Türkiye'deki etkin siyasi partiler listesi
| Bu maddenin doğru ve güvenilir bilgi sunması için güncellenmesi gerekmektedir. Daha fazla bilgi için tartışma sayfasına bakınız. |
| Türkiye Cumhuriyeti |
Bu makale serisinin bir parçasıdır: |
|
|
|
Yasama
Ayrıca bakınız
|
|
Diğer ülkeler · Atlas Siyaset portalı |
Türkiye'de yasal olarak faaliyet gösteren aktif siyasi partilerin listesidir.
Türkiye'de etkin parti sayısı her yıl değişkenlik göstermektedir. Bir yıl içinde birçok parti kurulurken, bazıları da çeşitli nedenlerle siyasetten çekilmektedir. Etkin parti sayı çeltiğini İçişleri Bakanlığı tutmaktadır. Zira, her parti kuruluşu sırasında İçişleri Bakanlığı'na dilekçe verir ve İçişleri Bakanlığı partilerin kongrelerini yapıp yapmadığını ve sürekliliğini takip eder. Ocak 2009 tarihi itibarıyla 56 parti etkin durumda bulunmaktadır.[1]
Etkin olmaktan kasıt, siyasi düşüncelerini ortaya koymaya devam eden ve olağan toplantılarını yapan parti anlamındadır. Bunun yanında bu partilerin seçime girebilmesi için yasalara göre, 41 ilde örgütlenmesi gerekmektedir. Ancak etkin olan partilerin birçoğu bu yeter sayıya sahip de değildir. Bazıları da "tabela partisi" olarak nitelendirilen pek bir aktivite bulunmayan partilerdir. Bunun yanında "küçük parti" olarak tanımlanan ama siyasi arenada etkili olan partiler de mevcuttur.
Konu başlıkları |
[değiştir] Takvimsel bakış
TBMM'nin listesine göre pek çok parti siyasi arenadan gelip geçmiştir[2]. Türkiye'de 1980 sonrası dönem değerlendirildiğinde siyasi yelpazenin farklı noktalarında çeşitli zamanlarda yüze yakın parti kurulmuştur. Bunlardan sadece bir kısmı uzun soluk yakalayabilmiştir.
21. yüzyılın başlarında Türk siyasi hayatında birçoğu yeni etkinliğe girmiş 41 parti aktif durumdaydı (Eylül 2001'de[2]). Şubat 2002'de pekçoğundan kamuoyunun bile haberdar olmadığı 42 parti etkin durumdaydı[3]. Mayıs 2002'de kayıtlara göre, toplam 45 parti işbaşında görünmekteydi[4]. Kasım 2002 seçimlerinden önce Türkiye'de 50 yasal parti bulunmaktaydı[2]. Eylül 2003'te bu sayı 49'a düştü. Şubat 2004'te 51 olan bu sayı; Nisan 2004'te bazı partilerin kapanması (örn; maddi durum nedeniyle fesih, olağan toplantıların yapılmaması nedeniyle fesih gibi) ve bazı yeni partilerin açılması ile bu sayı 52'ye çıktı.
Nisan 2007'ye gelindiğinde, etkin parti sayısı 55'e çıktı[2]. Temmuz 2007 seçimi öncesi 57 parti, aktif olarak görünmekteydi. Aralık 2008'de bu sayı 61'e çıktı[5]. Ocak 2009 itibarıyla, bazı partilerin kapanmasıyla 56 parti etkin durumydı[1]. Haziran 2009'a göre 61 parti vardı.[6]. ANAP'ın kapanmasıyla 60'a düştü. Kasım 2009'da BAP ve DSHP'nin kurulmasıyla parti sayısı tekrar 62'ye yükseldi. Ancak BAP'nin kapanmasıyla 61'e düştü. 11 Aralık 2009'da DTP'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılması ile parti sayısı tekrar 60'a düştü. İki yeni partinin kurulmasıyla Mart 2010'la birlikte 62 parti etkin konumdaydı. 11 Nisan 2010'da Aydınlık Türkiye Partisi'nin MHP'ye katılması sonucu parti sayısı tekrar 61'e düştü. 12 Haziran 2010 tarihinde DSHP'nin kendini feshetmesi sonucu parti sayısı tekrar 60'a düştü. Fakat Saadet Partisi'nden istifa eden Numan Kurtulmuş'un kurmuş olduğu Halkın Sesi Partisi ile bu sayı tekrar 61'e çıktı.
