Thanom Kittikachorn

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Thanom Kittikachorn
ถนอม กิตติขจร
Tayland Başbakanı
Görev süresi
1 Ocak 1958 – 20 Ekim 1958
Yerine geldiği Pote Sarasin
Yerine gelen Sarit Dhanarajata
Tayland Başbakanı
Görev süresi
9 Aralık 1963 – 14 Ekim 1973
Yerine geldiği Sarit Dhanarajata
Yerine gelen Sanya Dharmasakti
Kişi bilgileri
Doğum 11 Ağustos 1911(1911-08-11)
Tak, Siyam
Ölüm 16 Haziran 2004 (92 yaşında)
Bangkok, Tayland
Eşi Jongkol Kittikachorn
İmzası

Thanom Kittikachorn (Tayca: ถนอม กิตติขจร, d. 11 Ağustos 1911, Tak, Siyam, [bugün Tayland]-ö. 16 Haziran 2004, Bangkok, Tayland), 1958'de ve 1963-73 arasında başbakanlık yapan Taylandlı general.

1931'de Kraliyet Askeri Akademisi'ni bitirerek orduya girdi. Bangkok'ta 1. Ordu komutanı olarak görev yaptığı 1957'de yakın arkadaşı Sarit Thanarat'ın Plaek Phibunsongkhram hükümetine karşı düzenlediği darbeye katıldı. Yönetimi üstlenen Pote Sarasin başkanlığındaki geçiş hükümetinde önce savunma bakanlığı, ardından da kısa süreyle başbakanlık görevlerinde bulundu (1958). Aynı yılın sonunda Sarit'in kurduğu hükümette başbakan yardımcısı ve savunma bakanı oldu. Sarit'in 1963'te ölmesi üzerine başbakanlığa getirildi.

Parlamenter demokrasiye dönüş sözü veren Thanom, Haziran 1932'deki darbeyi izleyen sekizinci Tayland anayasasını hazırlamak üzere bir komisyon atadı. Yeni anayasa haziran 1968'de yürürlüğe girdi. Şubat 1969'da yapılan seçimlerde Thanom'un Birleşmiş Tay Halkının Partisi parlamentoda çoğunluğu sağlayınca Thanom başbakanlık ve savunma bakanlığı görevlerini sürdürdü.

Thanom'un görevi sırasında karşılaştığı en büyük sorun Çin ve Kuzey Vietnam'da eğitilmiş kadroların önderliğindeki gerillaların özellikle kuzeydoğudaki Laos sınırından Tayland'a yönelttikleri saldırılar oldu. Thanom ayaklanmayı bastırmakla görevli Tay birliklerinin çarpışma bölgesine taşınması için ABD'li pilotlardan yararlandı ve Güney Vietnam'ın 1960'ların başında yaptığı gibi ABD'li "danışmanlar"ın yardımına başvurdu. ABD'nin Çinhindi politikasını destekleyerek Vietnam ve Laos'a Tay birlikleri yolladı ve ABD'lilerin Çinhindi'nde düzenledikleri harekatlarda Tayland topraklarındaki altı hava üssünü kullanmalarına izin verdi.

Kasım 1971'de hükümeti ve parlamentoyu dağıtarak anayasayı askıya alan Thanom, dokuz kişiden oluşan bir askeri yönetim kurdu. Aralık 1972'de ise geçici bir anayasa ilan ederek başbakanlık ve dışişleri bakanlığı görevlerini üstlendi. 1973 sonbaharında öğrenci eylemleriyle başlayan kitle gösterilerinin kanlı biçimde bastırılması ordunun hükümetten desteğini çekmesine yol açtı. Bunun üzerine Kral Bhumibol Adulyadej olayın sorumlusu olarak gördüğü Thanom Kittikachorn'u görevden alıp sürgüne gönderdi. Ülkeden kaçmak zorunda kalan Thanom 1976'ya değin sürgünde yaşadı.

Ağustos 1976'da gizlice Tayland'a dönüşü kitlesel öğrenci olaylarına neden oldu. 6 Ekim'de Thammasat Üniversitesi'nde solcu öğrencilerin Thanom'un dönüşünü protesto etmeleri üzerine ağır silahlarla donatılan polis üniversiteyi bastı. Olaylar sırasında 30 öğrenci öldürüldü, 1300'ü gözaltına alındı. Aynı gün Amiral Sangad Chaloryu ülkedeki kargaşa ortamını bahane ederek yeni bir askeri darbe düzenledi.[1]

Thanom darbeden sonra kurulan hükümette resmi bir görev almadı. Hayatının sonraki döneminde halk arasındaki imajını düzeltmek için çalıştı. Ocak 2004'te geçirdiği kalp krizinden sonra yatırıldığı hastanede haziran 2004'te yaşamını yitirdi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Pote Sarasin
Tayland Başbakanı
1 Ocak 1958 - 20 Ekim 1958
Sonra gelen:
Sarit Dhanarajata
Önce gelen:
Sarit Dhanarajata
Tayland Başbakanı
9 Aralık 1963 - 14 Ekim 1973
Sonra gelen:
Sanya Dharmasakti