Sovyetler Birliği'nde askerî rütbe ve işaretler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Sovyetler Birliği'in Askeri Rütbe ve İşaretler'i 1917'deki Ekim Devriminden sonra hizmete girdi. Aynı zamanda soylulukla bağlantılı olan eski Çarlık rütbeleri kaldırıldı. Bu rütbeler günümüz Rusya'sında ve Ukrayna'sında kullanılan rütbelere benzemektedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlarda Kızıl Ordu'da profesyonel subay, bunun bir Çarlık mirası olduğu düşüncesiyle kullanılmadı. Bolşevikler subay kelimesini yasakladılar ve yerine sadece komutan kelimesini kullandılar. Apolet ve rütbe kullanımı bırakıldı ve bunların yerine "Tümen Komutanı" , "Kolordu Komutanı" ve bunlar gibi unvanlar kullanıldı. 1924'de bu sistem, K-1 (en düşük)den K-14 (en yüksek)e kadar hizmet kategorileriyle desteklendi. Hizmet kategorileri rütbe işlevine sahipti ve komutanın deneyim ve niteliklerini belirtiyordu. Kategori işaretleri komutanının pozisyonunu belirtmiyordu.

22 Eylül 1935'te Kızıl Ordu hizmet kategorilerinden vazgeçti ve rütbe sistemine dönüldü. Fakat bu rütbe sistemi geleneksel rütbelerin ve unvan sisteminin bir karışımıydı. Örneğin bu sistemde hem "Teğmen" hem de "Komdiv" (Комдив, Tümen Komutanı) vardı. Politik komiserlerin ve teknik sınıfların rütbeleride bu sisteme göre değişti.

Bir sistemde birkaç değişiklik daha yapıldı. 7 Mayıs 1940'ta

  • "Kombrig" (Командир бригады / Komandir brigadi, Tugay Komutanı)
  • "Komdiv" (Командир дивизии / Komandir divizii, Tümen Komutanı)
  • "Komkor" (Командир корпуса / Komandir korpusa, Kolordu Komutanı)
  • "Komandarm" (Командир армии / Komandir armii, Ordu Komutanı)

fonksiyonel rütbelerinin yerini General ve Amiral rütbeleri aldı. Fakat politik komiser ve teknik sınıf rütbeleri aynı

kaldı. 2 Kasım 1940'da sistem bir değişiklik daha geçirdi. Bununla astsubay rütbeleri kaldırılıyor ve Podpolkovnik (Yarbay) rütbesi ekleniyordu. 1942'nin başlarında tüm eski fonksiyonel rütbeler normal rütbelere çevrilmişti. 9 Ekim 1942'de politik komiserlik ve onun rütbeleri kaldırıldı. Fonksiyonel rütbeler sadece sıhhiye sınıfında ait oldu.

1943'ün başından kalan tüm fonksiyonel rütbeler kaldırıldı. Subay kelimesi resmen kullanılmaya ve apolet sistemine geçildi. O günden itibaren rütbe sistemi fazla değişmedi ve bugünkü Rusya'da da devam etmektedir. Kombat (Tabur Komutanı), Kombrig (Tugay Komutanı) ve Komdiv (Tümen Komutanı) fonksiyonel rütbeleri resmi olmayan kullanım şekilleri oldu.

Rütbe tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tablodaki rütbeler 1972-1974 yılları arasında kullanılmıştır..

