Taraz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 42°54′N, 71°22′E

Taraz
Тараз
Auliye-Ata
Eski Taraz
Eski Taraz
{Taraz
damga
Taraz'ın Kazakistan'daki konumu
Taraz'ın Kazakistan'daki konumu
Koordinatlar: 42°54′K 71°22′D / 42.9°K 71.367°D / 42.9; 71.367
Ülke Kazakistan Kazakistan
Eyalet Jambıl Eyaleti
Rakım 610 m (2.001 ft)
Zaman dilimi UTC (+6)
İnternet sitesi: http://www.gorakim.kz/

Taraz, Tarâz veya Tıraz (Kazakça: Тараз), önceleri Talas, Jambıl veya Cambul (Kazakça: Жамбы́л), ve Evliya Ata (Kazakça: Әулие́-Ата, Çağatayca: اولياه اتا, Farsça: تراز), Kazakistan'ın Zhambyl Eyaletinin merkezi olan bir şehirdir. Güney Kazakistan'da, Kırgızistan sınırına yakın olup Talas Nehri (Taraz) üzerindedir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer verilen isimler: Auliye-Ata, Dzhambul, Zhambyl, Talas ve Jambul[1]. Türkler ayrıca, Talas şehrine Altun Argu uluş (Altun Aryu ulus) adını vermişlerdir.[2]

Xuanzang (Çince: 玄奘, Xuán Zàng) Erken Tang döneminden tanınmış bir Çinli Budist rahip, bilgin, gezgin ve çevirmen, 629 yılında Talas'ı gezmiş ve daha sonra şöyle yazmıştır:

"Yolda batıya doğru bin kaynak'tan (Eski Türkçe: Bin-üy, Çince: Tsyan-tsüan) 140 veya 150 li[3] uzaklıktaki Daluosi şehrine geldik. Şehir 8 veya 9 li çapında ve Hu ( "Barbarlar") ve diğer ülkelerden gelen tüccarlar otururlardı. İklimi ve ürünleri hemen hemen Suyab'a benzerdi.".[4]

Talas alfabesi, Orhun Yazıtları'ndaki Göktürklerin ilk alfabesi'nin bir başka çeşiti olup, ismini bu şehirden almıştır. Talas 751 yılında bugünkü Kırgızistan sınırları civarında Abbasiler ve müttefiki olan Karluklar ile Çin Tang Hanedanı arasında yapılan savaş, Talas Savaşı olarak tarihe geçmiştir. Eski Taraz, 11. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar Karahanlılar zamanında en parlak dönemini yaşamıştır.

Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'te;

"تلس Talas" "Taraz diye tanınmış olan bir şehir. Talas, ikidir; birine Uluğ Talas denir; ikincisi İslâm sınırında bulunur, Kiçi Talas denir."[5]. Samanîler (Farsça: سامانیان Sāmāniyān) gelişleri ile, Taraz önceki Zerdüştçülük (Mecusilik), Hıristiyanlık, Budism, ve Tengricilik dini yerini İslâm almıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Taraz, Kazakhstan Page
  2. ^ Ancient Türkic dictionary (DTS) p. 40.
  3. ^ eski Çin uzunluk birimi ortalama 500 metredir.
  4. ^ Ji, Xianlin (1985). Journey to the West in the Great Tang Dynasty. Xi'an: Shaanxi People's Press. p. 27.
  5. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 366.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]