Beko Basketbol Ligi

Beko Basketbol Ligi

Güncel sezon/turnuva: 2011-12 Beko Basketbol Ligi
Ülke	Türkiye
Kıta	Avrupa
Konfederasyon	FIBA Avrupa
Kuruluş	3 Aralık 1966
Takım Sayısı	16
Bir Alt Lig	Türkiye Basketbol 2. Ligi
Diğer Kupalar	Spor Toto Türkiye Kupası Cumhurbaşkanlığı Kupası
Uluslararası Kupalar	Euroleague ULEB Eurocup EuroChallenge EuroCup Challenge
Son Şampiyon	Fenerbahçe Ülker (5. Kez)
En Başarılı Takım	Anadolu Efes (13 kez)
TV yayıncısı	Lig TV 3
Resmî site	tbl.org.tr

Beko Basketbol Ligi (BBL), 1966 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan ve Türkiye'de en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Genel olarak Türkiye Birinci Erkek Basketbol Ligi'nin Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kabul edilen ismi. Aynı zamanda ULEB'e göre Avrupa'nın en zorlu 9. ligidir. 16 takımla oynanan ligde kurulduğu sezondan günümüze kadar toplam 69 takım mücadele etme hakkı elde etmiştir. Bandırma temsilcisi Bandırma Kırmızı 2011-2012 sezonunda ilk kez ligde yer almıştır.

1966-67 sezonunda Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi adı ile kurulan ligin ilk şampiyonluğunu Altınordu basketbol takımı kazandı. Son şampiyonluğu ise 2010-11 sezonunda Galatasaray Cafe Crown'i finalde 4-2 yenen Fenerbahçe Ülker kazandı. Bu şampiyonluk Fenerbahçe'nin son 5 yılda kazandığı 4. şampiyonluk oldu.

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik AŞ arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Birinci Erkekler Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligi olarak değiştirilmiştir.

Digiturk, 14 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Basketbol Federasyonu'nun açmış olduğu ve NTV Spor ile D-Smart'ın da katıldığı tüm maçların yayın hakları ihalesini 13.500.000$ bedelle kazanarak, Ligdeki 2008-09 ve 2009-10 sezonlarının maçlarını yayınlama hakkına sahip oldu.

Tarihi

Türkiye'de basketbol

Türkiye'de basketbol ilk olarak Robert Koleji'nin spor salonunda Amerikalı bir öğretmenin yönetiminde öğrenciler arasında 1904 yılında oynandı. 1911 yılında Galatasaray Lisesi beden eğitimi öğretmeni olan ve o dönemde Galatasaray S.K. futbol takımının kaleciliğini yapan Ahmet Robenson tarafından, basketbol kuralları türkçeye çevrilmiş ve 10'ar kişilik iki takım arasında Galatasaray Lisesi'nin spor salonunda oynanmıştır.

1913 yılında ilk basketbol şubesi Fenerbahçe Spor Kulübü tarafından açılmıştır. 1920 tarihine kadar Osmanlı Devleti'nin Dünya Savaşı'nda olmasından dolayı bir gelişme göstermedi. İlk resmi müsabaka 1921 yılında Selim Sırrı Tarcan'ın desteği ile Yüksek Öğretmen Okulu öğrencileri ile İstanbul’da yaşayan Amerikalılar arasında oynanmış, Amerikalılar maçı 24-18 kazanmıştır.

1923 yılında ilk resmi spor teşkilatı olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kurulması ile basketbolun bütün Türkiye'ye yayılmaya başlamıştır. Türkiye'de ilk basketbol ligi ise 1927 yılında kurulmuştur. İstanbul'daki Musevilerden kurulu Maccabi şampiyonluğunu 1933 yılına kadar sürdürmüştür. 1933 yılında Türk Spor Kurumu'nun basketbolu ele alması ile Maccabi'nin üstünlüğü sona ermişti. İstanbul basketbol şampiyonalarında Galatasaray S.K. takımı arka arkaya dört yıl şampiyon oldu.

Türkiye Millî Basketbol Takımı 1934 yılında kurulmuş, ilk resmi maçını 24 Haziran 1936 yılında Beyoğlu Halevi salonunda Yunanistan ile yapmıştır. Maçı 49-12 gibi farklı bir skorla kazanmıştır. Türkiye daha sonra 1936 Berlin Olimpiyatları'na katıldı, ancak dereceye giremedi.

