Türk halkları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türk milleti sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Başlığın diğer anlamları için Türk (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Bir Türk dilinin resmî dil statüsüne sahip olduğu ülke ve bölgeler.

Türk halkları, Avrasya'da geniş bir coğrafyada dağınık olarak yaşayan ve Altay dilleri ailesinin bir alt kolunu oluşturan Türk dillerinin çeşitli şive ve lehçelerini konuşan etnik Türk gruplarıdır.

Konu başlıkları

[değiştir] Coğrafî dağılım

Çinde Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin Hotan kentinde Uygur kızları
Azerbaycanlı kızlar
Özbek bir kız
Uygur bir kız
Kırgız manasçı Shaabai Azizov (Karakol)

Türk halklarının 1995 yılındaki verilere göre toplam nüfusu 170 milyona ulaşmıştır.Günümüzde ise 200-250 milyona ulaştığı tahmin edilmektedir.(Diğer etnik gruplar dahil değil.Onlarla birlikte 270 milyonu aşmaktadır.)[1][kaynak belirtilmeli]

Sovyetler Birliği'nin dağılması ile Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan bağımsızlıklarını kazandılar ve Türk dillerini egemen ve resmî dil olarak kabul eden devletlerin sayısı, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile birlikte yediye çıkmıştır. Bunların dışında Rusya, İran (Doğu Azerbaycan, Batı Azerbaycan, Erdebil, Zencan, Hamedan ve Fars eyaletleri ile Türkmensahra bölgesi), Çin (Doğu Türkistan (Uyguristan), Kansu), Tacikistan ve Afganistan (Mezar-ı Şerif çevresi), Gürcistan (Ahıska, Ahılkelek, Borçalı (Kvemo Kartli) bölgeleri) 'da Türk dilleri konuşan azınlıklar yaşamaktadırlar.

Osmanlı Devleti'nin yayılma alanında bulunan Yunanistan (Trakya Bölgesi), Bulgaristan (Rodop ve Deliorman bölgeleri), Romanya (Dobruca'nın batısında Kobro Nehri çevresi), Kosova, Makedonya, Suriye ve Irak (Musul, Kerkük, Erbil bölgeleri) 'ta da Türkler ve Türkçe konuşan topluluklar bulunur.

Ayrıca modern dönemdeki işçi göçleri sonucunda, Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya, İsviçre, İsveç, Danimarka, Norveç, Britanya, ABD, Kanada, Avustralya, Libya, Suudi Arabistan ve Yeni Zellanda gibi birçok ülkede Türk toplulukları oluşmuştur.

Aşağıda Türk dillerini anadili olarak konuşan toplulukların başlıca yerleşim alanları ve yaklaşık nüfusları gösterilmiştir.

Şive/Lehçe Ülke Bulunduğu Ülke Nüfus Tahmini
Türkçe (Türkiye Türkçesi) Türkiye Türkiye Cumhuriyeti (resmî)
Kuzey Kıbrıs Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (resmî)
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs (resmî)
Almanya Almanya
Bulgaristan Bulgaristan
Makedonya Makedonya
Flag of Kosovo.svg Kosova
Irak Irak (Bölgesel Dil)
Suriye Suriye(Bölgesel Dil)
Yunanistan Yunanistan
Romanya Romanya
Ukrayna Ukrayna
 62.418.000 +
[2]Türkçe vikipedi sayfasında Türkçe 77 milyon anadil 83 milyon toplam konuşan vardır.
Özbekçe Flag of Uzbekistan.svg Özbekistan (resmî)
Flag of Tajikistan.svg Tacikistan
Flag of Afghanistan.svg Afganistan
23px Kazakistan
Flag of Kyrgyzstan.svg Kırgızistan
Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan		 28.048.600 +
(Kuzey Özbekçe 25.288.800 +[3]
Güney Özbekçe 2.759.800 +[4])
Azerice İran İran
Azerbaycan Azerbaycan (resmî)
Flag of Georgia.svg Gürcistan
Flag of Dagestan.svg Dağıstan
Türkiye Türkiye
Ermenistan Ermenistan (geçmişte)		 11.252.700 +
(Kuzey Azerice 8.473.000 +[5]
Güney Azerice 2.779.700 +[6])
- 23.800.000[7]-30.000.000
Kazakça 23px Kazakistan (resmî)
Çin Halk Cumhuriyeti Sincan Uygur Özerk Bölgesi
Flag of Mongolia.svg Moğolistan		 10.000.000[7]-16.000.000
Uygurca Çin Halk Cumhuriyeti Sincan Uygur Özerk Bölgesi (resmî) Çin Halk Cumhuriyeti Çin HC 11-13 milyon[kaynak belirtilmeli]-20.000.000
Türkmence Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan (resmî)
İran İran
Şablon:Ülke veri afganistan Afganistan		 8-10 milyon[kaynak belirtilmeli]
Tatarca Flag of Tatarstan.svg Tataristan
Flag of Bashkortostan.svg Başkurdistan		 Rusya Rusya
Rusya Rusya		 10-12 milyon[kaynak belirtilmeli]
Kırgızca Flag of Kyrgyzstan.svg Kırgızistan (resmî) 3.000.000[7]-5.500.000
Başkurtça Flag of Bashkortostan.svg Başkurdistan (resmî) Rusya Rusya 2 milyon[kaynak belirtilmeli]-2.500.000
Çuvaşça Flag of Chuvashia.svg Çuvaşistan Rusya Rusya 2 milyon[kaynak belirtilmeli]-2.200.000
Kaşkayca İran İran 1,5 milyon[kaynak belirtilmeli]-2.000.000
Karakalpakça Flag of Uzbekistan.svg Özbekistan
23px Kazakistan
Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan		 500 bin[kaynak belirtilmeli]
Sahaca (Yakutça) Flag of Sakha.svg Yakutistan Rusya Rusya 500 bin[kaynak belirtilmeli]
Karaçay-Balkarca Flag of Karachay-Cherkessia.svg Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti
Flag of Kabardino-Balkaria.png Kabardey-Balkarya		 Rusya Rusya
Rusya Rusya		 400 bin[kaynak belirtilmeli]
Kumukça Flag of Dagestan.svg Dağıstan Cumhuriyeti Rusya Rusya 380 bin[kaynak belirtilmeli]
Tuvaca Flag of Tuva.svg Tuva Cumhuriyeti(resmî) Rusya Rusya 300 bin[kaynak belirtilmeli]
Kırım Tatarcası Flag of Crimea.svg Kırım Özerk Cumhuriyeti Ukrayna Ukrayna 280 bin[kaynak belirtilmeli]
Gagavuzca Flag of Gagauzia.svg Gagavuzya Moldova Moldova 300 bin[kaynak belirtilmeli]
Altayca Flag of Altai Republic.svg Altay Cumhuriyeti Rusya Rusya 70 bin[kaynak belirtilmeli]

[değiştir] Türk dilleri

Türk dilleri maddesine bakınız.

Türk dillerinin (   ) yeryüzündeki diğer dil ailelerinin arasındaki yeri.


Türkî dilleri birbirlerini anlayabilen dillerden oluşan gruplara ayrılır. En büyük grup Türkiye Türkçesi, Azerice ve Türkmence'yi içine alan Oğuz grubudur. Diğer gruplar, Uygur, Kıpçak, Ogur, Sibirya ve Argu gruplarıdır. Aynı grubun içinde yer alan dillerin arasındaki fark bir lehçe farkı kadardır, ancak iki farklı gruba ait dilin arasında anlaşabilirliği zorlaştıran ya da imkânsız kılan gramer farkları vardır.

Türkî dilleri konuşanların sayısı birbirini anlayabilen dillerden oluşan gruplara ayrıldığında böyle bir paylaşım ortaya çıkmaktadır.

[değiştir] Dinler

Türk halklarının büyük bir çoğunluğu 10. yüzyıldan itibaren İslam dinini kabul etmiştir. Ancak Gagauzlar, Çuvaşlar ve Sahalar gibi Hıristiyanlığın Ortodoks koluna mensup olan, Kırımçaklar ve Karaylar gibi Yahudilik dinine mensup olan, Tıvalar veya Tuvalar Budizm olarak dinine mensup olan ve Altaylar gibi gelenekçil Gök-Tanrı veya Şamanizm inancını sürdüren Türk toplulukları da vardır.

[değiştir] Tarihçe

  • "Türk" sözcüğünün kökenine ilişkin çeşitli görüşler için Türk kelimesi maddesine bakınız.

"Türk" adına tarihte ilk kez MS 6. yüzyıl ortalarında Orta Asya'da Göktürk Kağanlığı (Kök Türk veya Göktürk adıyla da bilinir) kuran bir boy veya aşiretin adı olarak tesadüf edilir. Göktürk Kağanlığı'nın kazandığı büyük prestijden ötürü, daha sonraki yüzyıllarda Oğuzlar, Kırgızlar, Türgişler gibi çeşitli boylar da "Türk" adını benimsemiştir.

[değiştir] Göktürklerden önce

Çinliler, ülkelerini kuzeyden ve batıdan saldıranlara karşı koruyabilmek için Çin Seddi'ni inşa ettiler.

Göktürk Kağanlığı'nun ortaya çıkışından önce Türk dilleri konuşan kavimler hakkında tarihi ve epigrafik bilgi çok kısıtlıdır. Arkeolojik buluntulardan hareketle oluşturulan hipotezler, doğal olarak, önemli oranda spekülatif malzeme içerir.

Göktürk Kağanlığı'ndan 700 yıl kadar önce, MÖ 2. yüzyılda, Çin kaynaklarında Hiung-nular Orta Asya'ya egemen olmuştur. Ancak gerek Hiung-nu, gerek Hun'ların kullandığı dil veya dillerin Türk dilleriyle bağlantılı olup olmadığı açık değildir. Göktürk Kağanlığı, Hiung-nuların devlet yapısına ilişkin bazı gelenekleri, Tengri (tanrı) inancını ve bazı tarihi gizemleri devralmıştır. Ancak bundan hareketle dilsel veya etnik süreklilik varsayılamaz.

Orta Asya'nın "bozkır imparatorlukları" içinde Türk halkları daima belirleyici bir rol oynadılar; çoğu zaman bu imparatorlukların kurucu ve yönetici zümresini oluşturdular. İnsan eliyle yapılmış en büyük yapı olan Çin Seddi, Çin'in yerleşik uygarlık alanlarını Orta Asya'nın bozkır halklarına karşı korumak için MÖ 2. yüzyılda inşa edildi.

Orta Asya'da bulunan arkeolojik kalıntılar, erken Neolitik çağa giden bir kültürün varlığını kanıtlamaktadır (Bakınız: Afanas'evo Kültürü, Andronovo Kültürü, Karasuk Kültürü, Tagas Kültürü). Bu kültürler ile tarihi dönemlerdeki Türk, Moğol, Tohar ve Tibet kültürleri arasında bazı devamlılıklar görülür. Ancak bu olgu, prehistorik Orta Asya kültürlerini "Türk" veya "Moğol", "Tohar" vb. olarak tanımlamak için yeterli değildir.

Chicago Üniversitesi bünyesinde 2003'te yapılan bir araştırmada, Moğolistan'da Egyin Gol'de bulunan Hiung-nu dönemine ait insan kalıntılarıyla Anadolu'da derlenen veriler arasında bazı genetik benzerlikler tesbit edilmiştir.[8]

[değiştir] Göktürklerden sonra

Tanrı Dağlarında Bogda Shan ve T'ien-ch'ih (Fukang, Sanci Hui Özerk İli, Sincan Uygur Özerk Bölgesi)

Göktürk Kağanlığı'nu kuran Türk halkının köken efsanesine 8. yüzyıla ait olan Orhun Yazıtları'nda ve daha sonraki birçok kaynakta yer verilmiştir. Buna göre Türk halklarının anayurdu Altay dağları yakınında, Selenga ve Orhun ırmakları arasında bulunan Ötüken Ormanı idi. Bu yer Baykal Gölü'nin güney ucunun 250 km kadar güneyinde olup, günümüzde Moğolistan sınırları içinde bulunmaktadır.

Dilsel verilerden hareket eden bazı araştırmacılar Türk dillerinin nihai kökeninin daha kuzeyde, belki Baykal Gölü'nün kuzeyinde veya doğu Sibirya'da olabileceğini ileri sürmüşlerdir. (Türk dillerinde ılıman ve soğuk iklim ormanlarına ilişkin kelimeler bozkır kuşağına ilişkin kelimelerden daha eski ve daha zengindir.[kaynak belirtilmeli])

Göktürk Kağanlığı'nın 8. yüzyılda yıkılmasından sonra Uygurlar, bugünkü Moğolistan ve Batı Çin'i kapsayan güçlü bir imparatorluk kurdular. 10. yüzyılda Orta Asya'nın Batısında bir imparatorluk kuran Karahanlılar, Müslümanlığı benimseyen ilk Türk hanedanıydı. Yine 10. yüzyılda, Türk asıllı bir mamlûk olan Gazneli Mahmut, Afganistan'ın Gazne kentinde bir imparatorluk kurarak Hindistan'ın büyük bir bölümüne egemen oldu.[kaynak belirtilmeli]Orta Doğu'nun İslam ülkelerinde Türk halkları 8. yüzyıldan itibaren profesyonel paralı asker olarak önemli bir yer edinmişlerdi. 9. yüzyıl sonunda Abbasi İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla mamlûkler Mısır, Bağdat ve İran'da bağımsız veya yarı bağımsız devletler kurdular.[kaynak belirtilmeli]

1040 yılı dolayında, Oğuz boyuna mensup olan Selçuklular İran'ı ele geçirerek Büyük Selçukluları kurdular. 1071 yılında Selçuklular Bizans İmparatorluğu'nu ağır bir yenilgiye uğratarak, Anadolu, Suriye ve Kafkaslar'da çok sayıda Anadolu Beyliklerinin ortaya çıkmasına zemin hazırladılar. Ancak Türk halklarının kitle halinde Anadolu'ya yerleşmesi daha çok 13. yüzyılda, Moğol istilasından batıya kaçmalarıyla gerçekleşti.[kaynak belirtilmeli]

