Suruç, Şanlıurfa
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 Suruç, Türkiye |
|
|---|---|
| Harita | |
 Türkiye'de bulunduğu yer |
|
| Bilgiler | |
| Şehir nüfusu | 64.765NA (2007) |
| İlçe nüfusu | 102.667NA (2007) |
| Yüzölçümü | 735,19 km² |
| Nüfus yoğunluğu | 145,1 kişi/km² |
| Rakım | 537 metre |
| Koordinatlar | |
| Alan kodu | 414 |
| İl plaka kodu | 63 |
| Yönetim | |
| İl | Şanlıurfa |
| Kaymakam | Muhittin PAMUK |
Suruç Şanlıurfa ilinin bir ilçesidir ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde (Orta Fırat Bölümü), Şanlıurfa İl’inin 46 km güney batısında yer aliyor. Suriye ile sınırı teşkil eden demiryolu üzerindeki Mürşitpınar Köyü’ne 10 km uzaklıkta olan tarihi bir ilçedir. Suruç halkı Türkler, Kürtler ve Araplar'dan oluşuyor.
İlkçağın OSRHONE ülkesinin şehirlerinden, ANTHEMUZİA veya BATNEA’nın yerine geçtiği MATF SUHUNH; İpek Şehri’dir. Bir zamanlar, oradaki ileri ziraatın eseri olarak ipekçiliğin çok geliştiği ve sanayinin kurulduğu şehir, bugünün Suruç’udur.
[değiştir] Tarih
Kaynaklarda SERUĞ olarak geçen bu şehrin İbrahim Peygamberle ile çok yakın ilişkisi vardır. İbrahim Peygamberin babası Azer, dedesi Nahor’un babası SERUĞ’ dur. Tarihte adı SERUĞ olan bu ilçemiz ile İbrahim Peygamberin atası SERUĞ aynı adı taşımaktadır. SERUÇ, bu ilçenin asıl adıdır. Bu yöre, eskiden beri cins at yetiştiriciliği ile meşhurdur. Atların eğeri ile uğraşan ve imal eden kişilere “Saraç” denilmektedir. Suruç bu kelimenin çoğulu olup, İlçenin isminin bu kelimeden geldiği tahmin edilmekte; Saraçlar anlamında, Suruç olarak söylene gelmektedir.
M.Ö. Asya’dan göç eden Sümerler, Mezopotamya’da medeniyet kurmuşlardır. Sümerler ve Akadlar, Saruğ Ova’sında Suruç ilçesini BATNA ismi ile anmışlardır. Daha sonra İskit ve Asurlular, Sümerler ve Akadlar’ı ortadan kaldırarak, Suruç’u, “Tepartip” adıyla Birecik İlçesi’ne bağlamışlardır. Sümerler Mezopotamya’da hakimiyetlerini sürdürürken, Mısır’a akın eden Kiksos geçici bir zaman için buraya yerleşmişlerdir. Roma İmparatoru Büyük Konstantin M.S.35. yılında öteki ilçelerle birlikte Suruç’u da Şanlıurfa (Rüha) İline bağlamıştır. Aradan hayli zaman geçtikten sonra Suruç, bu defa da Kudüs Krallığı’na bağlanmıştır. Tarihi eski çağlardan beri bilinen Suruç İlçesi’ni, Romalılardan, İyat Bin Ganem, barış yoluyla almış ve Abbasilere bağlamıştır (M.S.639). O zaman Suruç, Urfa’dan ayrı bir ilçe olduğu için, Urfa’daki Kürt Kavimleri, Araplara karşı gelerek Suruç’u Abbasilerin elinden kurtarmışlardır.
Çok eski olan bu şehrin yakınında, siyah taş üzerine yapılmış 1 metre eninde, 2 m uzunluğunda 2 adet aslan heykeli bulunmaktadır. Heykellerin bugün bulunduğu yer, Suruç’a 15 km uzaklıkta olan ve halen Suriye Sınırları içerisinde kalan Rıslantaş Köyü’dür. Ziyaret Köyü’nde meftun bulunan Şeyh Mesleme Bin Name Hicri 466 yılında Suruç’u, haçlılardan kurtarmıştır.
Suruç, M.S.1095’te Artuk Oğulları’ndan Sokman’ın eline geçmiş ise de, 6 yıl sonra Urfa Kontu I.Bolvadin’in egemenliği altına girmiştir. M.S. 1090’da Urfa Haçlı Kontu’na (Kudüs Krallığı’na) bağlanmıştır. I. İmadeddin Zengi, 1127 yılında Suruç’u, haçlılardan geri almıştır. Suruç, Timur’un istilasına da uğramıştır. Bölge halkı, istilaya karşı koyduğundan burası Moğollarca yakılıp yıkılmıştır. Kudüs Seferi’ne çıkan Yavuz Sultan Selim 1517 yılında, Suruç’u Osmanlı topraklarına katmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Halep Vilayeti’nin Urfa Sancağı’na bağlı bir kasaba durumunda olan Suruç, 1918’de İngilizlerin, 1919’da da Fransızların istilasına uğramıştır. Fakat; Suruç halkı, büyük bir milli mücadele örneği göstererek tarihi şehrini 11 Nisan 1923’te düşmandan kurtarmıştır.
Suruç, Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte, 1923 yılında ilçe olmuş ve Şanlıurfa İline bağlanmıştır.
[değiştir] Nüfus
| Nüfus | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Suruç | ||||||
| Yıl | Kent Nüfusu | Köy Nüfusu | Toplam Nüfus | |||
| 1927 | 1.491 | 17.141 | 18.632 | |||
| 1935 | 2.427 | 19.120 | 21.547 | |||
| 1940 | 3.147 | 22.005 | 25.152 | |||
| 1945 | 3.632 | 23.431 | 27.063 | |||
| 1950 | 4.214 | 25.808 | 30.022 | |||
| 1955 | 5.993 | 29.021 | 35.014 | |||
| 1960 | 6.800 | 31.857 | 38.657 | |||
| 1965 | 9.015 | 33.191 | 42.206 | |||
| 1970 | 15.033 | 38.125 | 53.158 | |||
| 1975 | 20.395 | 37.819 | 58.214 | |||
| 1980 | 18.892 | 31.772 | 50.664 | |||
| 1985 | 25.660 | 43.765 | 69.425 | |||
| 1990 | 39.905 | 40.297 | 80.202 | |||
| 1997 | 53.590 | 41.337 | 94.927 | |||
| 2000 | 44.421 | 37.826 | 82.247 | |||
| 2007 | 64.765 | 37.902 | 102.667 | |||
| 2009 | 69.848 | 36.803 | 106.651 | |||
| Y & G | ||||||
|
Rıfat Kökel (1936-1939) | Ali Fahri Kayar (1939-1941) | Nafi Akınay (1941-1943) | Arif Oya (1943-1945) | Halim Sait Öztaş (1946-1946) | Sebehattin Esen (1947-1950) | Orhan Zaim (1950-1950) | Bedrettin Oğuz (1951-1951) | Celal Tiryakioğu (1951-1952) | Hikmet Özdensoy (1952-1953) | Osman Erdemli (1953-1954) | Ahmet Harhan (1954-1954) | Reşit Yalın (1955-1955) | Tahsin Türütoğlu (1955-1958) | Ahmet Sivaslıgil (1958-1960) | Mustafa Uygur (1960-1962) | Emin Sıralı (1962-1973) | A. Nuri Kadıköylü (1963-1965) | Osman Nuri Uğurel (1965-1967) | Aydın Özakan (1967-1969) | Ümmet Önalan (1969-1972) | M.Efnan Özbuğlur (1972-1976) | Erol Çakır (1976-1978) | Ümit Oltulu (1978-1979) | Muzaffer Dilek (1980-1982) | Muammer Kutlu (1982-1984) | Mustafa Karabacak (1984-1986) | Hasan Karakaş (1986-1988) | Mustafa Esen (1988-1990) | Ahmet Görücü (1990-1992) | Cengiz Cantürk (1992-1994) | Ahmet Altıparmak (1994-1997) | Saim Parlak (1997-1999) Ertuğrul Kılıç (1999-2002) | Mahmut Nedim Tuncer (2002-2005) | Avni Oral (2005-2006) | Muhittin Pamuk (2006-Görevde) | |
|
Şanlıurfa ilinin ilçeleri | |
|---|---|---|
|
Şanlıurfa | Akçakale | Birecik | Bozova | Ceylanpınar | Halfeti | Harran | Hilvan | Siverek | Suruç | Viranşehir |
||
 |
İlçe ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
