Tallinn

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Tallin sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 59°26′14″N, 24°44′43″E

Tallinn
—  Kentsel belediye  —
Tallinn kolajı
Tallinn kolajı
Tallinn
Bayrak
Tallinn
[[|Arma]]
Tallinn
Tallinn
Tallinn'in Estonya'daki konumu
Koordinatlar: 59°26′14″K 24°44′43″D / 59.43722°K 24.74528°D / 59.43722; 24.74528
Ülke Estonya Estonya
İl Harju
Belediye Tallinn
Kuruluş tarihi 1154
İdari birimler
Yönetim
 - Belediye başkanı Edgar Savisaar (EK)
Yüzölçümü
 - Urban 159,2 km2 (61,5 sq mi)
Rakım 44 m (144 ft)
Nüfus (1 Nisan 2013[1])
 - Kent 425.249
 - Urban yoğunluğu 2.554,7/km² (6.616,6/sq mi)
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Alan kodu 01
Plaka kodu ZG
İnternet sitesi: http://www.tallinn.ee

Tallinn, Estonya'nın başkenti ve ana liman kentidir. Baltık Denizi kıyısında, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'nin 80 kilometre güneyinde yer alır.

İsmin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn-hafen.jpg

Kentin tarihteki diğer isimleri Kolõvan, Lindanise, Lindanisa (Lindanäs) ve "Reval" türevleri - Revalya, Revel, Revelin'dir. Tallinn kelimesinin tam olarak nereden geldiği bilinmese de, kelime kökeni olarak "Taani-linn" (Danimarkalılar'ın Kenti) veya "talu linn" (çiftçi kenti) olduğu muhtemeldir. Tallinn ismi, 1918 yılında Estonya bağımsızlığını kazandıktan sonra resmi olarak kabul edilmiştir. 1918 öncesi ise kentin adı Reval'di. Şehir Turku'le birlikte (Finlandiya) 2011 Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn'in tarihi yerleri üç bölüme ayrılır:

  • "Katedral Tepesi", Tallinn tarihinde merkezi otoritenin kurulduğu ilk yerdir. Önceleri piskopusun yönetiminde kalan Tallinn, daha sonraları soylular tarafından yönetilmeye başlamıştır. Günümüzde ise Estonya meclisi burada yer alır.
  • "Eski Kasaba", eskiden sıradan Estonyalılar'ın yaşadığı bölümdür. 19. yüzyıla kadar Katedral Tepesi'nden bağımsız yönetiliyordu.
  • "Kırsal alan", Eski Kasaba'nın güneyinde yer alan ve çiftçilerin yaşadığı bölümdür.

Tallinn'in tarihi sayısız işgaller ve saldırılarla doludur. En son II. Dünya Savaşı sırasında ağır bombardıman altında kalan kentin tarihi bölümü ayakta durmayı başarmıştır. Tallinn 1997'de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Mirası listesine eklenmiştir.

15. yüzyılda inşa edilen 159 metre yüksekliğindeki gotik mimarisiyle Aziz Olaf Kilisesi, Avrupa'daki uzun yapıydı. Yangınlar yüzünden, kilisenin tekrar restore edilmiş olmasına karşın, yapının bugünkü boyu 123 metreye inmiştir.


İdari yapılanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn'in semtleri
Semtler Alan Nüfus Mahalleler (asumid)
Haabersti 18,6 km² 35,000 Astangu · Haabersti · Kakumäe · Mäeküla · Mustjõe · Õismäe · Pikaliiva · Rocca al Mare · Tiskre · Väike-Õismäe · Veskimetsa · Vismeistri
Kesklinn (merkez) 28.0 km² 34,985 Aegna · Juhkentali · Kadriorg · Kassisaba · Keldrimäe · Kitseküla · Kompassi · Luite · Maakri · Mõigu · Raua · Sadama · Sibulaküla · Südalinn · Tatari · Tõnismäe · Torupilli · Ülemistejärve · Uus Maailm · Vanalinn · Veerenni
Kristiine 9,4 km² 27,531 Järve · Lilleküla · Tondi
Lasnamäe 30,0 km² 108,644 Katleri · Kurepõllu · Kuristiku · Laagna · Loopealse · Mustakivi · Pae · Paevälja · Priisle · Seli · Sikupilli · Sõjamäe · Tondiraba · Ülemiste · Uuslinn · Väo
Mustamäe 8,0 km² 62,219 Kadaka · Mustamäe · Sääse · Siili
Nõmme 28,0 km² 35,043 Hiiu · Kivimäe · Laagri · Liiva · Männiku · Nõmme · Pääsküla · Rahumäe · Raudalu · Vana-Mustamäe
Pirita 18,7 km² 8,507 Iru · Kloostrimetsa · Kose · Laiaküla · Lepiku · Maarjamäe · Mähe · Merivälja · Pirita
Põhja-Tallinn (norte de Tallin) 17,3 km² 52,573 Kalamaja · Karjamaa · Kelmiküla · Kopli · Merimetsa · Paljassaare · Pelgulinn · Pelguranna · Sitsi
Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008[2]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn'deki üniversitesiter:

  • Tallinn Üniversitesi
  • Tallinn Müzik Akademisi
  • Tallinn Sanat Akademisi
  • Tallinn Devlet Savunma Akademisi
  • Tallinn Protestan Luteran Kilisesi Teoloji Enstütüsü
  • Tallinn The International University Concordia Audentes

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

1980 Olimpiyatları yelkenli kayık yarışmaları Tallinn'de yapıldı. Kent merkezinde birçok bina, olimpik otel, postahane ve yelkencilik merkezi olimpiyatlar zamanında yapıldı.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn belediye binası (Raekoda)

Tallinn nüfusu 2005 yılı sayımına göre 401.694'dür.

Nüfus değişimi

  • 1816 12.000
  • 1834 15.300
  • 1851 24.000
  • 1881 45.900
  • 1897 58.800
  • 1925 119.800
  • 1989 500.000+
  • 2000 500.400
  • 2005 401.694

Avrupa Birliği'nin istatistik ajansı Eurostat'ın verilerine göre, Avrupa Birliği içinde Tallinn %27,8 ile A.B. harici yabancı nüfusun en çok yaşadığı kenttir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara Ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn garından Tartu, Pärnu, Narva, Riga, Moskova ve St. Petersburg'a tren hatları mevcuttur. Ayrıca otobüs ile ülkedeki diğer kentlere de ulaşım münkündür. Tallinn, Baltica otobanı ile Polonya'ya bağlanmıştır.

Deniz ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Super SeaCat Helsinkiye giden bir feribot

Tallinn'den yapılan başlıca feribot seferleri:

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tallinn Estonya'nın Harjumaa bölgesinde yer alır.

Tallinn'in en büyük gölü Ülemiste'dir. Bu göl aynı zamanda kentin içme suyu ihtiyacını karşılar.

Wikimedia Commons'ta Tallinn ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]