Türkiye'de engelli hakları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye'de Engelli Hakları sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Uluslararası Engelli Simgesi

Engelli hakları, mevcut engel durumu nedeniyle engellilerin, engelsiz bireyler gibi eşit haklara erişiminin sağlanması için engellilere verilen pozitif ayrıcalık sağlayan haklara verilen genel ad.

Türkiye'de kanunen verilmesi zorunlu temel hizmetler[değiştir | kaynağı değiştir]

3 mayıs 2013 tarihli resmi gazete uyarınca, daha önceki bazı resmi tanımlarda geçen ; özürlü, sakat veya çürük (askere uygun değildir) gibi ibareler yerine engelli ibaresinin kullanılması kanuna bağlanmıştır [1]

Çevresel mimari erişim hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de, belediyeler 572 sayılı kanun hükmünde kararname gereğince engellilere uygun düzenlemeleri standartlara uygun olarak yapmak zorundadır.[2] İmar Mevzuatına ulaşılabilirlikle (fiziksel engellerin kaldırılmasıyla) ilgili hükümler eklenmiştir. Buna göre, kaldırımlar, yaya yolları, konutlar ve umumi binalar özürlülerin ulaşabilirliğine uygun olarak yapılmak durumundadır.

Ulaşım hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Toplu taşımada engellilere bir takım indirimler uygulanmaktadır. Belediyeler ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler otobüs benzeri karayolu üzerinden yapılan toplu taşıma araçlarında, %40 oranında özürlü olduğunu belgeleyen kişiler üzerinden %30 indirim uygulamak zorundadır.[3] Demiryolu ulaşımında %40 ve üzeri engellilere %50[4][4], %50 ve üzeri ağır engellilerden iste ücret talep edilmez.[5][5] Bazı havayolu şirketleri de, engelli yolculara indirim uygulamaktadır.[6]

Otomobillerde engelliler için yer alan sistem

Engelliler için özel araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortapedik engelliler için araç alımlarına getirilerilen yasal kolaylıklar da sağlanmaktadır. Günlük ulaşımda engellinin ulaşım ihtiyacı için ithal edilen araçlardan hiçbir şekilde gümrük vergisi talep edilemez. H sınıfı sürücü belgesine sahip olan özürlüler yurt içinden aldıkları özel tertibatlı otomobillerde, katma değer vergisi indiriminden yararlanmakta ve taşıt alım vergisinden muaf tutulmaktadır. ortopedik engellilere otomobil tipi araç alımlarında engel durumuna göre araçı hareket ettirici düzenek yer alan (modifiye edilmiş) kullanıma uygun hale getirilmişedilmiş araçlardan Özel Tüketim Vergisi alınmaz.

Engellinin eğitim ve kültür hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortaöğretimde, işitme engelli öğrenciler meslek liselerine sınavsız yerleştirilebilmektedir.[kaynak belirtilmeli] Yüksek eğitim kurumuna girmeye hak kazanan öğrenciler, valilik bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'ndan Başbakanlık Bursu ve yardımcı ders araç gereçlerin temini konusunda destek alabilir. Kredi ve Yurtlar Kurumu, %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen öğrencilere öncelik tanır ve harç üzerinden %50 indirim yapar.[7] Halk Eğitim Merkezleri'nde çeşitli mesleki eğitim programı alan ve %40 ve üzeri engellilerden, herhangi br ücret alınmaz.

Devlet Tiyatroları, engellilerden ücret talep etmez.[8] Ayrıca engelli tiyatrosu, Kültür Bakanlığı'ndan maddi destek almaktadır. Özel tiyatro ve sinemalarda da engelliler için indirim uygulanmaktadır.[9]

Yüksek Öğretimde Sağlanılan Haklar[değiştir | kaynağı değiştir]

31 Ağustos 2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları Ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair" Bakanlar Kurulu Kararında "Yükseköğretim programlarına kayıt veya kayıt yenileme sırasında 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve 14/1/2012 tarihli ve 28173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca engelli olduğuna dair raporu ilgili yükseköğretim kurumuna sunan öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücreti tutarlarından, engellilik oranı kadar indirim yapılır." [10]

Açık öğretim ve Uzaktan öğretim programları[değiştir | kaynağı değiştir]

Anadolu Üniversitesi (AÖF)[değiştir | kaynağı değiştir]

",, Anadolu Üniversitesi Senatosu kararı gereğince engelli oranı  %40 ve daha fazla olan öğrenciler bu durumlarını engelli olduğuna dair "Sağlık Kurulu Raporu" ile belgelendirmek kaydıyla "Öğretim Gideri"ni ödemeyeceklerdir. ,,"[11]

Atatürk Üniversitesi (AÖF)[değiştir | kaynağı değiştir]

",, Açıköğretim Fakültesine kayıt yaptıran öğrencilerden Atatürk Üniversitesi Yönetim Kurulu kararı gereğince özürlülük oranı % 40 ve daha fazla olan öğrencilerden “Açıköğretim Materyal Ücreti” alınmayacaktır. ,," [12]

İletişim hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel iletişim vergileri ilgili kanunun maddesi gereği engellilerden talep edilmez bu sayede özel hizmet veren firmalar %50 ye varan indirimler yapabilmektedirler.

Türk Telekom, sabit telefonler için %40 ve üzeri engelliler için indirimli Sosyal Tarife Paketi uygulamaktadır.[13] Cep telefonu operatör şirketleri de %40 ve üzeri engelliler için indirimler uygulamaktadır.[14][15][16] Sabit internet hatları için de engellilere indirim uygulanmaktadır.[17][18][18][19]

İş ve istihdam[değiştir | kaynağı değiştir]

ÖMSS (Özürlü Memur Seçme Sınavı)[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Ekim 2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik [20] gereği tüm kamu kurum ve kuruluşlarına özürlü memur alımları ÖMSS (Özürlü Memur Seçme Sınavı) ve lise mezunu olamamış adaylar için kura sistemi ile atamlar yapılacak olup.[21] ÖMSS yönetmeliği ile gelen yenilikler

  • - sınav iki yılda bir yapılacak olup, sınavın geçerlilik süresi iki yıldır.
  • - özürlü adayları için yaş sınırı yoktur.
  • - özürlünün alacağı puanla, atama öncesi kurumun belirleyeceği 5 kişiden oluşan bir atama onay komisyonu ile engellinin başvurduğu posizyona

engel durumunun uygun olup olmadığı değerlendirildikten sonra atama onayı olumlu veya olumsuz bir şekilde neticelendirilecektir.

engelli açısından iş kanunu maddeleri işveren açısından iş kanunu maddeleri
İŞ KANUNU Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)

"İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.."[22]

İŞ KANUNU Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)

"..kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.."[22]

Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık

(Madde 101) Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için 1.700 TL para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.[22]

Engellilere uygulanan vergi indirimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Engelli vergi indirim işlemleri dilekçe örnekleriyle Vergi Dairesi Başkanlığı sitesinde yer almaktadır.

Girintili satır

Özel sektörde işçi olarak çalışan engellilere uygulanan vergi indirimleri [23][değiştir | kaynağı değiştir]

yıllara göre 1. derece %80 ve üzeri 2. derece %60 ile 79 arası 3. derece %40 ile 59 arası
2013 800 TL 400 TL 190 TL
2012 770 TL 380 TL 180 TL
2011 700 TL 350 TL 170 TL
2010 680 TL 330 TL 160 TL
2009 670 TL 330 TL 160 TL
2008 600 TL 300 TL 150 TL
2007 570 YTL 280 YTL 140 YTL
2006 530 YTL 265 YTL 133 YTL
2005 480 YTL 240 YTL 120 YTL
2004 440.000.000 220.000.000 110.000.000
2003 360.000.000 180.000.000 90.000.000

Özürlü hizmet erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan hizmet erbabında uygulama: Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulu'nca tespit edilen çalışma gücü kayıp oranının asgari; olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir. Sakatlık indiriminden yararlanacak birden fazla kişinin bulunması halinde, bu rakamlar, her biri için ayrı ayrı belirlenerek, indirim uygulanmasında toplu olarak dikkate alınmaktadır.