13. yüzyıl sonunda Anadolu'da kurulan Türk devletlerinden biri olan Osmanlı Devleti, İslam dünyasının en güçlü imparatorluğu haline geldi. Balkan Yarımadası'nı fethetti; 16. yüzyılda bir yandan Viyana'ya dayandı ve diğer yandan Cezayir'i himaye altına aldı.[kaynak belirtilmeli]

Orta Asya'nın egemenliği 13. yüzyılda Cengiz Han'ın kurduğu Moğol hanedanının eline geçti. Ancak Moğol İmparatorluğu'nda da Türk halklarının kilit mevkilerde idi.[kaynak belirtilmeli] 14. yüzyılda Orta Asya ve İran'ı fetheden Timur, Cengiz Han soyundan olmayan Moğol soylulardan olup Türkleşmiş olanlardandı.[kaynak belirtilmeli] 16. yüzyıl başında Özbek Han önderliğindeki Şeybani'lerin istilasından sonra Orta Asya'da bir daha güçlü bir imparatorluk doğmadı.[kaynak belirtilmeli] Orta Asya'daki Özbek hanlıkları 18. ve 19. yüzyıllarda güçlenen Rusya İmparatorluğu'nun egemenliği altına girdiler.[kaynak belirtilmeli]

[değiştir] Bilimsel

19. yüzyıldan itibaren Türk kavimlerinin ortaklıklarını vurgulayan siyasi ve kültürel düşüncenin adı Türkçülük'tür. Türk halklarının dilleri, kültürleri ve tarihi ile meşgul olan bilim dalının adı Türkoloji'dir.

Fransız tarihçi ve Türkolog Jean-Paul Roux, Türkleri şöyle tarif ediyor:

"Türkler dışardan evlenme eğiliminde oldukları ve eşlerini Türk olmayanlar arasından seçtikleri, rastladıkları her kavimle kaynaştıkları, dilleri çok büyük bir çekim gücüne sahip olduğu ve pek çok topluluk da bu dili ve kültürü benimsediği için Türklerle ilgili karakteristik denilebilecek fiziksel [buna biyolojik, ırksal da denebilir] herhangi bir özellik saptama olanağı kalmamıştır. (...) Türklerin hiçbir ırksal özelliği yoktur. Dolayısıyla kendi içinde bir Türk ırkından söz edemeyiz.[9] Belki sadece Orta Asya'nın ücra dağlarından dünyanın herhangi bir yerine, Türklerin damarlarında, eski Türk kanından elmacık kemiklerini çıkık yapan o kandan daha çok, yabancı - Moğol, Çinli, İrani (Aryan), Sami, Rum, Kafkas, Slav, hatta Afrikalı- kanı akmaktadır.[9] Çünkü Dünyada en çok yayılan ve gittikleri bölgelerdeki yerli halklarla en çok karışan millet Türkler'dir. Roux, “Türklerle ilgili olarak kabul edilebilecek tek tanım dilbilimsel olandır. Türk; Türk diliyle konuşandır;" tarifinden sonra,"İnsanlık tarihinde baştan beri var olan bu millet;kendine özgü yasaları, ayırt edici özellikleri olan canlı bir organizma, çok çeşitli ögelerden oluşmuş; ancak matematiksel bir bütün oluşturmuş ve kesin ve net tanımla Türk adını almış, aynı kültürden olan,aynı dili konuşan insan topluluğudur; demektedir.[9]

Jean-Paul Roux; Türklerin temel ırki özellikleri olmadığını, her milleti etkileyecek güçte baskın dilleri olması sebebiyle bir çok kavmi kendi kotaları içinde erittiklerini söylerken, bir yandan da Asya'nın ücra bölgelerinde el değmemiş Türklerin olduğundan bahsetmesi ve ayrıca Osmanlı İmparatorluğunu oluşturan milliyetlerin dil ve kültürlerinin iyi korunduğunu,bu nedenle de kısa bir sürede tüm özgünlükleriyle Yunanistan,Bulgaristan,Romanya,Yugoslavya,Arap devletleri bir bir kurulmuştur da demesi,kimi Türk tarihçiler tarafından Türk halklarının kendilerine özgü ırksal özellikleri olup olmadığı konusunda çelişkili/şüpheli bulunarak sıkça eleştirilmiştir.[9]

[değiştir] Türk Diasporası

Bu hesaplamalara Türkiye'de ya da daha önceden Osmanlı bölgesi olan Irak, Suriye Bulgaristan, Kıbrıs, Yunanistan Makedonya ve Kosova'da yaşayan insanlar dahil edilmemiştir.

