Türkiye cumhurbaşkanları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı forsu

Türkiye cumhurbaşkanları listesi, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasının ardından 1923 yılında kurulan Türkiye tarihindeki 11 cumhurbaşkanı ve görev yaptıkları tarihlerin listesi.


Konu başlıkları

[değiştir] Türkiye'nin Cumhurbaşkanları

[değiştir] Cumhurbaşkanları listesi

İsim [1] Göreve gelme [1] Görevi bırakma [1] Siyasi parti[DN 1] Meslek [1] Not
1 Mustafa Kemal Atatürk Atatürk.jpg 29 Ekim 1923 10 Kasım 1938 Cumhuriyet Halk Fırkası
Cumhuriyet Halk Partisi

Asker-Devlet Kurucusu

[DN 2]
2 İsmet İnönü Inonu Ismet.jpg 11 Kasım 1938 22 Mayıs 1950 Cumhuriyet Halk Partisi

Asker-Devlet Memuru

[DN 3]
3 Celâl Bayar Celal bayar.jpg 22 Mayıs 1950 27 Mayıs 1960 Demokrat Parti Bankacı-Devlet Memuru [DN 4]
4 Cemal Gürsel Cemalgürselrenkli.png 26 Ekim 1961 28 Mart 1966 Yok Asker-Devlet Memuru [DN 5]
5 Cevdet Sunay Cevdet Sunay.jpg 28 Mart 1966 28 Mart 1973 Yok Asker-Devlet Memuru
6 Fahri Korutürk Fahri Korutürk.jpg 6 Nisan 1973 6 Nisan 1980 Yok Asker-Devlet Memuru
7 Kenan Evren Image of none.svg 9 Kasım 1982 31 Ekim 1989 Yok Asker-Devlet Memuru [DN 6]
8 Turgut Özal Turgut Özal cropped.jpg 31 Ekim 1989 17 Nisan 1993 Anavatan Partisi[DN 7] Mühendis-Devlet Memuru [DN 8]
9 Süleyman Demirel Suleyman Demirel 1998.jpg 16 Mayıs 1993 16 Mayıs 2000 Doğru Yol Partisi[DN 9] Mühendis-Devlet Memuru
10 Ahmet Necdet Sezer Ahmet Necdet Sezer.jpg 16 Mayıs 2000 28 Ağustos 2007 Yok Hukukçu-Devlet Memuru [DN 10]
11 Abdullah Gül Abdullah Gül.jpg 28 Ağustos 2007 Görevde Adalet ve Kalkınma Partisi[DN 11] İktisatçı-Üniversite Doç.Dr.

[değiştir] Vekâleten Cumhurbaşkanı Olanlar

Günümüze kadar bütün TBMM Başkanları Cumhurbaşkanı Vekili olarak görev yapmıştır. Bu görevi uzun süreli yapanlar ise;

İsim Göreve gelme Görevi bırakma Siyasi parti Görevi Vekalet nedeni
Abdülhalik Renda TBMM Başkanı Abdülhalik Renda.jpg 10 Kasım 1938 11 Kasım 1938 Cumhuriyet Halk Partisi TBMM Başkanı 1.Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümü.
İbrahim Şevki Atasagun İbrahim Şevki Atasagun.jpg 2 Şubat 1966 28 Mart 1966 Adalet Partisi Senato Başkanı 4.Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in komaya girmesi.
Tekin Arıburun Tekin Arıburun.gif 28 Mart 1973 6 Nisan 1973 Adalet Partisi Senato Başkanı 5.Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'ın görev süresinin bitmesi.
İhsan Sabri Çağlayangil İhsansabriçağlayangil.jpg 7 Nisan 1980 12 Eylül 1980 Adalet Partisi Senato Başkanı 6.Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün görev süresinin bitmesi.
Hüsamettin Cindoruk Image of none.svg 17 Nisan 1993 16 Mayıs 1993 Doğru Yol Partisi TBMM Başkanı 8.Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın ölümü.

[değiştir] Askeri Yönetim

İsim Göreve gelme Görevi bırakma Cunta Rütbe
Cemal Gürsel Cemalgürselrenkli.png 27 Mayıs 1960 26 Ekim 1961 Milli Birlik Komitesi Orgeneral (Kara Kuvvetleri Komutanı)
Kenan Evren Image of none.svg 12 Eylül 1980 9 Kasım 1982 Milli Güvenlik Konseyi Orgeneral (Genelkurmay Başkanı)

[değiştir] Zaman Çizelgesi

  • Turuncu: Asker kökenli cumhurbaşkanı
  • Kırmızı: Askerî yönetim
  • Yeşil: Sivil kökenli cumhurbaşkanı

[değiştir] Seçimler

Ana madde: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Seçimleri

Anayasa'ya göre, cumhurbaşkanları meclis tarafından seçilmektedir. Cumhurbaşkanlarının seçimlerde aldıkları oy miktarı şu şekildedir:[2]

