Tenerife

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
?
Tenerife
Coğrafya
Tenerife görüntüleri
Tenerife görüntüleri
Koordinatları: 28°16′07, S°16′36
Takımadası: Kanarya Adaları
Denizi: [[Atlas Okyanusu]]


Yüz ölçümü: 2034 km2
Doruk: Teide Zirvesi 3718
Siyasi
Adadaki ülke(ler): İspanya İspanya
Özerk Topluluk Kanarya Adaları
Demografi
Nüfusu: 908.555 (2011)
Nüfus yoğunluğu: 435 kişi/km2
Tenerife Bayrağı
Uydudan görünüm
Tenerife fiziki haritasi

Tenerife İspanya'da ada. Kanarya Adaları Özerk Bölgesinin yedi adasından en büyüğüdür. Yüzölçümü 2.034 km² nüfusu ise (2011 tahmimi itibarıyla) 908.555 kişidir. Böylece Tenerife adasında tüm Kanarya Adaları nüfusunun yaklaşık %43'ü yaşar.

En önemli şehri, otonom bölgenin ortaklaşa başkenti olan ve ada meclisi (cabildo insular)'nin bulunduğu Santa Cruz de Tenerife kentidir. Tenerife adası yerel idare bakımindan 21 belediye'ye bölünmüştür.

İki uluslaraarası havaalanına (Tenerife Norte ve Tenerife Sür/Reina Sofía) sahip olan Tenerife'ye yılda 5 milyondan çok turist gelmektedir ve bu Kanarya Adaları'na gelen turist sayısının önemli bir kısmını kapsamaktadır.

Tenerife dünyanın en büyük karnavallarından biri olan "Santa Cruz de Tenerife Karnavalı" ile tanınır, bu karnaval İspanya'dan ve uluslararası turist çekmektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Adaya Avrupalılar gelmeden önce ilk yerleşenler Guançelerdir ve Adaların İspanyol egemenliğine girdiği 15. yüzyılda Avrupalılarla tanışmışlardır. Arkeoloji araştırmalar sonucu olarak Guançelerden çanak çömlek kalıntıları, mağara resimleri, gravürler, mumyalar bulunmuştur. Guançeler ölülerini mumyalanmış olmaları ilgi çekmektedir. Guançeler adayı mencey adlı tek bir "hükümdar" tarafından idare etmekte iken İspanyoların gelmesinden 100 yıl kadar önce bir 9 oğlu olan bir hükümdar öldükten sonra taht mücadelesi sonunda ada 9 küçük "manyaceto"'ya bölünmüştü.

Aralık 1493'de "Alonso Fernández de Lugo" İspanya Kastilya ve Aragon kralığından Tenerife'yi fethetmek için izin aldı. Nisan 1494'de Gran Canaria adasından yaklaşık 2000 piyade 200 süvaride oluşan bir orduyla ayrılıp şimdiki Santa Cruz de Tenerife şehri mevkinde karaya çıktı. Bu mevkiyi ele geçirdikten sonra adanın içerilerine girdi. Adadadaki kucuk hükümdarlari esir alarak onları İspanya'ya gönderdi. Adada yaşayan tum yerli halk köle yapıldı. Büyük bir kısmı İspanyolların getirdikleri salgın hastalıklardan doalayi oldu ve sonunda yerli halk ortadan kaldırıldı. Sonraki yüzyıllarda İspanya'dan, Avrupa'da İspanyolların idaresi altında bulunan Portekiz, Flandra, İtalya ve Almanya'dan göçler başlayıp adanın şimdiki beyaz irk nüfusu oluşturuldu.

Adanın orman örtüsü de aynı şekilde oratadan kaldırıldı. Yerli cam ormanları yerine, önce şeker kamışı, sonra şarapcılık için üzüm bağları, muz ağaçları plantasyonlari ve boyacılık için cochineal üretmek için kaktüsler dikildi.

Fakat adada büyüyen nüfus ve İspanya'nın elinde bulunan güney Amerika'nın beyaz ırktan işçi talepleri adanın insan kayanaklarının gelişmesine engel olmaya başladı. Adayla kolay ulaşım yapılamaması ve ekonomik sorunlar dolayısıyla ada nüfusu ta 20. yy. başlarına kadar Amerika'lara (özelikle Cuba ve Venezuela'ya) göç etmeye devam etti. Ancak 20.yy ikinci yarısında adanın turistik tesisleri geliştirip adaya uçakla turizm başladıktan sonra bu devamlı göçün önü alındı.