Ülke ya da bölge Türk vatandaşları
(2004)[10]		 Türk vatandaşları
(2006)[11]		 Toplam Türk nüfusu Ülke ya da bölge toplam
Nüfusu (2009)[12]		 % Turkish Daha fazla bilgi
Almanya 1,924,154 1,738,831 2,812,000[13] 4,000,000[14] 82,329,758 3.4%-4.8% Almanya Türkleri
Fransa 341,728 423,471 500,000[15] 64,057,792 0.78% Fransa Türkleri
Birleşik Krallık 90,000 52,893 500,000[16] 61,113,205 0.81% Birleşik Krallık Türkleri
Birleşik Devletler 220,000 250,000 500,000[17] 307,212,123 0.16% ABD Türkleri
Hollanda 330,728 364,333 400,000[18] 16,715,999 2.3% Hollanda Türkleri
Avusturya 130,703 113,635 300,000[19] 8,210,281 3%-3.65% Avusturya Türkleri
Belçika 45,866 39,664 200,000[20][21] 10,414,336 1.92% Belçika Türkleri
Suudi Arabistan 100,000 120,000 200,000[22] 28,686,633 0.69% Suudi Arabistan Türkleri
Avustralya 56,261 64,500 150,000[23] 21,262,641 0.70% Avustralya Türkleri
Kazakistan 6,000 9,593 150,000[24] 15,399,437 0.58%-0.71% Kazakistan Türkleri
Azerbaycan 16,000 16,000 110,000[24] 8,832,000 0.50%-1.21% Azerbaycan Türkleri
Rusya 18,000 22,808 100,000[25][26] 140,041,247 0.07% Rusya Türkleri
İsviçre 79,470 73,861 100,000[27] 7,604,467 1.31% İsviçre Türkleri
Libya 3,200 1,350 80,000[28] 6,173,579 1.26% Libya Türkleri
İsveç 31,894 63,580 70,000[29] 9,059,651 0.77% İsveç Türkleri
Danimarka 31,978 54,859 70,000[29] 5,500,510 1.1% Danimarka Türkleri
Brezilya - - 58,973[30] 198,739,269 0.03%
Kırgızistan 3,200 3,380 55,000[24] 5,431,747 1.01% Kırgızistan Türkleri
Kanada 40,000 41,000 50,000[31] 140,000[32] 33,487,208 0.15%-0.41% Kanada Türkleri
İsrail 22,000 30,000 30,000 7,233,701 0.30% İsrail Türkleri
Venezuela - - 28,000 26,814,843 0.10%
İtalya 5,284 14,124 16,255[33] 58,126,212 0.02% İtalya Türkleri
Norveç 10,915 15,356 16,000[34] 4,660,539 0.33% Norveç Türkleri
Japonya 2,424 6,309 10,000[35] 127,078,679 0.007% Japonya Türkleri
Özbekistan 700 - 10,000-15,000[24] 27,606,007 0.03%-0.05% Özbekistan Türkleri
Ukrayna 550 - 8,844[36] 10,000[24] 45,700,395 0.02% Ukrayna Türkleri
Finlandiya 1,981 7,000 7,000 5,322,588 0.10% Finlandiya Türkleri
Katar 1,348 - 7,000[37] 833,285 0.8% Katar Türkleri
Türkmenistan 5,000 7,000 7,000[38] 4,884,887 0.10% Türkmenistan Türkleri
Birleşik Arap Emirliği - 5,484 5,500 4,798,491 0.11% Birleşik Arap Emirliği Türkleri
Afganistan - 4,500 4,500 28,396,000 0.01% Afganistan Türkleri
Kuveyt 1,922 3,260 3,262[39] 2,691,158 0.11% Kuveyt Türkleri
Meksika - - 3,100[40] 111,211,789 0.002%
Dubai - 3,000 3,000 2,262,000 0.13%
Ürdün 1,600 2,500 2,500 6,342,948 0.025% Ürdün Türkleri
Polonya - 2,500 2,500[41] 38,482,919 0.002% Polonya Türkleri
İspanya 1,289 - 2,500[42] 40,525,002 0.006% İspanya Türkleri
İrlanda - - 2,000-3,000[43] 4,203,200 0.05%-0.07% İrlanda Türkleri
Çek Cumhuriyeti - - 1,700[44] 10,211,904 0.006%
Macaristan - - 1,700[45] 9,905,596 0.004% Macaristan Türkleri
Arjantin - - 1,364[46] 40,913,584 0.003%
Güney Afrika 1,100 - 1,100 49,052,489 0.002% Güney Afrika Türkleri
Şili - - 1,000[47] 16,601,707 0.005% Şili Türkleri
Liechtenstein 809 - 894[48] 34,761 2.57% Liechtenstein Türkleri
Fas - - 853 34,859,364 0.002%
Uruguay - - 695[49]
Yeni Zelanda - - 600[50] 4,213,418 0.01% Yeni Zelanda Türkleri
Moldova 1,000 - 464[51] 4,320,748 0.01% Moldova Türkleri
Lüksemburg 287 - 450[52] 480,222 0.06% Lüksembourg Türkleri
Tacikistan 400 - 400 7,349,145 0.005%
Hırvatistan - - 300[53] 4,489,409 0.006% Hırvatistan Türkleri
Hong Kong - - 260[54] 7,055,071 0%
Slovenya - - 259[55] 2,023,358 0.01%
Portekiz - - 250[56] 10,707,924 0%
Endonezya - - 250[57] 240,271,522 0%
Kongo Cumhuriyeti - - 228 4,012,809 0.005%
Belarus 154 - 154 9,648,533 0%
Slovakya - - 150[58] 5,463,046 0.002%
Moğolistan - - 134 3,041,142 0.003%
Hindistan - - 126[59] 1,166,079,217 Hindistan Türklei
Tayvan - - 100-499 22,974,347 0.002%
İzlanda - - 68[60] 306,694 0.02%
Malta 53[61] 405,165
Porto Riko - - 44[62] 3,994,259 0.001%
Litvanya - - 35[63] 3,555,179 0%
Cezayir - - 31 34,178,188 0%
Estonya - - 24[64] 1,299,371 0%
Letonya - - 9 2,231,503
Grönland - - 8[65] 57,600 0.013%
Güney Kore - - 8 (1991) 48,508,972 0.001%
Bahamalar - - 4 309,156 0.001%
Bolivya - - 2 9,775,246 0.003%
Diğer bilinmiyor 35,375 bilinmiyor bilinmiyor bilinmiyor
Total 3,518,726 3,693,121
Lower bound
Upper bound

[değiştir] Türkiye'deki Türk dillerinin dağılımı

Türkmen boyları (Burdur)
Ana madde: Türkiye'de konuşulan diller
Ad Asıl ve diğer adları Konuşan kişi Bölgeler Dil ailesi ya da grup ISO numarası
Azerice Azərbaycanca 550,000 (-) Bayburt, Kars, Iğdır, Van Erciş, Ural Altay Dil Ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: azj (İngilizce)
Kazakça Қазақша-Qazaqşa 1,500 (+) Manisa İlinde Salihli, İstanbul ve Kayseri Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: kaz (İngilizce)
Kırgızca Кыргызчa 3,123 (+) Van Ulupamir köyü, Malatya, İstanbul, Nevşehir Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: kir (İngilizce)
Kırım Tatarcası Qırımtatarca / Kırım Türkçesi[66][67] bilinmiyor Ankara (Polatlı ilçesi Karakuyu ve Tırnaksız köyü),Eskişehir, Bursa, İzmir, İstanbul, Yozgat Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: crh (İngilizce)
Nogayca Noğay tili 600,000 Konya-Ilgın ilçesi ve Şeker, Doğankaya, Akin, Kırkkuyu, Boğazören, Köstengil, Seyitahmetli, Mandıra köyleri Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri
Özbekçe O`zbekcha 3,000 Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uzs (İngilizce)
Tuvaca Тыва дыл 50 İstanbul, Trabzon, Edirne (Keşan), İzmir, Antalya Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri
Türkçe (Türkiye Türkçesi) 46.278.000 (1987)[kaynak belirtilmeli] 61.693.065 (Türkiye'nin %85,54'ü)[kaynak belirtilmeli] Tüm ülke Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: tur (İngilizce)
Türkmence Türkmençe 1,400 Tokat Ural Altay dil ailesi ISO 639-3: tuk (İngilizce)
Uygurca ئۇيغۇرچه-Uyghurche 1,000 (-) Kayseri, Nevşehir Ural Altay dil ailesi / Türk dilleri ISO 639-3: uig (İngilizce)

[değiştir] Çağdaş Cumhuriyetler

Devlet Tarih Notlar
Flag of Turkey.svg Türkiye 1923-....
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 1983-....
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan 1991-....
50px Kazakistan 1991-....
Flag of Kyrgyzstan.svg Kırgızistan 1991-....
Flag of Uzbekistan.svg Özbekistan 1991-....
  • Flag of Meskhetian Turks.PNG Başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya'ya yayılmış olan Ahıskalıların kullandıkları gayriresmi bayrağı
Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan 1991-....