İsim Seçim tarihi Toplam üye Katılan üye Verilen oy Yüzde (%)
Mustafa Kemal Atatürk 29 Ekim 1923 287 158 158 100,00
Mustafa Kemal Atatürk 1 Kasım 1927 316 288 288 100,00
Mustafa Kemal Atatürk 4 Mayıs 1931 317 289 289 100,00
Mustafa Kemal Atatürk 1 Mart 1935 399 386 386 100,00
İsmet İnönü 11 Kasım 1938 399 348 348 100,00
İsmet İnönü 3 Nisan 1939 424 413 413 100,00
İsmet İnönü 8 Mart 1943 455 435 435 100,00
İsmet İnönü 5 Haziran 1946 465 451 388 86.03
Celâl Bayar 22 Mayıs 1950 487 453 387 85,43
Celâl Bayar 14 Mayıs 1954 541 513 486 94,73
Celâl Bayar 1 Kasım 1957 610 413 413 100,00
Cemal Gürsel 26 Ekim 1961 638 607 434 71,49
Cevdet Sunay 28 Mart 1966 636 532 461 86,65
Fahri Korutürk 6 Nisan 1973 635 557 365 65,52
Kenan Evren 9 Kasım 1982 - - - -
Turgut Özal 31 Ekim 1989 450 285 263 92,28
Süleyman Demirel 16 Mayıs 1993 450 431 244 56,61
Ahmet Necdet Sezer 5 Mayıs 2000 550 533 330 61,91
Abdullah Gül 28 Ağustos 2007 550 448 339 75,66

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dipnotlar

  1. ^ Cumhurbaşkanı seçilmeden önce bağlı olduğu parti baz alınmıştır.
  2. ^ Mustafa Kemal Atatürk, girdiği seçimlerin hepsinde oyların %100'ünü alan tek cumhurbaşkanıdır. On beş sene görevde kalarak en uzun süre görev yapan cumhurbaşkanı olmuştur. 10 Kasım 1938 tarihinde görevi başında hayatını kaybetmiştir.
  3. ^ İsmet İnönü, 1950 yılında cumhurbaşkanlığı görevinin bitmesinin ardından aktif siyasete geri dönmüş ve 1961-1965 yılları arasında Başbakanlık yapmıştır. Cumhurbaşkanlığından sonra siyasete geri dönen tek isimdir.
  4. ^ Celal Bayar, asker kökenli olmayan ilk cumhurbaşkanıdır. Cumhurbaşkanlığı görevini 27 Mayıs Darbesi nedeniyle bırakmıştır. Darbenin ardından tutuklanmış, Yassıada Yargılamaları'nda yargılanmış ve idama mahkum edilmiştir. Daha sonra yaşı nedeniyle cezası müebbete çevrilmiş, 1966 yılındaysa dönemin cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından, Anayasa'nın 97. maddesinde yazılı sebeplere dayanılarak affedilmiştir. Bu bakımdan Celâl Bayar görevi darbe nedeniyle bırakan, görevi başındayken tutuklanan ilk ve tek cumhurbaşkanıdır.
  5. ^ Cemal Gürsel, 27 Mayıs Darbesi'nin ardından 27 Mayıs 1960 - 26 Ekim 1961 tarihleri arasında ülkenin yönetimine el koyan Milli Birlik Komitesi'nin başkanlığını yaptı. 26 Ekim 1961 tarihinde ise 4.cumhurbaşkanı olarak seçildi. 28 Mart 1966 tarihinde ise komaya girmesi sonucu TBMM tarafından anayasa gereği görevi sonlandırıldı. TBMM tarafından görevi sonlandırılan ilk ve tek, darbe sonucu cumhurbaşkanlığına gelen ilk cumhurbaşkanıdır.
  6. ^ Kenan Evren, 12 Eylül Darbesi'nin ardından 12 Eylül 1980 - 9 Kasım 1982 tarihleri arasında ülkenin yönetimine el koyan Milli Güvenlik Konseyi'nin başkanlığını yaptı. 9 Kasım 1982 tarihinde ise seçimle değil 1982 Anayasası'nın referandum sonucu yürürlüğe girmesiyle cumhurbaşkanı olmuştur. Darbe sonucu cumhurbaşkanlığına gelen ikinci, seçimle göreve gelmeyen tek cumhurbaşkanıdır.
  7. ^ Seçildikten sonra partisiyle ilişiği kesildi
  8. ^ Turgut Özal, 17 Nisan 1993 tarihinde görevi başındayken hayatını kaybetmiştir. Atatürk'ten sonra görevi başında hayatını kaybeden ikinci cumhurbaşkanıdır.
  9. ^ Seçildikten sonra partisiyle ilişiği kesildi
  10. ^ Ahmet Necdet Sezer, siyasetçi olmayan tek sivil kökenli cumhurbaşkanıdır.
  11. ^ Seçildikten sonra partisiyle ilişiği kesildi

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ a b c d "Cumhurbaşkanlarımız". T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. 16 Şubat 2012 tarihinde erişilmiştir.
  2. ^ Hangi cumhurbaşkanı kaç oyla seçildi?, Radikal, 29 Ağustos 2007
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller