Sovyetler Birliği Kahramanı Madalyası
Vikipedi, özgür ansiklopedi
"Sovyetler Birliği Kahramanı" (Rusça: Герой Советского Союза, Geroy Sovyetskovo Soyuza), Sovyetler Birliği'nin en yüksek dereceli onur madalyası.
Madalya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nde kahramanlık olarak tanımlanacak bir faaliyet gerçekleştirenlere sertifikası ile birlikte verilirdi. Madalya ile birlikte en yüksek nişan olan Lenin Nişanı da bir defaya mahsus olarak verilirdi.
Konu başlıkları |
[değiştir] Madalyanın tarihi
Madalya'nın yürürlüğe geçiş tarihi 16 Nisan 1934'tür. Sovyetler Birliği'nin dağılmasına kadar toplam 12.745 defa verilmiştir. Madalya en çok II. Dünya Savaşı yıllarında verilmiştir. Bu dönemde 11.635 kişi 1 kere, 101 kişi iki kere, 3 kişi 3 kere ve 2 kişi 4 kere madalyaya layık görülmüştür. 1979 - 1989 yılları sırasında gerçekleşen Sovyet-Afgan Savaşı sırasında 65 kişi madalyaya layık görülmüştür. Madalya ilk kez Anatoli Liapidevski (1 numaralı sertifika ile beraber), Sigizmund Levanevski, Vasili Molokov, Mavrikiy Slepney, Nikolay Kamanin, İvan Doronin ve Mikhail Vodopianov adlı pilotlara, bir buzdağına çarpan Çeliustin gemisinin bulunması ve mürettebatının kurtarılması sırasındaki başarıları nedeni ile 1934 yılında verilmiştir.
Sovyet partizanı Zoya Kosmodemyanskaya ödülü alan ilk kadın olmuştur. Lidya Litvyak adlı Sovyet kadın pilotu ise 5’ten fazla düşman uçağı düşürmüş ve ölümündeden sonra (16 Şubat1942) ödüle layık görülmüştür.
II. Dünya Savaşı sırasında madalyayı iki kere almaya layık görülen 101 kişi için kendi kasabalarında büstleri dikilmiştir. Savaş uçağı pilotları Aleksandır Pokrişkin ve İvan Kozhedub ödüle üç kere layık görülen ünlü Sovyet kahramanlarındandır. Ödülü üç kere alan kişilerin heykellerinin birer sütün şeklinde Sovyet Sarayı projesi içinde yer alması düşünülmüştü. Ancak Sovyet Sarayı projesi hiçbir zaman gerçekleştirilememiştir.
Madalyaya 4 kere layık görülen iki kişi Georgi Jukov ve Leonid Brejnev’dir. Stalin’in kendisinin yazdığı madalya orijinal tüzüğünde madalya en çok 3 kez verilebilmektedir. Ancak Brejnev ve Jukov tartışmalı bir şekilde dörder kez madalya ile ödüllendirilmiştir.
1970’lerde madalya politik ve askeri kişilere kahranmanca bir başarı göstermelerine bakılmaksızın sadece bazı yıldönümleri için de verilmiş ve önemini biraz kaybetmiştir. Madalyanın geleneksel ve tüzüksel kuralı Jukov’a 1 Aralık 1956'da 60. yaşgününde başarıları için dördüncü kez madalya verilmesiyle bozulmuştur.
1988 yılında madalyanın bir kişiye birden fazla verilmesi durdurulmuştur. Sovyetler Birliği Kahramanı madalyası ayrıca şehirlere de verilmiştir. Madalyayı 24 Aralık 1991’de en son hakeden kişi ise Sovyet dalgıç Leonid Mikaloviç Solodkov’dur.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra madalya Rusya’da Rusya Federasyonu Kahramanı, Ukrayna’da Ukrayna Kahramanı, Beyaz Rusya’da Beyaz Rusya Kahramanı isimleriyle verilmeye devam edilmiştir.
Diğer bazı önemli kahramanlar arasında 2. Dünya Savaşı sırasında bir düşman makineli tüfeğine vücudunu siper ederek karşı koyan ve ölümünden sonra madalyaya sahip olan Aleksander Matrosov ile ünlü Sovyet keskin nişancı Vasiliy Zaitsev bulunmaktadır.
[değiştir] Bazı madalya sahipleri
[değiştir] Bir kere
- Hamazasp Babadjanyan - II. Dünya Savaşı sırasında Dnister nehrinin geri alan birliğe önderlik etmiştir.
- Lavrenti Berya - NKVD ve MVD şefi
- Mikhail Devyataev – Alman roket programı ile ilgili çok önemli istihbaratla beraber Alman güçlerinin elinden kaçmıştır. Peenemunde
- Yuri Gagarin - kozmonot uzaya çıkan ilk insandır.
- İvan Golubets – 1942 yılında Sovyet gemisi SK-0121 de birçok kişinin hayatını kurtarmıştır
- Vlademir Konovalov – Alman gemisi Goya’yı batıran denizaltının komutanıdır.
- Zoya Kosmodemyanskaya - the first female recipient; demonstrated bravery during her capture and execution by the Nazis
- Nikolay Kuznetsov – Birçok Nazi yüksek dereceli subayı kaçırmış ve suikastler gerçekleştirmiştir.
- Lidya Litvyak – Savaş pilotu, birçok alman savaş uçağını düşürmüştür.
- Yakov Pavlov – Stalingrad direnişi sırasında birlik komutanıdır.