[değiştir] Çağdaş Özerk Cumhuriyetler

Devlet Tarih Notlar
Flag of the People's Republic of China.svg Sincan Uygur Özerk Bölgesi 1955-....
Flag of Altai Republic.svg Altay 1991-....
Balkarya.gif Balkar 1991-....
Flag of Chuvashia.svg Çuvaşistan 1991-....
Flag of Dagestan.svg Dağıstan 1991-.... Halkın yaklaşık %25'ini Türki halklar olan Kumuklar, Azeriler ve Nogaylar teşkil eder. Kafkasya Avarları'nın kökeni tartışmalıdır.
  • Flag of the Nogai people.png Dağıstanda Nogayların kullandıkları gayriresmi bayrağı.
  • Flag of the Kumukh people.png Dağıstanda Kumıkların kullandıkları gayriresmi bayrağı.
Flag of Gagauzia.svg Gagavuzya 1991-....
Flag of Khakassia.svg Hakasya 1991-....
Flag of Karachay-Cherkessia.svg Karaçay 1991-....
Flag of Karakalpakstan.svg Karakalpakistan 1991-....
Flag of Azerbaijan.svg Nahçıvan 1991-.... Azerbaycanın bir bölgesidir
Flag of Tatarstan.svg Tataristan 1991-.... Rusyada bir bölgedir
Flag of Tuva.svg Tuva 1991-....
Flag of Sakha.svg Yakutistan 1991-....

