Standart zaman

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Zamanın hesaplanmasında İngiltere'deki Greenwich meridyeni temel alınır. "Sıfır" standart zaman bölgesi Greenwich meridyeninin 7° 30’ doğusu ile 7° 30’ batısı arasını kapsar. 15°'lik her bölge bir saatlik zamanı temsil eder. Haritada her zaman bölgesi ve farklı alanlardaki zamanlar ile Greenwich ortalama zamanı arasındaki fark saat ve dakika cinsinden gösterilmiştir.

Standart zaman, bir bölge ya da ülkenin tümünde geçerli olmak üzere yasalarca belirlenmiş olan zaman. LMT'den farklı olarak her bir meridyene göre ayarlama yapılmaz. Standart zaman, yaz saati ayarı vs. dahil edilmeden kullanılan zaman birimidir. Örneğin Türkiye'nin standart zamanı "tüm yıl boyunca, tüm meridyenler üzerinde" UTC+2'dir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Standart zaman kavramı 19. yüzyıl sonlarında, o dönemde yaygın olarak kullanılan güneş zamanının yol açtığı karışıklıkları önlemek amacıyla ortaya atıldı. Demiryolu taşımacılığının yaygınlaşmaya başlaması ve bunun sonucunda farklı toplumlarda kullanılan yerel zamanların (boylama bağlı olarak değişen saat) bazı karışıklıklara neden olması, bu tür bir standart belirlenmesi gereksinimi doğurdu. Öte yandan standart zaman gereksinimi, özellikle Kanada ve ABD gibi, sınırları içinde farklı yerel zaman dilimlerinden geçen çok uzun demiryolu hatları bulunan ülkelerde duyuldu.

1870'lerin sonlarında Kanadalı bir demiryolu planlayıcısı ve mühendisi olan Sir Sandford Fleming, tüm dünyada kullanılabilecek bir standart zaman planı geliştirdi. Bunun üzerine 27 ülkenin temsilcileri 1884'te Washington D.C.'de toplanarak, günümüzde kullanılana benzeyen bir sistem benimsediler.

Günümüzde kullanılan standart zaman sistemine göre yerküre, Greenwich'teki (İngiltere) sıfır meridyeninden başlayarak, aralarında 15'er derecelik açı bulunan 24 standart meridyen dairesine (Ekvator'a dik olarak Kuzey ve Güney Kutbu'nun birleştiren sanal çizgiler) bölünmüştür. Bu meridyenler kuramsal olarak 24 standart zaman bölgesinin merkezlerini oluşturur. Ama uygulamada bu bölgeler yerel özelliklere göre değişik biçimler almış ya da alt bölgelere ayrılmıştır. Her bölge içinde zaman aynıdır ve bu zaman ile Greenwich ortalama zamanı arasında belirli sayıda tam bir saatlik fark vardır. Bazı bölgelerde bu fark tam saatlerden 15 ya da 30 dakika farklıdır.


Ayrıca[değiştir | kaynağı değiştir]