- Otto Şmidt – Bilim adamı. Arcticin kaşifi
- Pyotr Şirshov, Evgeny Fedorov, Ernst Krenkel ve İvan Papanin. Bilimadamları.
- Richard Sorge – Sovyet ajanı. Barborassa operasyonunun ne zaman başlayacağı ile ilgili bilgileri Japonlardan sızdırmışdır. Bu bilgi ile Jukov 1941 yılında Japon’ların saldırmayacağını öğrenmiş ve Sibiryadaki birlikleri getirerek Moskova savaşı’nda kullanmıştır. Ödül ölümünden sonra verilmiştir.
- Valentina Tereşkova – Kozmonot Uzaya çıkan ilk kadındır.
- Anna Yegorova – 2. Dünya savaşı sırasında görev yapmış savaş pilotu.
- Vasily Zaytsev – Keskin nişancı. İkinci Dünya Savaşı sırasında 114’ü Stalingrad Savaşı’nda olmak üzere 400'e yakın Nazi askerini öldürmüştür.
[değiştir] İki kere
- Semyon Timoşenko – Sovyet komutanı.
- İvan Konev – Birinci Ukrayna ordusu komutanı. Maraşel.
- Azi Aslanov - İkinci Dünya Savaşı sırasındaki zırhlı birlikler komutanı. Özellikle 1944 yılında Ukrayna, Beyaz Rusya ve Baltık ülkelerinde görev yapmıştır.
- Hovhannes (İvan) Baghramyan – Beyaz Rusya ve Litvanya hücümlarında yer alan Sovyet komutanı.
- Konstantin Rokossovski – Sovyet ve Polonya Maraşeli. Kasım 1944’e kadar Beyaz Rusya birliklerine komutanlık yapmıştır. Daha sonra Polonya güvenlik bakanı olmuştur.
- Nelson Stepanyan – Bombardıman uçağı pilotu.
- Sydir Kovpak – Ukraynalı Partizan lideri.
- Amet-Han Sultan – Savaş ve test pilotu.
- Aleksey Fiodorov – Nazi işgali sırasında Ukrayna ordusunu organize etmiştir.
- İssa Pliyev – Komutan.
- Vasili Çuikov – Stalingrad ve Berlin savaşlarından sorumlu general.
- Sergey Gritsevets – 40 kritik başarısı olan savaş pilotu
- Mikhail Katukov – Mareşal. 1.Tank ordusu komutanı.
- Dmitri Şostakoviç - SSCB'li 20.yy ın en önemli bestecilerinden biri.
[değiştir] Üç kere
- İvan Kozhedub – Birçok düşman uçağı düşüren savaş pilotu.
- Aleksandır Pokryşkin – Maraşel. İkinci Dünya Savaşı sırasında Hava kuvvetleri komutanı.
- Semyon Budyonni – Komutan.
- Kliment Voroşilov – Komutan ve politikacı.
- Vladimir Komarov - Kozmonot, bir uzay görevinde ölen ilk kişi.
[değiştir] Dört kere
- Georgi Jukov – 2 Dünya Savaşı'nda Sovyet Zaferinin baş mimarlarından.
- Leonid Brejnev - 1964-1982 arası görev yapan Sovyet lideri
[değiştir] Ödüle layık görülen yabancılar
Abdul Ahad Mohmand – İlk Afgan kozmonotu.
Ahmed Ben Bella – İlk Cezayir Cumhurbaşkanı.
Georgi İvanov – İlk Bulgaristan kozmonotu.
Fidel Castro – Küba başkanı.
Arnaldo Tamayo İlk Küba kozmonotu.
Josef Buršík – Kiev’in kurtuluşu sırasında gösterdiği kahranmanlık için 21 Aralık 1943'de verilmiştir. Çekoslovakya'nın işgali üzerine madalyayı iade etmiştir.
Otakar Jaroš – Harkov savaşı sırasındaki kahramanlıkları için 17 Nisan 1943 yılında verilmiştir. Ödülü alan ilk yabancı askerdir.
Jan Nálepka (Slovak) – 2 Mayıs 1945 yılında verilmiştir.
Vladimír Remek – Sovyet ve ABD vatandaşı olmayan ilk uzayadamı.
Antonín Sochor – Kiev’in kurtuluşu sırasında gösterdiği kahramanlıklar dolayısı ile. 21 Aralık 1943
Ludvík Svoboda – Çekoslovakya cumhurbaşkanı
Stěpan Vajda (Rusyn) – Polonya’nın kurtuluşu sırasında gösterdiği kahramanlık için. 10 Ağustos 1945
Richard Tesařík – Kiev’in kurtuluşu sırasında gösterdiği kahramanlık dolayısı ile. 21 Aralık 1943
Gamal Abdel Nassır – Mısır Cumhurbaşkanı (1954-1970)
Jean-Loup Chrétien
Marcel Albert – Savaş Pilotu
Jacques André – Savaş pilotu
Roland de La Poype – Savaş pilotu
Marcel Lefèvre – Savaş pilotu
Sigmund Jähn – İlk Alman kozmonot.
Bertalan Farkas – İlk Macar kozmonot.
Rakesh Sharma – İlk Hindi kozmonot
Jugderdemidin Gurragça – İlk Mongol kozmonot.
Mirosław Hermaszewski – Macar uzay gemisi mimarı.
Ramón Mercader - Leon Troçki'nin suikastçisi.
Muhammed Faris – İlk Suriye kozmonotu.
Phạm Tuân – İlk Vietnam kozmonotu.
[değiştir] Ayrıca Bakınız
[değiştir] Dış bağlantılar
- (Rusça) Sovyetler Birliği Kahramanları