1940 ile 1946 yılları arasında Türkiye'de basketbol faliyetleri duraklasa da 1946'dan itibaren Ankara, İstanbul, ve İzmir'in ilk derecelere giren takımlarının oynadığı Türkiye Şampiyonası'nın düzenlenmesi ile yeniden faliyetler hızlanmıştır. 1949 yılında Kahire'de yapılan Avrupa Basketbol Şampiyonası, Türkiye'nin katıldığı ilk Avrupa Şampiyonası oldu. Türkiye bu şampiyonada Avrupa 4'cülüğü ünvanını elde etti. 1960 yılında ise Türkiye Millî Basketbol Takımı ilk kez Sofya'da yapılan 2. Balkan Şampiyonası'na katıldı.

Türkiye'de basketbol, 1936-1959 yılları arasında Spor Oyunları Federasyonu adı altında voleybol ve hentbol ile birlikte yürütülmüştür. 1 Mart 1959 yılında ise Türkiye Basketbol Federasyonu resmen kurulmuştur. 13 Aralık 1966 yılına kadar İstanbul, İzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi'ne dönüştü. 1968 - 1969 sezonundan itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu, Deplasmanlı İkinci Ligi kurdu. Ayrıca 70'li yıllarda bazı özel kuruluşların da basketbol takımları oluşturmaları ile Türk basketbolü canlanma dönemine girdi.1977 yılında Fransa'da yapılan "Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası"nda Türkiye, Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.

Lig tarihi

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik A.Ş. arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Basketbol Ligi 'nin ismi 2007 - 2008 sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligi olarak değiştirildi.

1946 yılından itibaren İstanbul, Ankara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan Türkiye basketbol şampiyonasına katılması ile ulusal düzeyde yapılıyordu. 1966 - 1967 yılından sonra Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Basketbol Şampiyonası yerine 12476 sayılı yönetmelik kararı ile Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi oluşturuldu.

Statü

Abdi İpekçi Spor Salonu, Türkiye'nin İstanbul kentinde yer alan ve EuroBasket 2001 finaline evsahipliği yapan spor salonu.

Fenerbahçe Ülker Basketbol takımı, Ülkerspor takımının ligden çekilip, Fenerbahçe S.K. ile birleşmesi ile birlikte üst üste iki yıl TBL şampiyonu oldu. 2008 yılında Euroleague'te çeyrek finale yükselme başarısı gösterdi.

Ligde 16 takım lig mücadelesi yaptıktan sonra lig şampiyonu play off mücadelesi sonrası belli olur.

Normal lig karşılaşmaları

Normal lig karşılamaları, 16 takım arasında, her takımın biri kendi sahasında diğeri rakip takımın sahasında olmak üzere deplasmanlı, iki devreli ve lig usulü oynanır.

Bu müsabakalar sonrası yapılan puan sıralamasına göre;

• İlk sekiz sırayı alan takımlar Play-off maçlarını oynamaya hak kazanırlar.
• 9. ile 14 sıra arasında yer alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.
• 15. ve 16. olarak son iki sırayı alan takımlar bir sezon sonra Türkiye Basketbol 2. Ligi'nde yer alırlar.

Çeyrek ve yarı final müsabakaları

Play-off'un tüm turlarında takımların ligde oynamış oldukları maç sonuçları aşağıdaki gibi dikkate alınır. 1. Eşleşen takımların normal ligde oynamış oldukları maçların ikisi de aynı takım tarafından kazanılmışsa iki maçı kazanan takım o turun maçlarına 1-0 üstün başlar. 2. Eşleşen takımların normal ligde oynamış oldukları maçlarda takımlar bir kez kazanmış, bir kez kaybetmiş ise, o turun maçları 0-0 başlar. 3. Çeyrek ve yarı final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda;

• Eğer maçlar 0-0 başlar ise, ilk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında 3. ve 4. maçlar rakip sahada ve 5. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

• Eğer play off serisine 1-0 üstün başlanır ise 1. maç seriye ligi üst sırada bitiren takımın sahasında 2. ve 3. maçlar ise rakip sahada oynanır 4. maçın gerekmesi halinde ise son maç ligi üst sırada takımın sahasında oynanır.

Play-off

Final müsabakaları kazanılmış 4 maç üzerinden oynanır. Şayet maçlar 0-0 başlar ise, ilk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4.maçlar rakip sahada, gerekmesi halinde 5.maç ligi üst sırada bitiren 6. maç rakip sahada ve 7. maç ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Eğer play off serisine 1-0 üstün başlanır ise 1.maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında 2. ve 3. maçlar ise rakip sahada oynanır 4. maçın gerekmesi halinde normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 5.maç rakip sahada ve 6. ligi üst sırada bitiren takımın sahasında oynanır.

Final müsabakaları sonunda rakibi karşısında 4. galibiyetini alan takım sezonu Beko Basketbol Ligi Şampiyonu olarak tamamlar.

Medya

TBL yayıncılığını Spormax 2008-2009 sezonu itibariyle TBL TV haklarını Digiturk platformu bünyesinde bulunan Spormax kanalı elinde bulundurmaktadır. Normal sezon ve play-off maçlarının tamamı aynı kanal üzerinden izleyiciye ulaşmaktadır.

Ligin aynı zamanda tbl.org.tr adresinde yayın yapmakta olan resmi web sayfası bulunmaktadır. Site üzerinden maç sonuçları ve istatistikleri, takım bilgileri, puan durumu gibi bilgilere erişim sağlanmaktadır.

Ayrıca SkyTürk' de Panaroma, SporMax'da BasketMax, TRT Spor'da Pota, Sports TV'de SporCenter Beko Basketbol Ligi hakkında televizyon yayını gerçekleştirmektedir.

Organizasyon

All Star

Ana madde: Beko All Star

Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından ilk kez 2004 yılında organize edildi. Organizasyon'da Türkiye Basketbol Ligi'nde oynayan Türk ve Yabancı oyuncular, taraftarlar tarafından internet üzerinden seçilerek Türk Karması ve Yabancı Karması olarak karşılıklı gösteri amaçlı basketbol maçı yaparlar. Ayrıca TBL oyuncuları arasında Üç sayı yarışması, Smaç yarışması ve Yetenek yarışması gerçekleştirilir. Organizasyon başladığı yıldan itibaren İstanbul'da bulunan Abdi İpekçi Spor Salonu'nda gerçekleştirildi.

2004, 2005 ve 2006 yıllarında Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile organize edilirken, 2006 yılında Beko Elektronik'in lige sponsor olması ile birlikte 2007, 2008, 2009 yıllarında Beko All Star adı ile düzenlenmiştir.

2011-12 Sezonu Takımları

2011-2012 sezonunda 9 farklı ilden 16 takım ligde mücadele etmektedir.

Kulüp	Şehir	Kuruluş tarihi	Koç	Başkan	Kaptan	Ana Sponsor	Arena	Kapasite	Katılım
Anadolu Efes	İstanbul	1976	Ufuk Sarıca	Tuncay Özilhan	Kerem Tunçeri	Anadolu Grubu	Sinan Erdem Spor Salonu	16,000	35
Aliağa Belediyesi	İzmir	1963				Petkim	Enka Spor Salonu	2,500	4
Antalya Büyükşehir Belediyespor	Antalya	1995				Yaşam Hastanesi	Antalya Atatürk Spor Salonu	2,500	5
Bandırma Banvit	Balıkesir	1994	Orhun Ene			Banvit	Kara Ali Acar Spor Salonu	3,000	8
Beşiktaş Milangaz	İstanbul	1903	Ergin Ataman	Yıldırım Demirören	David Hawkins	Milangaz	BJK Akatlar Spor Kompleksi	3,500	46
Hacettepe Üniversitesi	Ankara	1982	Alp Bayramoğlu	Turhan Menteş			Ankara Spor Salonu	11,000	1
Erdemirspor	Zonguldak	2000				Erdemir	Erdemir Spor Salonu	2,500	6
Fenerbahçe Ülker	İstanbul	1907	Neven Spahija	Aziz Yıldırım	Ömer Onan	Ülker	Ülker Sports Arena	13,800	46
Galatasaray Medical Park	İstanbul	1905	Oktay Mahmuti	Ünal Aysal		Medical Park	Abdi İpekçi Arena	12,500	46
Trabzonspor Basketbol	Trabzon	2005	Tolga Öngören	Mehmet Yiğitalp	Serhat Büker		Hayri Gür Spor Salonu	7,500	2
Mersin BŞB	Mersin	2000					Edip Burhan Spor Salonu	2,500	7
Olin Edirne Basketbol	Edirne	2006	Gökhan Taştimur	Mehmet Muranlı		Olin	Mimar Sinan Spor Salonu	2,000	2
Bandırma Kırmızı	Balıkesir	2005							1
Pınar Karşıyaka	İzmir	1912				Pınar	Karşıyaka Arena	6,500	40
Türk Telekom	Ankara	1980					Ankara Spor Salonu	11,000	21
Tofaş SAS	Bursa	1974				Fiat	Bursa Atatürk Spor Salonu	3,500	29

*42 yıllık Beko Basketbol Ligi tarihi boyunca elde ettiği şampiyonluk sayısı. **43 sezonluk Beko Basketbol Ligi tarihi boyunca katıldığı sezon sayısı.

