Türkiye'deki millî parklar listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Türkiye'de 2010 yılı Mart ayı itibarıyla toplam 40 adet Millî Park bulunmaktadır. Dünya genelinde ise toplam 6.555 adet Millî Park bulunmaktadır.[1]

Türkiye Millî Parkları (1958 - 2010)[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki liste, Millî Parkların ilan yıllarına göre düzenlenmiş ve güncellenmiştir. 20.12.2008.

No Millî Park Bulunduğu İl İlanı Alanı (ha) Özellikleri
01 Yozgat Çamlığı Millî Parkı Yozgat 1958 264,0 Tabii bitki ve hayvan toplulukları, kalıntı meşcereler, eğitim, dinlenme ve eğlenme, turizm
02 Karatepe-Aslantaş Millî Parkı Osmaniye 1958 7715,0 Arkeolojik tarih öncesi kalıntılar, tabii bitki toplulukları, eğitim, dinlenme ve eğlenme, turizm
03 Kuşcenneti Millî Parkı Balıkesir 1959 64,0 Zengin ve çeşitli kuş toplulukları, tabii bitki toplulukları, kuş gözlemleme mekanı, eğitim, turizm
04 Soğuksu Millî Parkı Ankara 1959 1195,0 Tabii bitki ve hayvan toplulukları, önemli ve nadir kuş üreme mekanları (Kara akbaba), eğitim, dinlenme ve eğlenme, turizm
05 Uludağ Millî Parkı Bursa 1961 12677,0 Jeolojik yapı ve çok zengin tabii bitki toplulukları, dağ ve kış sporları, ekoturizm, kültürel zenginlik, alpin zon sulak alanları, alpin zon bitki ve hayvan türleri zenginliği, Mayer'in Orman Zonlarını tasnif ettiği dağ silsilesi, turizm, eğitim, zengin Osmanlı Türk (kuruluş dönemi, Anadolu-Balkan-Kafkas,vb...) kültürü, eğitim, sağlık turizmi başta olmak üzere son derece zengin turizm çeşitliliği...
06 Yedigöller Millî Parkı Bolu 1965 2019,0 Tabii bitki ve hayvan toplulukları, manzara, dinlenme ve eğlenme, turizm, eğitim, dağ ve orman sporları, ekoturizm, eğitim...
07 Spil Dağı Millî Parkı Manisa 1968 5505,0 Jeolojik yapı zenginliği, tabii ve endemik bitki ve hayvan toplulukları, eğitim, dinlenme ve eğlenme, turizm
08 Kızıldağ Millî Parkı Isparta 1969 59400,0 Tabii bitki toplulukları, eğitim, dinlenme eğlenme ve turizm
09 Kovada Gölü Millî Parkı Isparta 1970 6534,0 Tabii bitki ve hayvan toplulukları, manzara, eğitim, dinlenme ve eğlenme, turizm
10 Güllük Dağı Millî Parkı (Termessos) Antalya 1970 6702,0 Arkeolojik kalıntılar, tabii bitki toplulukları, eğitim, manzara, dinlenme ve eğlenme, turizm
11 Munzur Vadisi Millî Parkı Tunceli 1971 42000,0 Jeolojik yapı, tabii bitki ve hayvan toplulukları, turizm çeşitliliği, eğitim
12 Beydağları (Olimpos) Sahil Millî Parkı Antalya 1972 30969,0 Arkeolojik kalıntılar, tabii bitki ve hayvan toplulukları ile jeomorfolojik oluşumlar, turizm, eğitim
13 Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı Çanakkale 1973 33000,0 Türk ve dünya harp tarihi, şehidlikler, tabii bitki ve hayvan toplulukları ile jeomorfolojik oluşumlar, turizm, eğitim
14 Köprülü Kanyon Millî Parkı Antalya 1973 36614,0 Arkeolojik kalıntılar, tabii bitki toplulukları, jeolojik oluşumlar, turizm, eğitim
15 Ilgaz Dağı Millî Parkı Kastamonu 1976 1088,0 Tabii bitki toplulukları, kültürel zenginlik, dağ, orman ve kış sporları, manzara, dinlenme ve eğlenme, eğitim, turizm
16 Başkomutan Tarihî Millî Parkı Afyon 1981 35500,0 İstiklal Harbi tarihi, kültürel değerler zenginliği, eğitim, turizm
17 Göreme Tarihî Millî Parkı Nevşehir 1986 9572,0 Tarihi eski yerleşimler ‘yer altı şehirleri, kiliseler, şapeller" ve peri bacaları gibi jeolojik oluşumlar, peyzaj değeri, dinlenme ve eğlenme, turizm, eğitim
18 Altındere Vadisi Millî Parkı Trabzon 1987 4800,0 Kültürel değerler, tarihi yapılar, ‘Sümela Manastırı’, tabii bitki toplulukları, manzara, peyzaj değeri, dinlenme ve eğlenme, turizm, eğitim
19 Boğazköy-Alacahöyük Tarihî Millî Parkı Çorum 1988 2634,0 Arkeolojik kalıntılar, Hitit Devleti Merkezi, eğitim, turizm