Kategori Bütün Sovyet Kuvvetleri Rütbeleri
(Ordu, Militer)
Sovyet Hava Kuvvetleri ve diğer branşlar
(Uzay Birlikleri, Topçu, Tankçı, İstihkam and İşaret Birlikleri, Sıhhiye Birlikleri, Askeri Yargı Birlikleri, diğer özel ve teknik hizmetler)
Sovyet Donanma Rütbeleri (Güverte Rütbeleri)
Başkomutan
Rank insignia of генералиссимус Советского Союза.svg
Sovyetler Birliği Generalismosu
(Генерали́ссимус Сове́тского Сою́за)
General ve Amiraller
Rank insignia of маршал Советского Союза.svg
Sovyetler Birliği Mareşali
(Ма́ршал Совéтского Сою́за)
-
Rank insignia of адмирал Флота Советского Союза.svg
Sovyetler Birliği Filo Amirali
(Адмира́л Фло́та Совéтского Сою́за)
-
SSCB Üst Hava Mareşali
(Гла́вный Ма́ршал Авиа́ции Совéтского Сою́за)
diğer branşlar için Üst Mareşal
(Гла́вный Ма́ршал ро́да во́йск)
-
RAF A F9GenArmy until 1974.svg
General armii
(Генера́л а́рмии)
Hava Mareşali
(Ма́ршал авиа́ции
)
diğer branşlar için Mareşal veya General roda voysk
(Ма́ршал или Генера́л ро́да во́йск)
RAF N F9AdmirFleet 1943-1955par.svg
Amiral flota
(адмира́л фло́та)
RAF A F8ColGen since 2010par.svg
Orgeneral
(генера́л-полко́вник)
Havacı Orgeneral
(генера́л-полко́вник авиа́ции)
diğer branşlar için Orgeneral
(генера́л-полко́вник ро́да во́йск)
RAF N F8Adm since 2010par.svg
Amiral
(адмира́л)
RAF A F7LtGen since 2010par.svg
Korgeneral
(генера́л-лейтена́нт)
Havacı Korgeneral
(генера́л-лейтена́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Korgeneral
(генера́л-лейтена́нт ро́да во́йск)
RAF N F7VicAdm since 2010par.svg
Koramiral
(ви́це-адмира́л)
RAF A F6MajGen since 2010par.svg
Tümgeneral
(генера́л-майо́р)
Havacı Tümgeneral
(генера́л-майо́р авиа́ции)
diğer branşlar için Tümgeneral
(генера́л-майо́р ро́да во́йск)
RAF N F6RearAdm since 2010par.svg
Tümamiral
(ко́нтр-адмира́л)
Üst Subaylar
RAF A F5Col since 2010par.svg
Albay
(полко́вник)
Havacı albay
(полко́вник авиа́ции)
diğer branşlar için Albay
(полко́вник ро́да во́йск)
RAF N F5CaptNavy since 2010par.svg
1. Sınıf Kaptan
(капита́н 1-го ра́нга)
RAF A F4LtCol since 2010par.svg
Yarbay
(подполко́вник)
Havacı yarbay
(подполко́вник авиа́ции)
diğer branşlar için Yarbay
(подполко́вник ро́да во́йск)
RAF N F4Com since 2010par.svg
2. Sınıf Kaptan
(капита́н 2-го р́анга)
RAF A F3Major since 2010par.svg
Binbaşı
(майо́р)
Havacı binbaşı
(майо́р авиа́ции)
diğer branşlar için Binbaşı
(майо́р ро́да во́йск)
RAF N F3LtCom since 2010par.svg
3. Sınıf Kaptan
(капита́н 3-го р́анга)
Alt Düzey Subaylar
RAF A F2Capt since 2010par.svg
Yüzbaşı
(капита́н)
Havacı yüzbaşı
(капита́н авиа́ции)
diğer branşlar için Yüzbaşı
(капита́н ро́да во́йск)
RAF N F2CaptLt since 2010par.svg
Yardımcı Kaptan
(капита́н-лейтена́нт)
RAF A F1FstLt since 2010par.svg
Üsteğmen
(ста́рший лейтена́нт)
Havacı üsteğmen
(ста́рший лейтена́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Üsteğmen
(ста́рший лейтена́нт ро́да во́йск)
RAF N F1FstLt since 2010par.svg
Üsteğmen
(старший лейтенант)
RAF A F1-2Lt since 2010par.svg
Teğmen
(лейтена́нт)
Havacı teğmen
(лейтена́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Teğmen
(лейтена́нт ро́да во́йск)
RAF N F1-2Lt since 2010par.svg
Teğmen
(лейтена́нт)
RAF A F1-3SubLt since 2010par.svg
Asteğmen
(мла́дший лейтена́нт)
Havacı asteğmen
(мла́дший лейтена́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Asteğmen
(мла́дший лейтена́нт ро́да во́йск)
RAF N F1-3SubLt since 2010par.svg
Asteğmen
мла́дший лейтена́нт)
Astsubaylar
Rank insignia of старший прапорщик of the Soviet Army.svg
Üst Praporşçik
(ста́рший пра́порщик)
Havacı Üst Praporşçik
(ста́рший пра́порщик авиа́ции)
diğer branşlar için Üst Praporşçik
(ста́рший пра́порщик ро́да во́йск)
Rank insignia of старший мичман of the Soviet Navy.svg
Üst Midshipman
(ста́рший ми́чман)
Rank insignia of прапорщик of the Soviet Army.svg
Praporşçik
(пра́порщик)
Havacı Praporşçik
(пра́порщик авиа́ции)
diğer branşlar için Praporşçik
(пра́порщик ро́да во́йск)
Rank insignia of мичман of the Soviet Navy.svg
Midshipman
(ми́чман)
Çavuşlar
SA A-inf R8FirstSg 1963v.svg
Başçavuş
(старшина́)
Havacı Başçavuş
(старшина́ авиа́ции)
diğer branşlar için Başçavuş
(старшина́ ро́да во́йск)
Rank insignia of главный корабельный старшина of the Soviet Navy.svg
Denizci Başçavuş
(гла́вный корабе́льный старшина́)
Rank insignia of старший сержант of the Soviet Army.svg
Üst Çavuş
(ста́рший сержа́нт)
Havacı üst çavuş
(ста́рший сержа́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Üst Çavuş
(ста́рший сержа́нт ро́да во́йск)
Rank insignia of главный старшина of the Soviet Navy.svg
Başçavuş
(гла́вный старшина́)
Rank insignia of сержант of the Soviet Army.svg
Çavuş
(сержа́нт)
Havacı çavuş
(сержа́нт авиа́ции)
diğer branşlar için Çavuş
(сержа́нт ро́да во́йск)
Rank insignia of старшина 1-й статьи of the Soviet Navy.svg
1. Sınıf Çavuş
(старшина́ 1-й статьи́)
Rank insignia of младший сержант of the Soviet Army.svg
Astçavuş
(мла́дший сержа́нт)
Havacı astçavuş
(мла́дший сержа́нт авиа́ции)
diğer branşlar için astçavuş
(мла́дший сержа́нт ро́да во́йск)
Rank insignia of старшина 2-й статьи of the Soviet Navy.svg
2. Sınıf Çavuş
(старшина́ 2-й статьи́)
Erbaşlar
Rank insignia of ефрейтор of the Soviet Army.svg
Onbaşı
(ефре́йтор)
Havacı onbaşı
(ефре́йтор авиа́ции)
diğer branşlar için Onbaşı
(ефре́йтор ро́да во́йск)
Rank insignia of старший матрос of the Soviet Navy.svg
Kıdemli Er
(ста́рший матро́с) или (ста́рший моря́к)
Rank insignia of рядовой of the Soviet Army.svg
Er veya Asker
(рядово́й) или (солдáт)
Havacı er
(рядово́й авиа́ции)
diğer branşlar için Er
(рядово́й ро́да во́йск)
Rank insignia of матрос of the Soviet Navy.svg
Er veya Denizci
(матро́с) или (моря́к)

Renklere Göre Branşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1943'ten 1955'e tüm rütbe işaretleri haki renkteydi ve üzerlerindeki değişik renkler branşları belirtiyordu.

  • Fesrengi: piyade, mekanize birlikler
  • Red: topçu, zırhlı birlikler
  • Mavi: hava kuvvetleri, hava indirme birlikleri, hava teknik hizmetleri
  • Koyu mavi: süvari
  • Siyah: teknik sınıflar (telsiz, istihkam, kimyager, yeknik askeri okul, yol yapım birlikleri, boru hattı birlikleri, bina ve hava alanı yapım birlikleri, askeri topografya hizmetleri, yönetim hizmetleri, askeri yargı hizmetleri, askeri bando)
  • Koyu yeşil: sıhhiye ve veterinet birlikleri
  • Siyah: donanma

Aralık 1955'te aşağıdaki gibi değiştirildi.

  • Kırmızı: topçu, zırhlı birlikler, piyade, süvari
  • Mavi: hava kuvvetleri, hava indirme birlikleri, hava teknik hizmetleri
  • Siyah: teknik sınıflar ve donanma

Mart 1956'dan sonra general yıldızları altın rengiydeydi.

Kısaltmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

1972'den beri omuz rütbelerinde sınıflara ilişkin kısaltmalar bulunuyordu,

  • ВВ (Внутренние войска, Vnutrennie vojska) - İç Güvenlik Birimleri
  • К (Курсант, Kursant) - Askeri öğrenciler
  • КБ (КГБ, KGB) - KGB
  • ПВ (Пограничные войска, Pogranichnye vojska) - Sınır Birlikleri
  • СА (Советская Армия, Sovyetskaja Armija) - Sovyet Ordusu
  • СШ (специальная школа, spetsial'naja shkola) - Uzman okulu
  • Ф (Флот, Flot) - Donanma
    • СФ (Северный флот, Severnyj flot) - Kuzey Filosu
    • ЧФ (Черноморский флот, Chernomorskij flot) - Karadeniz Filosu
    • БФ (Балтийский флот, Baltijskij flot) - Baltık Filosu
    • ТФ (Тихоокеанский флот, Tikhookeanskij flot) - Pasifik filosu

Sovyetler Birliği Generalismosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu rütbe Josef Stalin için 27 Haziran 1945'de oluşturuldu. Kendisi bu rütbedeki tek kişidir. ABD'nin "General of the Armies of the United States" ve Kuzey Kore'nin "Dae Wonsu" rütbelerinin benzeridir. Generaller generali anlamına gelir.

Branşlar İçin Mareşal[değiştir | kaynağı değiştir]

Branş Mareşali ve Üst Branş Mareşali, 5 Sovyet askeri branşında kullanılırdı. Bunlar Hava Kuvvetleri, Topçu, Tankçı, İstihkam ve Sinyal Kuvvetleriydi. Bu rütbeler 1943 yılında oluşturuldu ve Orgeneral rütbesine denkti.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]