Lig şampiyonları

Sezonlara göre şampiyonluklar

Ana madde: Türkiye Basketbol Ligi şampiyonlukları, şampiyon antrenörler ve şampiyonluk sayıları

Yıl	Şampiyon	Başarı	Çeyrek Final	Yarı Final	Final	Koç	Sayı Kralı
1999-00	Tofaş SAS	19-7	Troy Pilsener (3-0)	Ülkerspor (3-1)	Efes Pilsen S.K. (4-1)	Tolga Öngören	David Rivers (15.3 ppg)
2000-01	Ülkerspor	22-4	Galatasaray S.K. (3-2)	Türk Telekom B.K. (3-0)	Efes Pilsen S.K. (4-2)	Murat Didin	Miljan Goljovic (15.9 ppg)
2001-02	Efes Pilsen	20-2	Oyak Renault S.K. (3-0)	Oyak Renault S.K. (3-0)	Ülkerspor (4-2)	Oktay Mahmuti	Marcus Brown (18.2 ppg)
2002-03	Efes Pilsen	24-2	Beşiktaş J.K. (3-0)	Galatasaray S.K. (3-0)	Ülkerspor (4-3)	Oktay Mahmuti	Antonio Granger ve Kaspars Kambala (17.8 ppg)
2003-04	Efes Pilsen	22-4	Tekelspor (3-0)	Pınar Karşıyaka (3-1)	Ülkerspor (4-2)	Oktay Mahmuti	Antonio Granger (16.8 ppg)
2004-05	Efes Pilsen	24-2	Tekelspor (3-0)	Beşiktaş J.K. (4-1)	Beşiktaş J.K. (4-1)	Oktay Mahmuti	Henry Domercant (16.2 ppg)
2005-06	Ülkerspor	25-5	Galatasaray Café Crown (3-0)	Bandırma Banvit (3-1)	Efes Pilsen S.K. (4-0)	Murat Özyer	İbrahim Kutluay (16.6 ppg)
2006-07	Fenerbahçe Ülker	28-2	Darüşşafaka S.K. (3-1)	Galatasaray Café Crown (3-0)	Efes Pilsen S.K. (4-0)	Aydın Örs	Willie Solomon (16.4 ppg)
2007-08	Fenerbahçe Ülker	21-9	Antalya Büyükşehir Belediyespor (3-0)	Efes Pilsen S.K. (3-0)	Türk Telekom B.K. (4-1)	Bogdan Tanjević	Preston Shumpert (17.1 ppg)
2008-09	Efes Pilsen	28-2	Darüşşafaka (3-0)	Galatasaray Cafe Crown (3-0)	Fenerbahçe Ülker (4-2)	Ergin Ataman	Bootsy Thornton (? ppg)
2009-10	Fenerbahçe Ülker	23-7	Bornova Belediye (3-0)	Banvit (3-0)	Efes Pilsen (4-2)	Bogdan Tanjević	Quincy Douby (23.6 ppg)
2010-11	Fenerbahçe Ülker	27-3	Antalya Büyükşehir Belediyesi (3-0)	Efes Pilsen (3-0)	Galatasaray C.C. (4-2)	Neven Spahija

Takımlarına göre şampiyonluklar

Takım	Son Şampiyonluk	Toplam Şampiyonluk
Anadolu Efes	2008 - 2009	13
Eczacıbaşı	1988 - 1989	8
Fenerbahçe Ülker	2010 - 2011	5
İTÜ	1972 - 1973	5
Galatasaray	1989 - 1990	4
Ülkerspor	2005 - 2006	4
Tofaş SAS	1999 - 2000	2
Altınordu	1966 - 1967	1
Beşiktaş	1974 - 1975	1
Pınar Karşıyaka	1986 - 1987	1
Muhafızgücü	1973 - 1974	1

Ligde Mücadele Etmiş Takımlar

• Adana Demirspor (1973–1974, 1975–1976)
• Altay (1967–1972, 2000–2001 sezonunda Egepen Altay olarak mücadele etti.)
• Altınordu (1966–1973)
• Anadoluhisarı (1984–1985)
• Ankaragücü (1970–1975)
• Antalyaspor (1993–1996)
• Antbirlik (1981–1982' de Antbirlik Antalyaspor olarak mücadele etti daha sonra 1994–1996, 2000–2001 sezonlarında ise Antbirlik olarak mücadele etti.)
• Bakırköyspor (1993–1994)
• Beslen Makarna (1986–1992, 1991–92 sezonu bitiminde ligden çekildi.)
• Büyük Kolej (2000–2006)
• Büyük Salat (1988-1988, 7 maç sonra çekildi)
• Çukurova Sanayi (1981–1992)
• Darüşşafaka (1992–2010)
• DSİ Spor (1966–1982, 1966–1975 yıllarında Suspor olarak mücadele etti. )
• Eczacıbaşı (1974–1990, 1991–1992, 1992 yılında ikinci lige düştükten sonra Eczacıbaşı Holding şubeyi kapatma kararı aldı.)
• Göztepe (1968–1969, 2002–2003)
• Güney Sanayi (1980–1984)
• Hilalspor (1984–1986, 1987–1988)
• Jandarmagücü (1967–1969)
• İTÜ (1966–1994, 1996–1998, 1999–2000, 2001–2006, 1996–97 sezonunda Raks İTÜ ve 2003–2004 sezonunda Aras İTÜ olarak mücadele etti.)
• Kadıköyspor (1966–1969, 1972–1975) (Anadolu Grubu 1976 yılında kulübün basket şubesini satın alıp adını Efes Pilsen olarak değiştirdi.)
• Karagücü (1968–1970)
• Konyaspor (1992–1993, 1996–2001, Kombassan Konyaspor adıyla 1996 ile 2001 yılları arasında mücadele vermiştir.)
• Kuşadasıspor (1998–1999)
• Kurtuluş (1966–1968)
• Meysuspor (1992–1993, 1994–1998)
• Modaspor (1968–1971)
• Muhafızgücü (1966–1976, 1977–1978, 1980–1983; 1982–1983 sezonunda Silahlı Kuvvetler Gücü olarak mücadele vermiştir)
• Muratpaşa Bld. (1993–1996, 1997–1999, 1993-1996 arasında Antalyaspor adıyla mücadele etti, 2001'de Antalya Büyükşehir Belediyespor'a katıldı.)
• Mülkiye (1980–1981)
• Nasaşspor (1986–1987, 1989–1993) (İzmit merkezli Nasaşspor, 1993'te Ülker adını alarak İstanbul'a taşındı. 2006'da Alpellaspor adını aldı. 2008'de Trabzonspor'un Basketbol şubesi oldu.)
• Netaş (1995–1997)
• ODTÜ (1975–1977, 1980–1983)
• Ortaköy (1992–1998, 1993-94 arasında Mis Süt Ortaköy, 1994-97 arasında Mavi Jeans Ortaköy ve 1997-1998 arasında Emlakbank Ortaköy adlarıyla mücadele etti.)
• Paşabahçe (1987–1992, 1992'de İş Bankası tarafından kapatıldı)
• Samsunspor (1973–1974, ligin ilk yarısının bitiminde ligden çekildi)
• Şekerspor (1966–1968, 1971–1983, 1986–1987)
• Taçspor (1978–1982, 1994–1995)
• Tarsus İdman Yurdu Erkutspor (1985–1986, hiçbir maç yapmadan ligden çekildi)
• Tekelspor (2002–2007)
• Tofaş (1976–1989, 1990–2000, 2003–2004, 2006–2007, played as Tofaş SAS between 1976–2000 arasında Tofaş SAS)
• TTNet Beykozspor (1988–1990, 2005–2008, 1988-1990 arasında Sümerbank Beykozspor ve 2005-07 arasında Beykozspor)
• Yenişehir (1976–1983, 1985–1986, 1977-1979 arasında Yenişehir Meysu, 1979-1983 arasında İstanbul Bankası Yenişehir ve 1985-86 arasında Hortaş Yenişehir adlarıyla mücadele etti.)
• Tuborg Pilsener (1995–2001, 2003–2006, 1995–1999 arasında Tuborg ve 1999-2001 arasında Troy Pilsener adlarıyla micadele etti, 2001'de ve 2006'da ligden çekildi)
• Yıldırımspor (1992–1994, 1994'te ligden çekildi)
• Ziraat Fakültesi (1977–1982, 1983–1984)

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta

Beko Basketbol Ligi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

• (Türkçe) Türkiye Basketbol Ligleri resmî web sitesi
• (Türkçe) Türkiye Basketbol Federasyonu resmî web sitesi
• (Türkçe) BasketbolSeverler.Com
• (Türkçe) TBLStat.net
• (Türkçe) Lig İstatistikleri