20 Nemrut Dağı Millî Parkı Adıyaman 1988 13850,0 Tarihi açık hava müzesi, güneşin gizemli doğuşunu seyir, turizm, eğitim
21 Beyşehir Gölü Millî Parkı Konya 1993 88750,0 Göçmen kuşların göç güzergahı üzerinde bulunması, göl ve yakın çevresinin görülmeye değer üstün nitelikteki peyzaj güzellikleri ile göl ve içerisindeki çeşitli büyüklüklerde yaklaşık 60 civarında adanın kuşlar için üreme, beslenme, yumurtlama ve güvenle kuluçka yapmasına imkân sağlaması, bu sebeple taşıdığı iyi bir barınak/sulak alan niteliği, potansiyel su sporlarına elverişli kıyıları, tür çeşitliliği çok fazla olan orman ekosistemi, Eflatun Pınarı, çok sayıdaki mağaraları, Eşrefoğlu Camisi gibi tarihi-kültürel zenginliği ve özellikle Selçuklu Dönemine ait kültürel kaynakları, millî parkın bazı önemli kaynak değer bileşenlerini oluşturmaktadır. Ayrıca tarihi kalıntılar ve tarihi eserler, camiler, hanlar, kervansaraylar, kuş göç yolları üzerinde bulunuşu, jeomorfolojik oluşumlar, çok değerli tabii bitki toplumları,zengin kuş toplulukları ve hidrolojik özellikler, güneşin gizemli batışını seyir, turizm, eğitim açısından önemli bir millî parktır.
22 Aladağlar Millî Parkı Niğde, Adana, Kayseri 1994 54524,0 Jeomorfolojik yapı ile flora ve fauna zenginliği, dağcılık sporları, dağ, orman ve kış turizmi, eğitim, zengin su kaynakları
23 Altınbeşik Mağarası Millî Parkı Antalya 1994 1156,0 Jeolojik ve jeomorfolojik oluşum zenginliği, mağara ekosistemleri, turizm, eğitim
24 Dilek Yarımadası Aydın 1994 27675,0 Akdeniz’in en iyi korunan maki florası, jeolojik yapı, tabii bitki ve hayvan toplulukları, dinlenme ve eğlenme, turizm çeşitliliği, sulak alanlar
25 Hatila Vadisi Millî Parkı Artvin 1994 16988,0 Jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar, tabii zengin orman ağacı türleri varlığı ile yaban hayatı zenginliği, dağ ve orman turizmi, eğitim
26 Honaz Dağı Millî Parkı Denizli 1994 9219,0 Jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar, arkeolojik kalıntılar, Colossea (Honaz), endemik açıdan zengin bitki çeşitliliği, kültürel zenginlik, turizm merkezlerine yakınlık, dağ turizmi, ekoturizm, eğitim
27 Kaçkar Dağları Millî Parkı Rize 1994 51550,0 İlginç jeolojik ve jeomorfolojik yapı, tabii bitki ve yaban hayatı zenginliği, dağ, orman ve kış sporları, eğitim, turizm
28 Kazdağı Millî Parkı Balıkesir 1994 21300,0 Bitki örtüsü, biyolojik çeşitlilik ve fauna zenginliği, turizm çeşitliliği, eğitim
29 Karagöl Sahara Millî Parkı Artvin 1994 3766,0 Hidrografik yapı ve bitki örtüsü zenginliği, eğitim, orman ekosistemleri, ekoturizm, kültürel zenginlik
30 Saklıkent Millî Parkı Muğla 1996 12390,0 Jeomorfolojik yapı ile bitki ve hayvan varlığı açısından zenginlik
31 Truva Tarihî Millî Parkı Çanakkale 1996 13350,0 Tarihi kalıntılar, harp tarihi ve jeolojik yapı, turizm, eğitim, kültürel zenginlik
32 Marmaris Millî Parkı Muğla 1996 33350,0 Jeomorfolojik yapı ile bitki ve hayvan varlığı açısından zenginlik, nadir ekosistemler
33 Küre Dağları Millî Parkı Kastamonu-Bartın 2000 37000,0 Doğal yaşlı ormanlar, nadir ekosistemler, biyolojik çeşitlilik, jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar, kültürel değer zenginlikleri ve arkeolojik kalıntılar, eğitim
34 Sarıkamış-Allahüekber Dağları Millî Parkı Kars ve Erzurum 2004 22980,0 Tarihi kalıntılar, harp tarihi, doğal Sarıçam ormanları, tabii bitki toplulukları, dağ ve kar sporları, manzara, eğitim
35 Ağrı Dağı Millî Parkı Iğdır - Ağrı 2004 87380,0 Kültürel değerler açısından zenginlik. Dünyada Alaska’daki meteor çukurundan sonra ikinci büyük göktaşı çukuru da milli park sınırları içerisindedir. Bitki ve hayvan varlığı açısından da oldukça zengindir.
36 Gala Gölü Millî Parkı Edirne 2005 6090,0 Sulak saha, göl ve orman ekosistemlerini ve bu ekosistemlerde barınan çeşitli canlı türlerini ihtiva etmesi, 130 kuş türünün varlığı, kuş göç yolları üzerinde bulunuşu, nesli tehlikeye düşmüş veya nadir türleri, özellikle tepeli pelikan, çeltikçi ve küçük karabatak gibi nesli son derece azalmış türleri barındırması kaynak değerlerini oluşturmaktadır.
37 Sultansazlığı Millî Parkı[2] Kayseri 2006 24529,0 Tatlı ve tuzlu su ekosistemlerinin bir arada bulunduğu nadir bir ekosistem oluşu, nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türlerin de yer aldığı 301 kuş türünün beslenme, barınma ve kuluçka alanı oluşu, Avrupa’da turna, filamingo, akbalıkçıl, kaşıkçı kuşlarının bir arada kuluçkaya yattığı tek alan oluşu, kaynak değerlerini oluşturmaktadır.
38 İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı Kırklareli 2007 3155,0 Avrupa ölçeğinde önem taşıyan; çok sınırlı yayılışa sahip, doğal yapısı korunabilmiş, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan en önemli su basar (longos) ormanlara sahip olup, İğneada ve çevresinde farklı ekosistemler bulunmaktadır. Ekoturizm, dağ ve orman sporları, eğitim
39 Tek Tek Dağları Millî Parkı Şanlıurfa 2007 19335,0 Bitki ve hayvan varlığı açısından zenginlik, kültürel, tarihi ve arkeolojik özellikler açısından zenginlik, turizm, eğitim
40 Nene Hatun Tarihi Milli Parkı Erzurum 2009 387

İptal edilenler[değiştir | kaynağı değiştir]

No Adı ve statüsü Bulunduğu İl İlanı Alanı (ha) Özellikleri
1 Yumurtalık Lagünü
Doğa koruma alanı
Adana 2008 16430,0 Millî Park, ülkemizdeki nadir Halep Çamı (Pinus halepensis L.) yayılış alanlarından birine sahiptir. Yumurtalık Lagünü aynı zamanda; nesli tehlikeye düşmüş su kuşlarının yaşama ortamıdır. Akyatan ve Ağyatan gölleri barındırdığı kuş türleri açısından Türkiye’nin “A sınıfı” niteliğindeki 19 sulak alanından 2. sini oluşturmaktadır. Ayrıca nesli tehlikeye düşmüş iki tür deniz kaplumbağasının (Caretta caretta) ve özellikle Chelonia mydas'ın Akdeniz’de varlığını sürdürebildiği önemli alanlardandır. Saha, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında yer alan 17 deniz kaplumbağası yuvalama alanlarından birisidir. Sulak alan ekosistemlerini içinde barındıran nadir bir ekosistem oluşu, kuş göç yolları üzerinde bulunuşu, ülkemizdeki nadir Halep Çamı (Pinus halepensis L.) yayılış alanlarından birine sahip oluşu, kültürel, tarihi ve arkeolojik özellikleri ile 6 Ağustos 2008 tarih ve 2008/14355 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile ilan edilmiştir. 6 Aralık 2008 tarih ve 27076 sayılı Resmi Gazete. Millî park, mahkeme kararıyla iptal edilmiştir.[3][4]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ DAĞDAŞ, S., KIRIŞ, R., ve ATEŞ, M., 2006: Kızıldağ Millî Parkı Orman Amenajman Planı Uygulamaları Örneğinde Korunan Alan Yaklaşımına Dönük Değerlendirmeler. “Evaluations in regard to the applications of forest management plan made for operational in Kızıldağ National Park/Isparta” (Protected Land Approach), I. Uluslararası Beyşehir ve Yöresi Sempozyumu (11-13 MAYIS 2006)-Beyşehir-KONYA, Bildiriler Kitabı, s. 437-455, 785 s. ve Orman Mühendisliği Dergisi, Yıl: 44, Sayı: 4-5-6(s.28-32),7-8-9(s.25-27), Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül 2007, 44 s. http://dergi.ormuh.org.tr/dergi2007/dergi2007_2.pdf - http://dergi.ormuh.org.tr/dergi2007/dergi2007_3.pdf
  2. ^ 27 Şubat 2006 tarih ve 2006/10122 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile
  3. ^ "Alfabetik Sıraya Göre Milli Parklarımızın Listesi". milliparklar. http://www.milliparklar.gov.tr/mp/?sflang=tr. Erişim tarihi: 3 Haziran 2013. 
  4. ^ "Danıştay: Yumurtalık Lagünü Milli Park olamaz". milligazete. 17 Kasım 2009. http://www.milligazete.com.tr/haber/Danistay_Yumurtalik_Lagunu_Milli_Park_olamaz/140425#.Ua0XCtK8CTE. Erişim tarihi: 3 Haziran 2013.