Partilerin kuruluş tarihlerine göre etkin siyasi parti listesi şöyledir:
| Parti Adı | Kısaltma | Kuruluş Tarihi | Genel Başkanı | Notlar/Son Durum |
| Cumhuriyet Halk Partisi | CHP | 1923 | Kemal Kılıçdaroğlu | 2007 Genel seçimlerinde % 20.88, 2009 Yerel seçimlerinde % 23.11 oranında oy almıştır. |
| Demokrat Parti | DP | 1946 | Namık Kemal Zeybek | 1983 yılında kurulan Doğru Yol Partisi adını değiştirerek Demokrat Parti adını almıştır. 2009 yılında Anavatan Partisi de bu partiye katılmıştır 2007 Genel seçimlerinde % 5.42, 2009 Yerel seçimlerinde % 3.72 oranında oy almıştır. |
| Milliyetçi Hareket Partisi | MHP | 1969 | Devlet Bahçeli | 1983 yılında kurulan Milliyetçi Çalışma Partisi, 1993 adını değiştirerek Milliyetçi Hareket Partisi adını almıştır.
2007 Genel seçimlerinde % 14.27, 2009 Yerel seçimlerinde % 16.07 oranında oy almıştır. |
| Demokratik Sol Parti | DSP | 1985 | Masum Türker | 2007 Genel seçimlerine CHP altında girmiş, 2009 Yerel seçimlerinde % 2.75 oranında oy almıştır. |
| İşçi Partisi | İP | 1992 | Doğu Perinçek | 2007 Genel seçimlerinde % 0.36, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.27 oranında oy almıştır. |
| Millet Partisi | MİLLET | 1992 | Aykut Edibali | 2007 Genel seçimlerine yeterli koşulları sağlayamadığından katılamamış, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.09 oranında oy almıştır. |
| Türkiye Sosyalist İşçi Partisi | TSİP | 1993 | Ali Öner | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime katılmamıştır. |
| Büyük Birlik Partisi | BBP | 1993 | Yalçın Topçu | 2007 Genel seçimlerine bağımsız adaylarla katılmış, 2009 Yerel seçimlerinde % 2.22 oranında oy almıştır. |
| Liberal Demokrat Parti | LDP | 1994 | Cem Toker | 2007 Genel seçimlerinde % 0.10, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.02 oranında oy almıştır. |
| Emek Partisi | EMEP | 1996 | Levent Tüzel | 2007 Genel seçimlerine bağımsız adaylarla katılmış, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.11 oranında oy almıştır. |
| Özgürlük ve Dayanışma Partisi | ÖDP | 1996 | Alper Taş | 2007 Genel seçimlerinde % 0.15, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.15 oranında oy almıştır. |
| Devrimci Sosyalist İşçi Partisi | DSİP | 1997 | Şevket Doğan Tarkan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Hiçbir seçime katılmamıştır. |
| Alternatif Parti | ALPARTİ | 1998 | İlker Bircan | 1998 yılında kurulan Ulusal Birlik Partisi 2008 yılında adını değiştirerek Alternatif Parti adını almıştır.
Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Hiçbir seçime katılmamıştır. |
| Gönül Birliği Yeşiller Partisi | GBYP | 2000 | Eşref Yazıcıoğlu | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Saadet Partisi | SAADET | 2001 | Mustafa Kamalak | 2007 Genel seçimlerinde % 2.34, 2009 Yerel seçimlerinde % 5.16 oranında oy almıştır. |
| Adalet ve Kalkınma Partisi | AK PARTİ | 2001 | Recep Tayyip Erdoğan | Şu an hükümet olan partidir. 2007 Genel seçimlerinde % 46.58, 2009 Yerel seçimlerinde % 38.83 oranında oy almıştır. |
| Lider Türkiye Partisi | LTP | 2001 | Mustafa Özman | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Bağımsız Türkiye Partisi | BTP | 2001 | Haydar Baş | 2007 Genel seçimlerinde % 0.51, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.38 oranında oy almıştır. |
| Türkiye Komünist Partisi | TKP | 2001 | Erkan Baş | 1992 yılında kurulan Sosyalist İktidar Partisi ile 2000 yılında kurulan Komünist Parti'nin birleşmesiyle kurulmuştur. 2007 Genel seçimlerinde % 0.23, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.18 oranında oy almıştır. |
| Sosyal Demokrat Parti | SODEP | 2001 | Nihat Demir | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Yurt Partisi | YP | 2002 | Saadettin Tantan | 2007 Genel seçimlerinde % 0.93 oranında oy almış, 2009 Yerel seçimlerine katılmak için yeterli şartı sağlayamamıştır. |
| Hak ve Özgürlükler Partisi | HAKPAR | 2002 | Bayram Bozyel | 2007 Genel seçimlerine katılmak için yeterli şartı sağlayamamış, 2009 Yerel seçimlerinde % 0.06 oranında oy almıştır. |
| Genç Parti | GP | 2002 | Cem Cengiz Uzan | 1992 yılında kurulan Yeniden Doğuş Partisi adını değiştirerek Genç Parti adını almıştır. 2007 Genel seçimlerinde % 3.03 oranında oy almış, 2009 Yerel seçimlerine katılma yeterliliğine sahip olduğu halde katılmamıştır. |
| Milli Egemenlik Partisi | MEP | 2002 | Cevdet Anaçoğlu | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Bağımsız Cumhuriyet Partisi | BCP | 2002 | Mümtaz Soysal | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Hiçbir seçime katılmamıştır. |
| Sosyalist Demokrasi Partisi | SDP | 2002 | Rıdvan Turan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Sağduyu Partisi | SADP | 2002 | Mehmet Yücel Ağargün | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Ayyıldız Partisi | AYYILDIZ | 2003 | Serap Gülhan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Emekçi Hareket Partisi | EHP | 2004 | Sibel Uzun | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Milli Demokrat Halkın Partisi | MDHP | 2004 | Yusuf Erikel | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Bizim Parti | BİZİM PARTİ | 2004 | Ahmet Yılmaz | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Halkın Yükselişi Partisi | HYP | 2005 | Ragıp Önder Günay | 2007 Genel seçimlerinde % 0.51, 2009 Yerel seçimlerinde %0.01 oranında oy almıştır. |
| Halkın Kurtuluş Partisi | HKP | 2005 | Nurullah Ankut | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Çağdaş Türkiye Partisi | ÇAĞDAŞ | 2005 | Metin Bozkurt | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Müdafaai Hukuk Hareketi Partisi | MHHP | 2006 | Turgut Akcan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| İşçi Kardeşliği Partisi | İKP | 2006 | Zeki Kılıçaslan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi | TMHP | 2006 | Mahmut Yılbaş | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Güçlü Türkiye Partisi | GTP | 2007 | Tuna Bekleviç | 2007 Genel seçimlerine bağımsız adaylarla katılmış, 2009 Yerel seçimlerine katılma hakkını sağlayamamıştır. |
| Katılımcı Demokrasi Partisi | KADEP | 2006 | Şerafettin Elçi | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Yüce Diriliş Partisi | YÜCEDİRİLİP | 2007 | Sezai Karakoç | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Vatanseverler Partisi | VP | 2007 | Mehmet Refik Yücel | 5 Mart 2007'de kurulmuştur. 23 Nisan 2007'de gerçekleştirilen 1.Büyük Kongre'sinde Mehmet Refik Yücel tekrar genel başkanlığa seçilmiştir. Temmuz ayına alınan 2007 Genel Seçimlerine, yasa gereği 6 ayını tamamlamamış bir parti olması nedeniyle katılamamıştır. Daha sonraki 2009 Yerel seçimlerine katılma şartını da sağlayamamıştır. |