[değiştir] Tarihi Türk halkları ve -boyları

[değiştir] Günümüz Türk halkları

Gagavuzlar
Salarlar
Tuva şaman
Sibirya Türk kızı

[değiştir] Küçük Türk grupları

[değiştir] Ayrıca Bakınız

[değiştir] Kaynak

  1. ^ M1
  2. ^ Turkish Speaking Peoples, Joshua Project
  3. ^ Uzbek, Northern Speaking Peoples, Joshua Project
  4. ^ Uzbek, Southern, Joshua Project
  5. ^ Azerbaijani, North Speaking Peoples, Joshua Project
  6. ^ Azerbaijani, South, Joshua Project
  7. ^ a b c Lars Johanson / Elisabetta Ragagnin, Central Asia and Mongolia IX Regional Overview, Sociolinguistics Vol. 3, No. 3, s. 1890
  8. ^ Christine Keyser-Tracqui, Eric Crubézy , Horolma Pamzsav, Tibor Varga, Bertrand Ludes, "Population origins in Mongolia: Genetic structure analysis of ancient and modern DNA", American Journal of Physical Anthropology, 2006 Apr 4.
  9. ^ a b c d Jean Paul Roux, çev.: Aykut Kazancıgil, Lale Arslan-Özcan, Türklerin Tarihi: Pasifik'ten Akdeniz'e 2000 Yıl, Kabalcı Yayınevi, Şubat 2007, ISBN 9759970910, Sayfa 29
  10. ^ Council of Europe 2007, 130-131.
  11. ^ Rep. of Turkey Ministry of Labour and Social Security. YURTDISINDAKI VATANDASLARIMIZLA ILGILI SAYISAL BILGILER. Erişim: 2009-10-27.
  12. ^ CIA-The World Factbook. Country Comparison:Population. Erişim: 2009-10-27.
  13. ^ Berlin-Institut 2009, 26.
  14. ^ Zouboulis 2003, 55.
  15. ^ Hunter 2002, 6.
  16. ^ Federation of Turkish Associations UK 2008, 1.
  17. ^ Encyclopedia of Cleveland History. Immigration and Ethnicity: Turks. Erişim: 2008-07-09.
  18. ^ Centraal Bureau voor de Statistiek. CBS Statline. Erişim: 2009-11-27.
  19. ^ Minority Rights Group International. Turks. Erişim: 2009-01-15.
  20. ^ King Baudouin Foundation 2008, 5.
  21. ^ Kaya & Kentel 2007, 27.
  22. ^ Karpat 2004, 12.
  23. ^ Consulate General of Turkey, Sydney, Australia. Consul General's Message. Erişim: 2009-10-24.
  24. ^ a b c d e Council of Europe 2006, 23.
  25. ^ Centre For Russian Studies. 2002 Nationality report. Erişim: 2008-07-09.
  26. ^ Демоскоп Weekly. Всероссийская перепись населения 2002 года.. Erişim: 2009-08-04.
  27. ^ The Federal Authorities of the Swiss Confederation. Bilateral relations between Switzerland and Turkey. Erişim: 2008-12-16.
  28. ^ Harzig, Juteau & Schmitt 2006, 67.
  29. ^ a b DR Online. Tyrkisk afstand fra Islamisk Trossamfund. Erişim: 2009-02-08.
  30. ^ James 2007, 282.
  31. ^ The Federation of Canadian Turkish Associations. Purpose. Erişim: 2009-02-23.
  32. ^ The Federation of Canadian Turkish Associations. Kanada-Türk Toplumu İstatistikleri. Erişim: 2009-02-24.
  33. ^ Statistiche Demografiche ISTAT. Resident Population by sex and citizenship (Middle-East Europe). Erişim: 2009-02-25.
  34. ^ Statistics Norway. Persons with immigrant background by immigration category and country background 1 January 2010. Erişim: 2010-05-04.
  35. ^ Japonya Türk Toplumu (Turkish Community of Japan) (Turkish). Embassy of Turkey in Japan. Erişim: 2008-06-11.
  36. ^ State Statistics Committee of Ukraine. The distribution of the population by nationality and mother tongue. Erişim: 2008-07-09.
  37. ^ Turkish Embassy, Doha, Qatar. Ambassador's Message. Erişim: 2009-10-24.
  38. ^ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. Türkmenistan. Erişim: 2009-10-28.
  39. ^ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. Kuveyt. Erişim: 2009-10-28.
  40. ^ CONAPO. CONAPO (2005) census. Erişim: 2008-10-29.further information on Immigration to Mexico
  41. ^ Rep. of Turkey Ministry of Foreign Affairs. Turkey's Political Relations with Poland. Erişim: 2009-10-24.
  42. ^ Instituto Nacional de Estadística. Instituto Nacional de Estadística: Population (Spaniards/Foreigners) by Country of birth, Sex and Year. Erişim: 2008-11-04.
  43. ^ Lacey 2007, 2.
  44. ^ Rep. of Turkey Ministry of Foreign Affairs. Turkey's Political Relations with Czech Republic. Erişim: 2009-10-24.
  45. ^ Rep. of Turkey Ministry of Foreign Affairs. Turkey's Political Relations with Hungary. Erişim: 2009-10-24.
  46. ^ CELADE-Division de Poblacion. TURQUÍA: (Nacimiento): Argentina 2001. Erişim: 2009-11-08.
  47. ^ Embassy of Chile in Turkey (15 May 2008 Cnn Turk tv program, Turks in Chile.)
  48. ^ Fürstentum Liechtenstein 2007, 6.
  49. ^ CELADE-Division de Poblacion. TURQUÍA: (Nacimiento). Erişim: 2009-11-08.
  50. ^ The Encyclopedia of New Zealand. Facts and figures By Country Of Birth. Erişim: 2008-10-29.
  51. ^ National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova. Distribution of immigrants by nationality and purpose of arrival, in 2007. Erişim: 2009-10-31.
  52. ^ du Grand-Duché de Luxembourg. Etat civil et population du Luxembourg: Ventilation par nationalité du répertoire. Erişim: 2009-09-07.
  53. ^ Croatian census 2001. POPULATION BY ETHNICITY, BY TOWNS/MUNICIPALITIES, CENSUS 2001. Erişim: 2008-10-29.
  54. ^ Consulate General of Turkey-Hong Kong, China. Consul General's Message. Erişim: 2009-10-24.
  55. ^ Statistical Office Of The Republic Of Slovenia. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002. Erişim: 2008-10-29.
  56. ^ Rep. of Turkey Ministry of Foreign Affairs. Turkey's Political Relations with Portugal. Erişim: 2009-10-24.
  57. ^ Turkish Embassy-Jakarta, Indonesia. Turkish –Indonesian Economic and Commercial Relations. Erişim: 2009-10-24.
  58. ^ Statistical Office of the Slovak Republic. Long-term immigration by country of last residence and age in 2006. Erişim: 2008-10-29.
  59. ^ Census India 2001. POPULATION CLASSIFIED BY PLACE OF BIRTH AND SEX. Erişim: 2008-10-29.
  60. ^ Statistics Iceland. Population by origin, citizenship and country of birth. Erişim: 2009-05-26.
  61. ^ Amore 2005, 15.
  62. ^ US Census Bureau. Puerto Rico Ancestry:2000. Erişim: 2008-10-29.
  63. ^ Statistics Lithuania RSS. Population by place of birth and sex. Erişim: 2008-10-29.
  64. ^ Eesti Statistika 2008. POPULATION BY ETHNIC NATIONALITY, MOTHER TONGUE AND CITIZENSHIP. Erişim: 2008-10-29.
  65. ^ Nordic Statbank. Population 1 January by reporting country, time, citizenship, sex and age.. Erişim: 2008-10-29.
  66. ^ Documentation for ISO 639 identifier: crh
  67. ^ Crimean Turkish

[değiştir] Galeri

[değiştir] Çin Posta Pulları'nda Türk halkları

[değiştir] Dış bağlantılar


"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%BCrk_halklar%C4%B1&oldid=10831457" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller