milletler Cemiyeti'nin kararıyla bu iki ülke arasında paylaşıldı. Ülkenin Dahomey (bugün Benin) sınırına kadar uzanan ve Lomé'yi kapsayan üçte ikilik bölümü Fransa'ya, batı da Altın Kıyısı sınırına kadar uzanan bölümü de Britanya'ya bırakıldı. 1946'da iki bölge Birleşmiş Milletler'in vesayetine verildi. Bölgenin Altın Kıyısı'yla beraber yönetilen İngiliz kesimi 1957'de bağımsızlığını ilan eden Gana'nın bir parçası oldu. Dahomey'den ayrı olarak yönetilen Fransız kesimi 1960'ta Togo Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan etti. Özellikle Gana'da yaşayan Evelerin Togoland'ın yeniden birleşmesi yolundaki talepleri zaman zaman Gana-Togo ilişkilerinin gerginleşmesine yol açtı.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]