Miss Turkey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışması sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Selen Soyder, Miss Turkey 2007 ve Miss Turkey World 2007 unvanı sahibi.
Leyla Lydia Tuğutlu, Miss Turkey 2008 ve Miss Turkey World 2008 unvanı sahibi.
Çağla Kubat, Miss Turkey 2002 ikincisi ve Miss Turkey Universe 2002 unvanı sahibi.


Nebahat Çehre, Miss Turkey 1960 ve Miss Turkey World 1960 unvanı sahibi.

Miss Turkey (İngilizce telaffuz: [mɪ́s tə́rki]) (Türkçe: Bayan Türkiye ya da Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışması), Türkiye'de güzelliği zekâ ile buluşturan evlenmemiş kadınlar için düzenlenen millî bir güzellik yarışması organizasyonudur. Türkiye'nin en prestijli güzellik yarışması olan Miss Turkey tarihte ilk olarak 2 Eylül 1929'da dönem hükûmetinin de yardımı ile düzenlenenmiştir. İlk Miss Turkey (1929) unvanı sahibi Feriha Tevfik'tir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Turkey ilk olarak Cumhuriyet adlı ulusal gazete tarafından duyurulmuştur. 1980'den beri, "Miss Turkey Organizasyonu" adı altında yürütülen yarışma, 1980-1990 yılları arasında, Güneş, Sabah, Tercüman, Bulvar gibi çeşitli ünlü gazetelerin sponsorluğunda yapılmıştır. 1990 yılında Türkiye'de özel televizyon kanallarının kurulması ile, Magic Box, Show TV, Kanal D, Star TV, NTV, CNBC-e, FOX TV gibi kanallar yarışmanın promosyonunu üstlendi. Tescilli bir ticarî markadır. Ayrıca 2010 yılına kadar yarışma birincisi Türkiye'yi sadece Dünya Güzellik Yarışması Miss World'te, ikinci ise Kâinat Güzellik Yarışması Miss Universe'te temsil ediyordu ancak Miss Universe'in dünyada daha prestijli hâle gelmesi ve diğer birçok ülkenin yıllardır MU'yu önde tutması gibi sebepler üzerine 2010 yılında alınan bir karar ile yarışma birincisi hem Miss World'de hem de Miss Universe'te yarışma hakkı kazanmıştır, ikinci ise diğer tüm yıllardan farklı olarak özel nedenlerden hiçbir yarışmada ülkeyi temsil etmemiştir.. 2011 yılında alınan format değişikliği kararı ile de birinci sadece Miss Universe'te, ikinci ise Miss World'te Türkiye'yi temsil etme hakkı elde etmiştir. 2011 yılında yeni bir format değişikliği daha olmuştur ve birçok Latin ülkesi gibi Türkiye'de de juriler ve konuk juriler tarafından titiz bir şekilde yapılan elemeler sonrası en iyi seçilen yirmi finalist haftalar boyu süren bir ev-kamp hayatına girmiştir ve bu dönem FOX TV'de yayınlanmıştır, 3 Haziran 2010 Cuma günü uzun bir süreden sonra ilk kez canlı olmadan büyük final yapılarak yarışma sonlanmıştır. Yine diğer yıllardan farklı olarak 2011 yılında L'Oréal'in baş sponsorluğunda düzenlenen yarışmanın adı L'Oréal Paris Miss Turkey idi.

Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışması Miss Turkey'de Derece Yapan Finalistlerin Kronolojik Listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Turkey Birincileri[değiştir | kaynağı değiştir]

1929'dan Günümüze Miss Turkey Birincileri
1929 Feriha Tevfik 1930 Mübeccel Namık 1931 Naşide Saffet Esen
1932 Keriman Halis Ece 1933 Nazire Hanım 1934
1935 1936 1937
1938 1939 1940
1941 1942 1943
1944 1945 1946
1947 1948 1949
1950 1951 Günseli Başar 1952
1953 Ayten Akyol 1954 Sibel Göksel 1955
1956 1957 1960 Nebahat Çehre
1961 Güler Samuray 1962 ? 1963 Gülseren Esen Kocaman
1964 Ayten Örnek
Nurlan Coşkun San*
1965 Zerrin Arbaş 1966 İnci Asena*
1967 Neşe Yazıcıgil*
Yelda Gürani Saner
1968 Mine Kürkçüoğlu (Mine Vargı)*
Zuhal Aktan
1969 Şermin Ayşin
1970 Afet Tuğbay*
Asuman Tuğberk Yolaç
1971 Nil Menemencioğlu 1972 Feyzal Kibarer
1973 Beyhan Kıral (Tuna Algün)*
Hale Soygazi
1974 1975 Harika Değirmenci
1976 Jale Bayhan 1977 Kamer Bulutöte 1978 Sevil Özgültekin
1979 Şebnem Ünal 1980 Fahriye Funda Ayloğlu 1981 Aydan Şener
1982 Ayşe Belgin Güven 1983 Ebru Özmeriç 1984 Gülçin Ülker
1985 Filiz Hülya Küçükbayraktar 1986 Meltem Doğanay 1987 Şebnem Dinçgör
1988 Esra Sümer 1989 Burcu Burkut 1990 Jülide Ateş
1991 Pınar Özdemir 1992 Özlem Kaymaz 1993 Arzum Onan
1994 Pınar Altuğ 1995 Demet Şener 1996 Pınar Tezcan
1997 Çağla Şikel 1998 Buket Saygı 1999 Ayşe Hatun Önal
2000 Yüksel Ak 2001 Tuğçe Kazaz 2002 Azra Akın
2003 Tuğba Karaca 2004 Nur Gümüşdoğrayan 2005 Hande Subaşı
2006 Merve Büyüksaraç 2007 Selen Soyder 2008 Leyla Lydia Tuğutlu
2009 Ebru Şam 2010 Gizem Memiç 2011 Melisa Aslı Pamuk
2012 Açalya Samyeli Danoğlu 2013 Ruveyda Öksüz 2014

Not: Miss Turkey yarışması 80'li yıllara kadar Türkiye Güzellik Yarışması olarak anılıyordu ve 20'li yıllardan 80'li yıllara kadar bu yarışma gazetelerin hep baş köşelerinde tutulmakta, halk tarafından da oldukça önem taşımaktaydı. Hem Türk hem de diğer ülkelerin birincileri hakkında gazetelerde geniş yazılar yazılıyordu. Ancak 80'li yıllara kadar bazı yılların kaynaklarına ulaşılamamıştır. Günümüzdeki Miss Turkey Organizasyonu adlı şirketin resmî web sitesinde 1980 yılından sonraki derece alanlara dair bilgi vardır. Daha öncesinde gazeteler sponsorluğunda yapılan organizasyonun birincilerine, birkaçı hariç, oldukça eski gazete küpürleri bilgilerinden ulaşılmıştır. Bazı yıllar gazetelerde de bulunamamıştır ve doldurulmayı beklemektedir. İki birinci şeklinde listede doldurulan bilgiler bu karışıklıktan dolayıdır. Bu karışıklığın bir diğer sebebinin de o dönem sistemin çok farklı olmasıdır. Bahsi geçen yıllardan ikinciler "Sinema Güzeli" olarak adlandırılıyordu ve "Sinema Güzelleri" sürekli birincilerle karıştırılmıştır. Bu sebeplerden dolayı günümüz Miss Turkey Organizasyonu bile elinde 1929'dan beri olan tüm bu listeyi bulunduramamaktadır. İşte bazı istisna durumlar:

İnci Asena* = Merhum teyzesi Aylin Öndersev'in adını kullanarak yarışmaya katıldı. Güzelliği İzmir'de dillere destan olan teyzesi Aylin Öndersev'in ölmeden önceki en büyük hayali Türkiye Güzeli olmaktı. Bunu başarmaya ömrü yetmedi ancak ünlü merhum yazar Duygu Asena'nın ablası İnci Asena, teyzesinin arzusunu kendisi gerçekleştirdi ve birinciliğini ona ithaf etmek için onun adını kullanarak yarışmaya katıldı. Ayrıca İnci Asena vefat etmeden önce ünlü bir gazeteciydi.

Nurlan San* = Doğum adı Nurlan Coşkun ve sahne adı Nurlan San olan Yeşilçam'ın ünlü oyuncusu yarışmayı birinci olarak değil üçüncü olarak bitirmişti ve Ayten Örnek yarışmanın galibiydi. Ancak daha önce Nurlan San'a kuliste yarışma organizatörü tarafından kendisine kraliçe olması vaat edildiğini söyleyerek itiraz etti. Organizatör ile çıkan tartışmadan sonra birinci Ayten Örnek olarak kaldı ancak Miss World'de Türkiye'yi Nurlan (Coşkun) San temsil etti. Bu yüzden iki birinci şeklinde listeye aktarılmış olsa da tek birinci Ayten Örnek'tir.

[Neşe Yazıcıgil]]* = Yarışmada Neşe Yazıcıoğlu adıyla bilinen Türkiye Güzeli'nin soyadı bazı resmî kaynaklarda Yazıcıgil olarak geçmektedir. Yarışmayı birinci olarak tamamlamıştır ancak yine aynı gazetelerde Yelda Gürani (evlendikten sonra Saner soyadını almıştır.) birinci olarak aktarılmıştır. Kendi demeçlerinde de bunu doğrulamıştır ancak yine de yarışmanın finalinin ardından hemen çıkan gazetelerde tek birinci Neşe Yazıcıgil (Yazıcıoğlu)'dur ve Türkiye'yi Miss World'de temsil etmiştir.

