Türkiye'de basketbol

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye'de Basketbol sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Türkiye'de basketbol, 1904 yılında ilk kez Robert Kolej spor salonunda oynanan basketbol maçı ile başlamıştır.

Tarihsel gelişim ve önemli anlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1904;

  • Basketbol, ilk kez Robert Kolej spor salonunda oynandı.

1921;

  • Kayıtlara geçen ilk resmi basketbol maçı İstanbul Cağaloğlu'nda oynandı.

1927;

1936;

  • Türk Milli Takımı, ilk milli maçında Yunanistan'ı 49-12 yendi. Türkiye, Berlin Olimpiyat Oyunları'na katıldı ve oynadığı maçlarda Şili'ye 30-16, Mısır'a 33-23 yenilerek ilk turda elendi.

1948;

  • Naili Moran, Londra Olimpiyat Oyunları'nda final maçı yönetti.

1949;

  • Kahire'de yapılan Avrupa Basketbol Şampiyonası'nı Türkiye 4.'lükle tamamladı.

1951;

  • 17 ülkenin katılımıyla Paris'te yapılan 7.Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda Türkiye altıncı sırayı aldı. Türk hakem İzzettin Somer, Avrupa Şampiyonası'nın finalini yöneterek, bu alanda bir ilke imza attı.

1952;

  • Türk Milli Takımı, Helsinki Olimpiyat Oyunları'nda İsviçre ve Belçika'yı yendi, Mısır ve İtalya'ya mağlup oldu.

1955;

  • Turgut Atakol, 9. Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda final maçını yöneterek bu alanda tarihe geçen ikinci Türk hakemi ünvanını aldı.

1956;

  • Melbourne'da yapılan 5. Dünya Basketbol Kongresi'nde Turgut Atakol FIBA Teknik Komitesi'ne seçildi ve bu görevi 20 yıl aralıksız sürdürdü.

1959;

  • Türkiye, tarihinde ilk kez Avrupa Basketbol Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı. İstanbul İnönü Stadı'nda oynanan 11. Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda Sovyetler Birliği şampiyonluğa ulaşırken, ay-yıldızlı takım 12. sırada kaldı. Final maçı yöneten İlhan Uyguç, Avrupa Basketbol Şampiyonaları'nda final yöneten üçüncü Türk hakem oldu. Bayanlarda ilk kez Türkiye Şampiyonası yapıldı.

1961;

  • Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nın ilk turunda Yunan Olympiakos'u 72-71 ve 65-55 yenerek, Avrupa Kupaları'nda tur atlayan ilk temsilcimiz oldu.

1964;

  • İlk kez Bayan Milli Takımı kuruldu.

1966;

  • Deplasmanlı Ligi başladı. İlk şampiyonluk sevincini İzmir ekibi Altınordu yaşadı.

1967;

  • İlk kez düzenlenen Türkiye Kupası'nı kazanan takım Fenerbahçe oldu.
  • Tunus'ta yapılan 5. Akdeniz Oyunları'nda Türk Milli Takımı, Yugoslavya ve İtalya'nın ardından 3. sırayı aldı.

1969;

  • Hüsamettin Topuzoğlu, Napoli'de düzenlenen 16. Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda Sovyetler Birliği ile Yugoslavya arasında oynanan final maçını yönetti.

1971;

  • İzmir'de yapılan 6. Akdeniz Oyunları'nda Türkiye, finalde Yugoslavya'ya yenilerek 2. oldu.

1973;

  • Barcelona'daki 18. Avrupa Basketbol Şampiyonası'nı 8. sırada tamamlayan Türkiye, 1951'den sonra en iyi derecesini yaptı.

1977;

  • Fransa'da düzenlenen Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası'nda Türk Milli Takımı şampiyon oldu.

1981;

  • Avrupa Basketbol Şampiyonası Elemeleri (Challenge Round) İzmir ve İstanbul'da oynandı. Türk Milli Takımı, Almanya, Yunanistan ve İngiltere ile birlikte finallere katılma hakkını kazandı.
  • İlk kez bir Türk basketbolcu (Efe Aydan) Avrupa Karması'na davet edildi.
  • Sofya'da yapılan Balkan Basketbol Şampiyonası'nda Türkiye, tarihinde ilk kez şampiyon oldu.