Kamuda çalışan engellilere uygulanan vergi indirimi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Emekli Sandığı'na bağlı çalışanlar için yıllık:[24]
    • Birinci derece sakat olanlarda 907 TL
    • İkinci derece sakat olanlarda 453 TL
    • Üçüncü derece sakat olanlarda 226 TL
  • Hizmet erbarının kalkınmada öncelikli yörede bulunulması halinde bu tutarlar sırasıyla:
    • Birinci derece sakat olanlarda 1.209 TL
    • İkinci derece sakat olanlarda 604 TL
    • Üçüncü derece sakat olanlarda 302 TL

Bu tutarlar yukarıda belirtilen hizmet erbabı için yıllık gelir vergisi matrahlarından indirilecek rakamları oluşturmaktadır.

Kendi işini kuran engellilere sağlanan kolaylıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Normal yörede faaliyette bulunulması halinde:
    • Birinci derece sakat serbest meslek erbabında: 707 TL
    • İkinci derece sakat serbest meslek erbabında: 453 TL
    • Üçüncü derece sakat serbest meslek erbabında: 226 TL
  • Kalkınmada öncelikli yörede faaliyette bulunulması halinde;
    • Birinci derece sakat serbest meslek erbabında:1.209 TL
    • İkinci derece sakat serbest meslek erbabında: 604 TL
    • Üçüncü derece sakat serbest meslek erbabında: 302 TL
  • Kendi işini kuran serbest meslek erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunması halinde durumuna göre, yukarıdaki rakamlara ilave olarak ayrıca özürlü kişi sayısı kadar hesaplanan miktar, bu mükelleflerin yıllık gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılacaktır.

Erken ve malülen emeklilik hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Çalışabilir durumda ona engellinin fiziki ve fizyolojik niteliklerine bağlı olarak verilen sağlık raporundaki iş yapabilir % ortanına takabulen engellinin fiziki iş yapabilme kapasitesinin yanı sıra fizyolojik mukabiliyeti oranında malülen erken emekli olabilmesi sağlanılmaktadır. Normal sartlarda sağlıklı biri 25 yıllık işgünü sigorta primi yatırırken engellinin durumuna bağlı olarak en erken 15 yılda malülen emekli olabilmeksi söz konusu olmaktadır. Yanlış ödemiş olduğu prim hesabına göre aldığı emekli maaşı çalışıken aldığının %60 oranındadır. Hiç çalışmamış, çalışamaz durumdaki engellilere bağlanılan malüllük maaşı hakkı, Resmî Gazete'ye göre 200 TL'lik cüzzi bir miktardır.[25]

Engellinin çalışamağı süreler için geçmişe dönük sigorta primi ödemek hakkı talebi, ilgili mevzuatlarda kişi engelli olsun veya olmasın; çalışmasa bile yurt dışında kaldığı süreyi, anavatanına kesin dönüş yapacağını bildirdiği ve bunu resmileştirdiği zaman yurt dışında kalmış olduğu süreyi (süre sınırlaması olmaksızın) geçmişe dönük prim borçlanması olarak ödüye bilme hakkı ilgili mevzuatlarca sağlanılmıştır.

Türkiye'deki engellilerinde anayasanın eşitlik ilkesi gereği çalışamadıkları süreler için belli şartlar altında geçmişe dönük prim borçlanma haklarının sağlanması konusunda ilgili insan hakları dernekleri tarafından kamu davası açılarak bu hakkın kazanılması açısında talepte bulunması gerekmektedir. Bu konuda belli başlı birkaç derneğin öngörülen kamu davası içi önçalışma yaptığı öngörülmektedir.

Engelliler için Erken Emeklilik yıl gün şartları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sigorta Primi Ödeme Başlangıç Tarihi 3. derece ; %40 ile 59 arası 2. derece %60 ile 79 arası 1. derece %80 ve üzeri
05.08.1991 ve daha önce 15 yıl ; 3600 gün 15 yıl ; 3600 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1991 ~ 05.08.1994 16 yıl ; 3760 gün 15 yıl 8 ay ; 3680 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1994 ~ 05.08.1997 17 yıl ; 3920 gün 16 yıl 4 ay ; 3760 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1997 ~ 05.08.2000 18 yıl ; 4080 gün 17 yıl ; 3840 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.2000 ~ 05.08.2003 19 yıl ; 4240 gün 17 yıl 8 ay ; 3920 15 yıl ; 3600 gün
05.08.2003 ~ 30.09.2008 20 yıl ; 4400 gün 18 yıl ; 4000 gün 15 yıl ; 3600 gün
Sigorta Primi Ödeme Başlangıç Tarihi  %40 ile 49 arası %50 ile 59 arası  %60 ve üzeri
01.10.2008 ~ 31.12.2008 18 yıl ; 4 bin 100 gün 16 yıl ; 3 bin 700 gün 15 yıl ; 3 bin 700 gün
01.01.2009 ~ 31.12.2009 18 yıl ; 4 bin 200 gün 16 yıl ; 3 bin 800 gün 15 yıl ; 3 bin 800 gün
01.01.2010 ~ 31.12.2010 18 yıl ; 4 bin 300 gün 16 yıl ; 3 bin 900 gün 15 yıl ; 3 bin 900 gün
01.01.2011 ~ 31.12.2011 18 yıl ; 4 bin 400 gün 16 yıl ; 4 bin gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2012 ~ 31.12.2012 18 yıl ; 4 bin 500 gün 16 yıl ; 4 bin 100 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2013 ~ 31.12.2013 18 yıl ; 4 bin 600 gün 16 yıl ; 4 bin 200 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2014 ~ 31.12.2014 18 yıl ; 4 bin 680 gün 16 yıl ; 4 bin 300 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2015’den sonra 15 yıl ; 4 bin 680 gün 16 yıl ; 4 bin 320 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün

Güncellenen haklar listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Özürlüler yasası ile ilgili mevzuat yayımlanmıştır.[26]

Engelli yüzdesine göre verilen yasal hakların özet listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İstihdam Hakkı
  • İŞ KANUNU Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)

"İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.."[22]

  • İŞ KANUNU Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)

"..kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.."[22]

  • SAYI  : B.13.2.SSK.5.01.08.00/VII-031/ KONU : 4857 Sayılı Kanunun 30 uncu Maddesinin Uygulaması (G E N E L G E) 16- Ek "..% 80’den fazla kaybetmiş özürlüyü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre ödemeleri gereken işveren sigorta prim hisselerinin % 50’sini kendisi, % 50’sini Hazine öder." [27]
  • Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık

(Madde 101) Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için yediyüzelli milyon lira para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.[22]

