Tecahül-i arif
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tecahül-i arif, edebiyatta sanat türlerenden biri, bir edebi terim. Bildiğini veya bilineni bilmezlikten gelerek nükte yapmak. Bu terimi açıklamak için sık sık verilen bir örnek Fuzuli'nin şu dizeleridir:
"Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su." Günümüz Türkçesiyle; "Bilmiyorum devreden kubbe mi su rengindedir, yoksa gözyaşlarım mı kubbeyi kaplamıştır." Bu örnekte Fuzuli gök kubbenin mavi renkte olduğunu bilmezden gelerek bir tecahül-i arif yapmaktadır. örn:şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
ÖRNEK:
Yılın ilk karı yağdı, İyice kısaldı günler, Ölülerimiz üşür mü ki?"
Son dizede şair ölülerin üşümediklerini bildikleri halde,sorudan yaralanarak bu durumu bilmezlikten geliyor.