1987;

1990;

1992;

1993;

  • Efes Pilsen, Saporta Kupası'nda finale kadar yükselerek Türk basketbolunun başarı çıtasını yükseltti. Torino'da oynan final maçında Yunan Aris, Efes Pilsen'i 50-48 yendi.
  • Türk Milli Takımı, 12 yıl aradan sonra katılma hakkını kazandığı Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda İtalya ile birlikte 9. sırayı paylaştı.
  • Türkiye, Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı. (Trabzon, Giresun ve Samsun)

1995;

1996;

  • Efes Pilsen, Koraç Kupası'nda şampiyon olarak, Avrupa'da kupa sevinci yaşayan ilk Türk takımı ünvanını aldı.
  • Türkiye, 3. Avrupa Ümitler Basketbol Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı.
  • İlk Eurostars organizasyonu, İstanbul'da yapıldı.

1997;

  • Türk Milli Takımı, Barcelona'da yapılan 30. Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda 8. sırayı alarak 24 yıl sonra en iyi derecesine ulaştı.
  • Bayan Milli Takımı, Bari'de yapılan Akdeniz Oyunları'nda gümüş madalya kazandı. Ümit Milli Takım, Avustralya'da düzenlenen Dünya Ümitler Basketbol Şampiyonası'nda 6. oldu.
  • Tofaş, Koraç Kupası'nda finale yükselerek, Efes Pilsen'den sonra Avrupa'da final oynayan 2. Türk takımı oldu.

1998;

  • Türkiye, Eskişehir, Kütahya ve Bursa illerinde düzenlenen Avrupa Genç Bayanlar Basketbol Şampiyonası'yla ilk kez bayanlarda bir Avrupa Şampiyonası'na ev sahipliği yapmış oldu.
  • İtalya'nın Trapani kentinde yapılan 4. Avrupa Ümitler Basketbol Şampiyonası'nda Türkiye 3. sırayı aldı ve bronz madalya kazandı.

1999;

  • İbrahim Kutluay Euroleague sayı kralı olmuştur.
  • Galatasaray Bayan Takımı, dörtlü finale yükselerek, Türk basketbolundaki gelişmenin yalnızca erkek takımlarıyla sınırlı olmadığını kanıtladı.
  • Türkiye, Slovenya'da yapılan Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası'nı 3. noktaladı.
  • Türk Milli Takımı, 31. Avrupa Şampiyonası'nda bir önceki turnuvada olduğu gibi 8. sırayı aldı.
  • Mirsad Türkcan NBA'de forma giyen ilk Türk basketbolcu oldu.

2000;

  • Efes Pilsen, Euroleague'de de dörtlü finale yükselerek Türk basketbolunda yıllardır özlenen bir başarıya imza attı.

2001;

  • Türk Milli Takımı, 12 Dev Adam, bir ilki gerçekleştirerek ülkemizde yapılan Avrupa Basketbol Şampiyonası’nda EuroBasket 2001 Yugoslavya’ya karşı final oynadı.

2005;

  • Avrupa Basketbol Şampiyonası Eleme Maçları'nda mücadele eden 12 Dev Adam, dördüncü maçında Almanya'ya 66-57 yenilerek elendi.
  • Fenerbahçe Avrupa kupalarında hem bayanlarda hem erkeklerde dörtlü final oynayarak büyük bir başarıya imza attı.

2006;

2007;

2008;

2009;

2010;

2012;

2013;

2014;

  • Royal Halı Gaziantep FIBA Eurochallenge Kupası'nda dörtlü finale katılmaya hak kazanmıştır.
  • Galatasaray Odeabank ve Fenerbahçe Avrupa kadınlar basketbolunun 1 numaralı kupası Euroleague Kadınlar'da finale yükselmiş ve Galatasaray Odeabank Fenerbahçeyi 69-58 yenerek şampiyon olmuştur.

Ligler ve Kupalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Ligi (TBL)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Ligi (TBL), (Eski adı: Türkiye Erkekler Basketbol Ligi) (Şimdiki adı:Beko Basketbol Ligi), 1966 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan ve Türkiye'deki en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Aynı zamanda ULEB'e göre Avrupa'nın en zorlu 4. ligidir. En başarılı takım 13 şampiyonlukla Anadolu Efes SK'dır.

Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi (TKBL)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi (TKBL), 1980 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan, genel olarak "Türkiye 1. Kadın Basketbol Ligi"'nin Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kabul edilen ismidir. En başarılı takımlar 11'er şampiyonlukla Galatasaray ve Fenerbahçe'dir.

Alt Ligler[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kadınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Kupası[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkekler[değiştir | kaynağı değiştir]

1966'da başlayan turnuvaya 1972 - 1991 yılları arasında ara verildi. Sponsorluk anlaşmalaı neticesinde 2011'den beri: Spor Toto Erkekler Türkiye Kupası olarak bilinmektedir. En başarılı takım 9 kez kupayı kazanmayı başaran Anadolu Efes SK'dır.

Kadınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1992'de başlayan turnuva ara verilmeden devam ettirilmiştir. Sponsorluk anlaşmalaı neticesinde 2011'den beri: Spor Toto Kadınlar Türkiye Kupası olarak bilinmektedir. En başarılı takım 10 kez kupayı kazanmayı başaran Galatasaray'dır.

Cumhurbaşkanlığı Kupası[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkekler[değiştir | kaynağı değiştir]

1985'te başlayan turnuva ara verilmeden devam ettirilmiştir. Her sene sezon başında, TBL şampiyonu ile Türkiye Kupası şampiyonu arasında düzenlenmektedir. En başarılı takım 9 kez kupayı kazanmayı başaran Anadolu Efes SK'dır.

Kadınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1992'de başlayan turnuva ara verilmeden devam ettirilmiştir. Her sene sezon başında TKBL şampiyonu ile Türkiye Kupası şampiyonu arasında düzenlenmektedir. En başarılı takımlar 8'er şampiyonlukla Galatasaray ve Fenerbahçe'dir.

Millî Takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Millî Basketbol Takımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Cumhuriyeti'ni uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden erkek basketbol takımıdır. Milli Takım, 2001 yılında ülkemizde düzenlenen Avrupa Basketbol Şampiyonası öncesinde kullanılan ifade ile 12 Dev Adam ünvanıyla anılmaktadır.

Türkiye Milli Bayan Basketbol Takımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Cumhuriyeti'ni uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden kadın basketbol takımıdır. Milli takım ilk kez 2005 yılında İzmir'de düzenlenen Universiade oyunları öncesi kullanılan ifade ile "Potanın Perileri" ünvanıyla anılmaktadır.

Salonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinan Erdem Spor Salonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinan Erdem Spor Salonu İstanbul, Bakırköy'de bulunan spor kompleksi. Adını, 1989-2003 yılları arasında Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi (TMOK) başkanlığını yürütmüş olan Sinan Erdem'den almıştır. Şu anda 22,500 kişi kapasitesiyle Türkiye'nin en büyük salonudur.

Abdi İpekçi Arena[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdi İpekçi Arena, İstanbul Zeytinburnu'da bulunan spor salonudur. 10,500 kişi kapasitelidir.

Yapımına 1979'da başlandı. Uzun süren tartışmalar ve duraklamalardan sonra tam 10 yıl sonra 1989'da ABD'den gelen Harlem takımının gösterisiyle açıldı. 1989-90 sezonunda ilk kez Türkiye Basketbol Ligi maçlarına evsahipliği yaptı. Ertesi yıl kış aylarında Türk ve yabancı takımların katıldığı bir halı saha futbol turnuvası düzenlendi. 1991'in son aylarında Türk Milli Takımı'nın Avrupa Şampiyonası elemesindeki Belçika maçını, yapılan özel organizasyon sayesinde 20 bine yakın seyirci bilet parası ödemeden izledi.

Tekerlekli sandalye basketbolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de de Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonunun düzenlediği Süper Lig, 1. Lig ve 2. Lig'den oluşan 3 ligde lig organizasyonu yapılmaktadır. Takımların yolluk ve harçlıkları Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu tarafından karşılanmakta ve engellilerin spor yapması teşvik edilmektedir. Tekerlekli Sandalye Basketbolu A Milli Takımı Avrupa'nın ilk sekiz takımı içinde yer almakta olup, Genç Milli Takımı 2008'de Avrupa 2.liği kazanma başarısını yakalamıştır. Bayan Milli Takımı da yeni kurulmuş olup Avrupa'da 6 takım arasında mücadele etmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]