Beyhan Kıral* = Yarışmada Tuna Algün adını kullanan ancak daha sonra gerçek adını da belirten Kıral, yarışmayı birinci tamamlamış ve Türkiye'yi dünya çapında temsil etmiştir (dönem gazeteleri haberleri doğrultusunda bilinen bilgidir). Ancak Hale Soygazi de günümüz basınınında aynı yılın birincisi olarak yansıtılmaktadır.

Mine Kürkçüoğlu* = Yarışmada Mine Kürkçüoğlu olarak bilinen Türkiye Güzeli yine resmî kaynaklarda Mine Vargı olarak anılmaktadır.

Afet Tuğbay* = Yarışmayı birinci bitirerek Türkiye'yi Miss World'de temsil eden Tuğbay'ın yanı sıra Asuman Tuğberk Yolaç da aynı yılın birincisi olarak bilinmektedir.

Başlıca Güzellik Yarışmalarında Türkiye Temsilcileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Miss Universe Miss World Miss Globe
1990 Jülide Ateş Jülide Ateş (Miss World-Birinci) Aylin Fatma Aydın
1991 Pınar Özdemir Dilek Aslıhan Koruyan (İlk 10'da) Defne Samyeli
1992 Elif Ilgaz Özlem Kaymaz Banu Nur Dipçin
1993 İpek Gümüşoğlu Emel Yıldırım Hande Kazanova (Beşinci)
1994 Banu Usluer Pınar Altuğ Ayşın Albayrak
1995 Gamze Saygı Demet Şener Ahu Paşakay (İlk 15'te)
1996 Serpil Sevilay Öztürk Serpil Sevilay Öztürk Gökçe Yanardağ (İlk 15'te)
1997 Yeşim Çetin Çağla Şikel (Üçüncü) Burcu Esmersoy (Miss Globe-Birinci)
1998 Asuman Krause (İlk 20'de) Buket Saygı Şenay Akay (İlk 15'te)
1999 Öznur Erkan Ayşe Hatun Önal Merve Alman
2000 Cansu Dere' () Yüksel Ak (İkinci) Hülya Karanlık (İlk 15'te)
2001 Sedef Avcı Tuğçe Kazaz (Dördüncü Ece İncedursun
2002 Çağla Kubat (Üçüncü) Azra Akın (Miss World - Birinci) Nihan Akkuş (İlk 15'te)
2003 Özge Ulusoy (İkinci) Kadriye Tuğba Karaca Gizem Kalyoncu
2004 Fatoş Seğmen Nur Gümüşdoğrayan Gülşah Şahin
2005 Dilek Aksoy Hande Subaşı Şebnem Azade (İlk 15'te)
2006 Ceyla Kirazlı Merve Büyüksaraç (İlk 15'te) Asena Tuğal
2007 Sinem Sülün** (YSK) Mükerrem Selen Soyder (Beşinci) Aslı Temel (İlk 15'te)
2008 Sinem Sülün Leyla Lydia Tuğutlu (İlk 10'da) Gülsün Uslu (İlk 15'te)
2009 Senem Kuyucuoglu Ebru Şam Begum Yılmaz (İlk 15'te)
2010 Gizem Memiç Gizem Memiç (İlk 20'de) Dilay Korkmaz (İlk 15'te)
2011 Melisa Aslı Pamuk (Miss Universe-Birinci) Gizem Karaca (İlk 10'da) Elif Korkmaz
2012 Çağıl Özge Özkul (İlk 20'de) Açalya Samyeli Danoğlu (İlk 15'te) Meltem Tüzüner (TBA)
2013 Berrin Keklikler(TBA) Ruveyda Öksüz(TBA)Ezgi Avcı(TBA)

Yarışmada Başarısız Girişimler[değiştir | kaynağı değiştir]

(YK) = Yarışmaya Katıl(a)madı, (YSK) = Yarışmaya Sonradan (bir sonraki yıl) Katıldı