15.yy'dan itibaren Tenerife adası devamlı olarak (Mağribi ve Avrupalı) korsan hücumlarına hedef oldu. Bu arada 1797'de İngiltere donanmasının hücumuna ve adanın İngiltere tarafından işgal edilme hücumlarına şahit oldu.

Kanarya Adaları'nın ilk üniversitesi 1792'de Tenerife adasında La Laguna şehrinde "La Laguna Üniversitesi" adı ile kuruldu. La Laguna şehri şimdi adanın ikinci büyük şehri olmakla beraber 1833'de merkez Santa Cruz'a nekledilinceye kadar Kanarya Adaları'nın başkenti de olmuşdu.

20.yy. başlarında İspanya hükümeti Mart 1936'da daha hükümet aleyhinde darbebeye girişmeden General Francisco Franco'yu Tenerife'ye sürmüştü. Sonra hükümet darbesi yapan milliyetçiler ve milliyetçi ordu ile Franco İspanya İç Savaşı ile İspanya'da iktidarı eline geçirdi. Kanarya Adaları Temmuz 1936'da milliyetçilerin eline geçti ve bu adalarda ve Tenerife'de milliyetçiler birçok yeni rejim muhaliflerini öldürdüler.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tenerife'de yüzey biçimleri ada içinde oldukça dağlıktır ve sahilerde sarp yalıyarlar (falez) bulunur. İspanya'nın en yüksek rakımlı zirvesi, 3.718 metre yüksekliği ile, Teide Yanardağı zirvesi olup Tenerife'dedir. Halen volkanık aktivite gösteren Teide tabanından itibaren dünyanın üçüncü büyük yanardağı; eğer denizaltındaki başlangıç noktasından alınırsa dünyanın en yüksek deniz volkanıdır.

Tenerife'nin iklimi elverişli ve düzenlidir. Okyanusta yer alması sebebiyle mevsimlik sıcaklık farkları azdır.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tenerife adasının (2011 itibariyle) nüfusu 908.555 kişi olup; yüzölçümü 2034 km² ve nüfus yoğunluğu 435 kişi/km² olur. Bu nedenle, Tenerife Kanarya Adaları'n en kalabalığıdır. Aynı zamanda İspanya'nın en kalabalık adasıdır.

Adanın merkezi adada en büyük şehirsel yerleşke olan Santa Cruz de Tenerife kentidir. Bu kent yerel idare bakımdan Santa Cruz de Tenerife ili merkezi ve Kanarya Adaları Özerk Topluluğu'nun Las Palmas de Gran Canaria kenti ile ortaklaşa başkentidir.

Nüfusun çoğunluğu Katolik olan, aynı zamanda nedeniyle göç Müslüman ve Hindular bir yeri vardır. Adalar ana dini festivali Candelaria Bazilikası hac olduğunu, bu festivalde, hacılar Kanarya Adaları koruyucusudur ziyaret etmek için bu kutsal şehre gelir.

Yerel idare[değiştir | kaynağı değiştir]

Tenerife adasi belediyeleri haritasi.

Tenerife adası 31 belediye'ye bölünmüştür:

Adeje Granadilla de Abona Puerto de la Cruz
Arafo Guía de Isora San Cristóbal de La Laguna
Arico Güímar San Juan de la Rambla
Arona Icod de los Vinos San Miguel de Abona
Buenavista del Norte La Guancha Santa Cruz de Tenerife (başkent)
Candelaria La Matanza de Acentejo Santa Úrsula
El Rosario La Orotava Santiago del Teide
El Sauzal La Victoria de Acentejo Tacoronte
El Tanque Los Realejos Tegueste
Fasnia Los Silos Vilaflor
Garachico

Görülecek yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Teide Zirvesi ve etrafındaki doğal parklar
  • Auditorio de Tenerife: Santa Cruz'da Modern mimarılı konser salonu
  • Candelaria Bazilikası: Bina, Kanarya Adaları koruyucusu oldugu kabul edilen Meryem (Nuestra Señora de Candelaria)'ye adanmıştır.
  • Guímar Piramidleri: 19.yy.da tarım geliştirmek için taştan yapılmış piramidlere benzer sekiler.
  • Las Teresitas Plajı: Adanın en ünlü plajı.
  • Cuevas del Viento Mağaraları: Doğal olarak volkanık faaliyetin yaratmış olduğu yeraltı dehlizleri, pasajlari : ve mağaralar.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]