Araç Alım İndirimi
  •  %1 ile %89 arası Ortopedik Engelli için Araçı hareket ettirici donanımlı araç şartıyla KDV, ÖTV, MTV muafiyeti [28]
    •  %90 ve üzeri Tüm Engel türlerine ; Şartsız KDV, ÖTV, MTV muafiyeti
      • Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası Uygulamasının Şartları ile İstisnadan Yararlanılan Araçların Satışında Vergi Uygulanması.[29]
Yetim aylığı alma hakkı
  • "Malül çocuklar ömür boyu yetim aylığı alırlar." [30]
Malülen Emeklilik
  • 5510 Sayılı MADDE 25- (Değişik: 17/4/2008-5754/13 md.) "..en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılır.." [31]
  • 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 53. maddesinde göre; a) Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tespit edilen, sigortalı, malullük sigortası bakımından malul sayılır.[32]
Erken Emeklilik
Sigorta Başlangıç Tarihi 3. derece ; %40 ile 59 arası 2. derece %60 ile 79 arası 1. derece %80 ve üzeri
05.08.1991 ve daha önce 15 yıl ; 3600 gün 15 yıl ; 3600 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1991 ~ 05.08.1994 16 yıl ; 3760 gün 15 yıl 8 ay ; 3680 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1994 ~ 05.08.1997 17 yıl ; 3920 gün 16 yıl 4 ay ; 3760 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.1997 ~ 05.08.2000 18 yıl ; 4080 gün 17 yıl ; 3840 gün 15 yıl ; 3600 gün
06.08.2000 ~ 05.08.2003 19 yıl ; 4240 gün 17 yıl 8 ay ; 3920 15 yıl ; 3600 gün
Sigorta Primi Ödeme Başlangıç Tarihi  %40 ile 49 arası %50 ile 59 arası  %60 ve üzeri
05.08.2003 ~ 30.09.2008 20 yıl ; 4400 gün 18 yıl ; 4000 gün 15 yıl ; 3600 gün
01.10.2008 ~ 31.12.2008 18 yıl ; 4 bin 100 gün 16 yıl ; 3 bin 700 gün 15 yıl ; 3 bin 700 gün
01.01.2009 ~ 31.12.2009 18 yıl ; 4 bin 200 gün 16 yıl ; 3 bin 800 gün 15 yıl ; 3 bin 800 gün
01.01.2010 ~ 31.12.2010 18 yıl ; 4 bin 300 gün 16 yıl ; 3 bin 900 gün 15 yıl ; 3 bin 900 gün
01.01.2011 ~ 31.12.2011 18 yıl ; 4 bin 400 gün 16 yıl ; 4 bin gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2012 ~ 31.12.2012 18 yıl ; 4 bin 500 gün 16 yıl ; 4 bin 100 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2013 ~ 31.12.2013 18 yıl ; 4 bin 600 gün 16 yıl ; 4 bin 200 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2014 ~ 31.12.2014 18 yıl ; 4 bin 680 gün 16 yıl ; 4 bin 300 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
01.01.2015’den sonra 18 yıl ; 4 bin 680 gün 16 yıl ; 4 bin 320 gün 15 yıl ; 3 bin 960 gün
Vergi İndirimi
yıllara göre 1. derece %80 ve üzeri 2. derece %60 ile 79 arası 3. derece %40 ile 59 arası
2013 [33] 800 TL 400 TL 190 TL
2012 770 TL 380 TL 180 TL
2011 700 TL 350 TL 170 TL
2010 680 TL 330 TL 160 TL
2009 670 TL 330 TL 160 TL
2008 600 TL 300 TL 150 TL
2007 570 YTL 280 YTL 140 YTL
2006 530 YTL 265 YTL 133 YTL
2005 480 YTL 240 YTL 120 YTL
2004 440.000.000 220.000.000 110.000.000
2003 360.000.000 180.000.000 90.000.000

Engelli maaşları, engellilere ödenilen sosyal destek ödemeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mevcut aylık sahiplerinin muhtaçlık durumu ve Sağlık Kurulu Raporları yenilenmeyecek olup yılda bir kez yapılacak sosyal incelemeler yoluyla işlem tesis edilecektir. 2022 sayılı Kanuna göre 5 çeşit aylık bağlanmaktadır.[34]

  1. Yaşlı Aylığı
  2. 40-69 Arası Özürlü Aylığı
  3.  %70 ve Üzeri Özürlü Aylığı
  4. 18 Yaş Altı Özürlü Yakını Aylığı
  5. Silikozis Aylığı
hak sahipliği şartları
  • Ev hane halkı kişi başı gelir sınırı şartı ile,
  • 2013 yılı (1.-6.ay) ~ (7.-12. ay)
  • yapılacak olan sosyal yardım ödemesi
  • 2013 yılı (1.-6.ay) ~ (7.-12. ay)
+18 yaş üzeri, %70 ve üzeri engelli veya +65 yaş, bakıma muhtaçlık maaşı 467 TL - 487,52 TL 700,58 TL - 731,29 TL
+18 yaş üzeri, %40 ile %69 arası işsiz engelli (muhtaçlık) maaşı -
(-)18 yaş altı, %40 ile %69 arası engelli, bakıma muhtaçlık maaşı -

Konu ile ilgili ulusal basından yer alan haberler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • - Özürlülere özürsüz darbe [35]

Türkiye'de Engelli Hakları için yapılan Eylemler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2011 ; Görme engelliler Sağlık Bakanlığı önünde eylem yaptı [36] Video görüntüleri [37]
  • 13 Temmuz 2010 ; Engelli öğrenciler bakanlık önünde eylem yaptı [38]