(*) Cansu Dere: 2010 yılı boyunca Miss Universe Türk delegesi olan Cansu Dere'nin 2000 Miss Universe Yarışması'nın yapıldığı ülke olan Kıbrıs'a gitmesi, kendisi ülkenin işgal altında bir bölgesine geçmedikçe (ki bu Kıbrıs Cumhuriyeti Yasaları tarafından kesin olarak yasaklanmış bir harekettir), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti tarafından yasaklandı. Hâlbuki Türkiye'deki yarışma komitesi Dere'nin önce Yunanistan'ın başkenti Atina'ya ardından Kıbrıs'a geçmesi için tüm düzenlemeleri yapmış ve Dere Atina'ya gitmişti, yasak kararı gidişinden bir gün sonra çıktı, hükûmetin kendisinin gitmesine izin vermemesinin sebebi olarak beyanı ise "Politik Sebebler ve Diplomatik Anlaşmazlıklardan Dolayı" idi. Böylelikle Dere aynı yıl yaşı kurallar gereği uygun olmayan Dogoum Vegeri gibi aynı yıl Miss Universe'e katılmasına izin verilmeyen ikinci delege olmuştu.

(**) Sinem Sülün: Miss Turkey yarışması o yıl Miss Universe yarışmasından daha sonra yapıldığı için süre bitimi nedeniyle Türk yarışma komitesi bir delege gönderemedi. Bu geç kalma hadisesinin ardından sözü edilen yılın delegesi Sinem Sülün o yıl yerine bir sonraki yıl Miss Universe yarışmasına katıldı.

Diğer Güzellik Yarışmalarında Türkiye Temsilcileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Earth Yarışması'na Giden Türkiye Temsilcileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Turkey Organizasyonu 2008 yılında Miss Earth yarışmasına delege gönderme hakkını tedarik etti, bununla birlikte 2008 yılı öncesi aynı konumda olan finalistlerin gönderildiği yarışmanın sözleşmesi başka bir Türk güzellik organizasyonu tarafından satın alındı.

Yıl Miss Earth Turkey Derece
2008 Demet Karadeniz
2009 Gözde Zay
2010 Döndü Şahin (İlk 10'da)
2011 Elif Korkmaz
2012 İlknur Melis Durası

Miss Europe Yarışması'na Giden Türkiye Temsilcileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Turkey organizasyonu Miss Europe yarışmasına delege gönderme hakkını 1982 yılında tedarik etti.

Yıl Miss Europe Turkey Derece
1990 Şebnem Tan (Üçüncü)
1991 Defne Samyeli (Dördüncü)
1992 Banu Sağnak (İkinci)
1993 Arzum Onan (Miss Europe - Birinci)
1994 Didem Uzel (İkinci)
1995 Beste Acar (ilk 15'te)
1996 Pınar Yiğit (ilk 15'te)
1997 Nilay Ceylan
1998 Hülya Mutlu (ilk 15'te)
2001 Hatice Şendil (Dördüncü)
2002 Esra Eron (Üçüncü)
2005 Birce Akalay (İlk 15'te)
2006 Selda Öğrük

Başlıca Güzellik Yarışmalarında Birinci Olan Türk Katılımcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Miss Europe[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Güzelleri:

Miss World[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Güzel(ler)i:

International Pageant of Pulchritude[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe adıyla Uluslararası Güzellik ve Zarafet Yarışması, o dönemin en prestijli güzellik yarışması organizasyonuydu. Diğer yarışmalardan daha eski olan yarışma bütün ülkelerce saygı görüyordu. Yarışma Kâinat Güzellik Yarışması olarak da biliniyordu, yarışmanın birincileri hem Zarafet Güzeli hem Dünya Güzeli hem de Kâinat Güzeli unvanlarıyla anılıyorlardı. Ancak yarışma el değiştirip adı Kâinat Güzellik Yarışması olarak düzenlenmeye başlanınca, günümüz adıyla Miss Universe, yeni bir yarışma olarak dünyaya sunuldu ve Miss Universe güzelleri ayrı başlık altında toplandı. Dünya Güzeli unvanı da günümüzde Miss World ve Miss Earth yarışmaları ile karışmaması nedeniyle yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu dalda Türkiye'nin bir tek birincisi vardır, o dönem tüm dünyanın saygı duyduğu organizasyonun 1932 yılında yapılan yarışmasını Belçika'nın Spa kentinde kazanan Çerkez asıllı Keriman Halis'e bu büyük başarısından dolayı Mustafa Kemal Atatürk, "Kraliçe" anlamına gelen "Ece" soyadı bizzat kendi emriyle vermiştir.

ve Kâinat, Dünya ve Zarafet Güzeli:

Kısaltmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

TBA (ya da TBD) (To be announced) (To be determined) = Belirlenecek, Anons edilecek, Henüz belirlenmedi, Henüz bahsi geçen yarışmaya katılmadı, Yeni seçildi vb.

YK = Yarışmaya Katıl(a)madı.

(YSK) = Yarışmaya Sonradan (bir sonraki yıl) Katıldı.

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak siteler:

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]