Tan Cheng Lock

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tcl.jpg

Tan Cheng Lock (Basitleştirilmiş Çince: 陈祯禄; pinyin: Chén Zhēnlù; Pe̍h-ōe-jī: Tân Ching-lo̍k, d. 5 Nisan 1883, Malakka, Boğaz Kolonileri - ö. 16 Aralık 1960, Malakka, Malaya Federasyonu), Malezya'daki Çin toplumunun önderi, siyasetçi ve işadamı.


Gemi taşımacılığı ve plantasyon işiyle uğraşan zengin bir Çinli aileden geliyordu. Özellikle kauçuk ve bankacılık alanlarında yatırımlara girişti. Ayrıca Eski Yunan ve Roma filozoflarıyla ilgili geniş bilgi edindi.

I. Dünya Savaşı'nda Boğaz Kolonileri Çin-Britanya Birliği'nde çalışarak ilk kamu görevini üstlendi. 1923'te Boğaz Kolonileri Yasama Meclisi'ne atandı; burada yerel Çinli önderlerin en etkilisi durumuna geldi. Dönemin "Malay yanlısı" politikasına karşı etkin bir kampanya yürüterek bütün etnik grupların eşit haklarına dayalı, birleşik, özyönetime sahip bir Malaya toplumunun kurulmasını savundu. 1933'te Boğaz Kolonileri Yönetim Meclisi'nin ilk Asyalı üyesi oldu.

Japon işgali sırasında Hindistan'da kalan Tan Cheng Lock, Yurtdışı Çinliler Birliği'ni kurarak İngilizlerin savaş sonrası planlarını etkilemeye çalıştı. İngilizlerce hazırlanan ortak yurttaşlık ilkesine dayalı üniter bir devletin oluşturulmasını öngören Malaya Birlik Planı'nı destekledi. Tasarının Malaylarca reddedilmesi üzerine tasarıda öngörülen ilkelerin gerçekleştirilmesi için etkin bir mücadeleye girişti ve çeşitli çevrelerle, bu arada Birleşik Eylem İçin Malaya Konseyi (All-Malaya Council of Joint Action) adlı sol gruplarla işbirliğine gitti. 1948'in ortalarındaki komünist ayaklanmasının bastırılmasının ardında toplumlar arasındaki anlaşmazlıkları çözmek amacıyla İngilizlerin kurduğu Topluluklararası İlişkiler Komitesi'nde (Communities Liaison Committee) yer aldı.

1949'da bir toplumsal yardım örgütü olarak kurulan, daha sonra siyasal partiye dönüşen Malaya Çinliler Birliği'nin (MCA) başkanlığını üstlendi. Bu görevini 1957'de ülkenin bağımsızlığını elde etmesinden sonra da sürdürdü. 1948'de Malaya Komünist Partisi'nin (MCP) bağımsızlığı hedef alan gerilla eylemlerini sert biçimde bastıran İngilizler, bir yandan da öteki partilerin işbirliği yapmasını sağlayacak siyasal bir çözüm arayışına yöneldiler. Bu doğrultudaki girişimler sonunda Tunku Abdülrahman önderliğindeki Birleşik Malaylar Ulusal Örgütü (UMNO) 1952'de MCA ile bir siyasi ittifak kurdu. Tan Cheng Lock hem iş ve siyaset dünyasına yaptığı katkılar, hem de yeni oluşmaya başlayan Malezya ulusunda Çinli ve Hintli toplulukların entegrasyonu için gösterdiği çabalarla hatırlanmaktadır.[1]

16 Aralık 1960 tarihinde geçirdiği kalp krizi nedeniyle 77 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Private Paper". (22 Eylül 2002). ISEAS.