Théophile Delcassé

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Delcassé

Théophile Delcassé (d. 1 Mart 1852, Pamiers - ö. 22 Şubat 1923, Nice, Fransa), Fransız devlet adamı; 1898-1905 ve 1914-15 arasında Fransa dışişleri bakanı. I. Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'da oluşturulan yeni ittifakların başlıca mimarlarındadır.


Léon Gambetta'nın ılımlı cumhuriyetçi programlarını ve Jules Ferry'nin yayılmacı sömürgeci politikalarını etkin biçimde destekleyen bir gazeteci idi. 1885'te Temsilciler Meclisi'ne seçildi. 1893'te ticaret, sanayi ve sömürgeler müsteşarı olarak girdiği Alexandre Ribot kabinesinde 1894-95'te sömürgeler bakanı olarak görev aldı. 1898'de Henri Brisson hükümetinde dışişleri bakanı oldu. Üçüncü Cumhuriyet döneminde, yedi yıl boyunca ve birbiri ardına altı hükümette bu görevini sürdürdü; bu, daha önce örneğine rastlanmamış bir durumdu.

Dışişleri bakanlığı döneminde çok önemli bir rol oynadı ve Almanya'yı yalıtmayı ve Fransız sömürge egemenliğini yaygınlaştırmayı hedef aldı. Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun kurduğu Üçlü İttifak'tan çekinen Delcassé, bu dönemde Rusya ile dostluğu sürdürmenin ve Britanya'yla yakınlaşmanın Fransa'nın çıkarları doğrultusunda olacağına inanıyordu. 1898'de Fransa'yı Britanya ile savaşın eşiğine getiren Faşoda Buhranı'nın atlatılmasında etkili olan Delcassé[1] , 1904'te Britanya'yla pek çok konuda görüş birliğine vararak 1940'a değin Avrupa siyasetinde önemli bir etken olan Entente Cordiale'nin imzalanmasını sağladı (8 Nisan 1904). 1904 ekiminde de İspanya'nın Fransa-Britanya konvansiyonuna katılmasını sağladı. 1907'deki Britanya-Rusya anlaşmasına giden yolu da açarak bu üç büyük gücün I. Dünya Savaşı'nda Üçlü İttifak'a karşı Üçlü İtilaf içinde bir araya gelmesinde katkıda bulundu.

Başbakan Maurice Rouvier'nin, izlediği politikalara karşı çıkması üzerine 1905'te istifa etti. Ama Almanların etkisiyle istifa ettiği biçimindeki yorumlar Fransa'da Almanya karşıtı tepkilere neden oldu; bu da Delcassé'nin oluşturduğu bağların güçlenmesini sağladı. Delcassé, 1909'da Fransa'nın deniz gücündeki zayıflıkları soruşturmak üzere kurulan komisyonun başkanlığına atandı. 1911-13 arasında denizcilik bakanı olarak savaş durumunda Britanya ve Fransız donanmaları arasında işbirliği sağlayacak düzenlemeler getirdi. Bu düzenlemeler, I. Dünya Savaşı başladığında Britanya'nın Fransa'yı destekleyerek Almanya'ya savaş açmasına en önemli etken oldu. Delcassé savaş sırasında, 1915'te emekli olana değin René Viviani hükümetinde dışişleri bakanı, 1913-14 arasında da Fransa'nın Sankt Petersburg elçisi olarak görev yaptı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Gültekin Sümer, Bölgesel Alt Sistemler Karşısında Demokratik Bakış