Tariz

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Tariz, sözün ya da kavramın gerçek ve mecazlı anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektir. Tarizde mecaz-ı mürsel ve kinayedeki ilgiler yoktur. Tarizin güzel olması söyleyişteki inceliğe bağlıdır.Bir kişiyi küçük düşürmek amacıyla söylenecek sözü tam tersi olan bir sözle dokundurma yapmak sistemli bir biçimde anlatma sanatıdır.

Örnek

            Eline geçeni asırmaya bak
            Dogru gidenleri şaşırtmaya bak
            Herkese tuzak kur düşürmeye bak
            Şerefsizlik şeref olduktan sonra
                                 Hüroğlu

           Bize kafir demiş müftü efendi
           Tutalım ben ona diyem müselman
           Vardıkta yarın ruz-ı cezaya
           İkimizde çıkarız onda yalan

bir sözün söylenen anlamının tam tersini vurgulayacak biçimde kullanılmasıyla yapılır

örnek: vermedi ablukada şan-i donanmaya halel indiliz devletine olsa sezadır amiral

ÖRNEK:Mühtü efendi bize kafir demiş _ _ O kadar zeki ki bütün sınıfları çift dikiş gidiyor _ _ Meşhur bir kelamdır sen kazann sen ye,

Yiyin efendiler yiyin bu hanı yağma sizin 
Doyuncaya patlayınca tıksırıncaya kadar yiyin

Örnek: Kendi kurduğu şirketin başarılarını ballandıra ballandıra anlatan arkadaşıma:

      "Bu ne tevazu arkadaşım!" dedim.