TBMM güncel engelli sorunları için çözümler içine kanun teklifleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • - "engellilerin işsiz geçen süreleri için sigorta borçlanma hakkı geliyor" haberi ile ilgili kanun teklifi [39]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/05/20130503-1.htm
  2. ^ 572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4
  3. ^ http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.13108&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=Karayolu%20Ta%C5%9F%C4%B1ma%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi
  4. ^ a b http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=253
  5. ^ a b www.tbmm.gov.tr/komisyon/dilekce/belge/kararlar/d23/gkcetvel50.pdf
  6. ^ http://www.turkishairlines.com/tr-TR/help/faq/discounts.aspx
  7. ^ 2008 ÖSYM - Engelli Öğrenci alım puanları
  8. ^ http://www.istdt.gov.tr/turkce/bilet_satis/default.asp
  9. ^ http://www.kultur.gov.tr/TR/belge/1-43930/ozel-tiyatrolara-devlet-destegi-yonetmeligi.html
  10. ^ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130831-23-1.pdf
  11. ^ https://kayit.anadolu.edu.tr/tr/BasvuruYeni/EngelliOgretimGideri.htm
  12. ^ http://www.atauni.edu.tr/userfiles/143113-08e12f17b1d526a20d16fceb7b5e965f.pdf
  13. ^ http://www.turktelekom.com.tr/tt/portal/BireyselUrun/Evde/Ses-Hizmetleri/Telefon/Ev-Telefonu/tarife#DigerTarifeler
  14. ^ "Elele Tarifesi"
  15. ^ http://www.turkcell.com.tr/bireysel/kampanyalar/Sayfalar/destek-paketi.aspx
  16. ^ "Cep Özel Tarifesi"
  17. ^ http://www.tk.gov.tr/mevzuat/kurul_kararlari/kk.php?ID=346
  18. ^ a b http://www.tk.gov.tr/mevzuat/kurul_kararlari/dosyalar/2011%20DK-07-653.pdf
  19. ^ http://www.ttnet.com.tr/i/assets/taahhutnameler/GORME_ENGELLILER_TAAH2.pdf
  20. ^ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/10/20111003-7.htm
  21. ^ http://www.dpb.gov.tr/dpb_duyuru_20111003.html
  22. ^ a b c d e f http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.5.4857&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=
  23. ^ http://www.memurlar.net/haber/213499/
  24. ^ Engellilere uygulanan Gelir Vergisi İndirimi
  25. ^ 1 Ağustos 2008 CUMA Sayı: 26954
  26. ^ http://www.ozida.gov.tr/yenimevzuat/giris.htm
  27. ^ http://www.alomaliye.com/ssk_genelgesi_16_ek1.htm
  28. ^ http://www.engelliler.biz/forum/ozel-donanimli-otomobiller-motorlu-araclar-h-sinifi-ehliyet/70898-engelliler-arac-aliminda-artik-kdv-de-odemeyecek-adana-bolge-idare-mahkemesi.html
  29. ^ http://www.gib.gov.tr/index.php?id=1079&uid=OYrzVXWwzCmWL0mQ&type=sirkuler
  30. ^ http://www.alitezel.com/tezel/index.php?sid=yazi&id=5314
  31. ^ http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.5.5510&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=
  32. ^ http://www.alomaliye.com/sakatlik_emeklilik.htm
  33. ^ http://www.memurlar.net/common/news/documents/392383/2013_engellilervergirehberi.pdf
  34. ^ http://www.engellilersitesi.com/Detay/11689/2013-EVDE-BAKIM-MAASLARI-BELLI-OLDU.aspx
  35. ^ http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/18081573.asp
  36. ^ http://www.personelsaglik.net/guncel/gorme-engelliler-saglik-bakanligi-onunde-eylem-yapti.htm
  37. ^ http://www.youtube.com/watch?v=sqF7tiths5k
  38. ^ http://www.ogretmenlersitesi.com/haber/9564
  39. ^ http://web.tbmm.gov.tr/gelenkagitlar/metinler/282167.pdf

İç bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]