| Doğru Yol Partisi | DYP | 2007 | Çetin Özaçıkgöz | DYP'nin Demokrat Partiye dönüşmesiyle yeniden açılan Parti. Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Sevgi ve Dayanışma Partisi | SEVDAY | 2007 | Yavuz Uysallı | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Devrimci İşçi Partisi | DİP | 2007 | Sungur Savran | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Türkiye Özürlüler Partisi | TÖP | 2007 | Rafet Türkmen | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Ebedi Nizam Partisi | ENP | 2007 | Seyfettin Koçan | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Hak ve Eşitlik Partisi | HEPAR | 2008 | Osman Pamukoğlu | 4 Eylül 2008'de kurulmuştur. 24 Ocak 2009'da Ankara Atatürk Spor Salonunda gerçekleştirilen 1.Büyük Kongre'de Osman Pamukoğlu tekrar genel başkanlığa seçilmiştir. 29 Mart 2009 Yerel Seçimlerine yasa gereği kurulalı henüz 6 aylık bir parti olduğu için katılamamış ve hiçbir parti veya bağımsız adayı desteklememiştir. Eylül 2009 itibariyle 52 ilde ve 200'ün üzerinde ilçede teşkilatlanmasını tamamlamıştır ve genel seçimlere girebilecek teşkilatlanmayı yapmıştır. |
| Barış ve Demokrasi Partisi | BDP | 2008 | Selahattin Demirtaş | 2007 Genel seçimleri sonrası kurulmuş, 2009 Yerel seçimlerinde %0.01 oranında oy almıştır.11 Aralık 2009 tarihinde kapatılın Demokratik Toplum Partisi'nin üyeleri bu partide siyasi yaşantılarını sürdürmektedirler. 2007 seçimlerine katılmamasına rağmen mecliste gruba sahiptir. |
| Yeşiller Partisi | Yeşiller | 2008 | Yüksel Selek-Ümit Şahin | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| İşçilerin Sosyalist Partisi | SP | 2008 | Sevim Belli | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Hak ve Hakikat Partisi | HAKPARTİ | 2008 | Dursun Güneş | Seçimlere katılma yeterliliğine sahip değildir. Bu yüzden; Herhangi bir seçime girmemiştir. |
| Yeni Parti | YENİPARTİ | 2008 | Tuncay Özkan | 20 Temmuz 2009'da 50'nin üzerinde ilde örgütlenerek seçime girme yeterliliğine ulaşmıştır. |
| Türkiye Partisi | TP | 2009 | Abdüllatif Şener | Seçimlere katılma koşullarını tamamlamış olup kuruluş tarihi 25.05.2009'dur. Bu yüzden; Herhangi bir seçim görmemiştir. |
| Büyük Anavatan Partisi | ANAP | 2009 | Emanullah Gündüz | Kuruluş tarihi 16.11.2009'dur. Bu yüzden; Herhangi bir seçim görmemiştir. Üniversite öğrencileri tarafından kurulmuştur.[7] |
| Eşitlik ve Demokrasi Partisi | EDP | 2010 | Ziya Halis | 2002 yılında kurulan Sosyaldemokrat Halk Partisi bu partiye katılmıştır. |
| Milliyetçi ve Muhafazakar Parti | MMP | 2010 | Ahmet Reyiz Yılmaz | 2010 yılında kurulmuştur. Bu yüzden; Hiçbir seçim görmemiştir. |
| Ulusal Parti | ULUSAL | 2010 | Gökçe Fırat Çulhaoğlu | 15 Mart 2010 tarihinde kurulmuştur. Bu yüzden; Hiçbir seçim görmemiştir. |
| Halkın Sesi Partisi | HAS PARTİ | 2010 | Numan Kurtulmuş | 1 Kasım 2010 tarihinde kurulmuştur. Bu yüzden; Hiçbir seçim görmemiştir. |
[değiştir] Eleştiri yazıları
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b http://www.hurriyet.com.tr/gundem/9299112.asp?top=1
- ^ a b c d http://www.tbmm.gov.tr/partiler/partiler.htm
- ^ http://www.aksiyon.com.tr/detay.php?id=2192920
- ^ Milliyet, http://www.milliyet.com.tr/2002/05/24/son/sontur08.html
- ^ http://123haber.blogspot.com/2008_11_01_archive.html
- ^ http://www.sabah.com.tr/Siyaset/2009/05/25/abdullatif_sener_parti_kurdu
- ^ http://www.milliyet.com.tr/Siyaset/SonDakika.aspx?aType=SonDakika&ArticleID=1163515&Date=18.11.2009&Kategori=siyaset&b=Universite%20ogrencisi%20Buyuk%20Anavatan%20isimli%20parti%20kurdu
- İçişleri Bakanlığı'nın sitesinde etkin siyasi partilerle ilgili bir bölüm bulunmamaktadır.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[değiştir] Dış bağlantılar
- 17 Haziran 2001 tarihli etkin siyasi partiler haberi
- 2007 yılına kadar Anayasa Mahkemesi verileri
- Siyasi Partiler Listesi, TBMM'nin 2007 yılına kadar verileri
- Nisan 2007'de 55 etkin siyasi parti vardı.
- Aralık 2008'de 61 etkin siyasi parti vardı. Tüm gazetelerde yer almış bir haberdir.
- Ocak 2009'da 56 etkin siyasi parti olduğu belirtiliyor.
- Madde işaretli liste ögesi