Sivrihisar

Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Not: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Ekim 2010 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Başlığın diğer anlamları için Sivrihisar (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Sivrihisar
Eskişehir İli Siyasi Haritası
Harita
Türkiye'de yeri
Bilgiler
İlçe nüfusu:	23.423
Şehir nüfusu:	10.007
Köy ve belde nüfusu:	13.416
Nüfus itibarıyla:	2011
Nüfus Kaynak:	HA&p_kod=1&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html TÜİK
Yüzölçümü:	4103 km²
Koordinatlar	{{{lat_deg}}}°{{{lat_min}}}′{{{lat_hem}}}, {{{lon_deg}}}°{{{lon_min}}}′{{{lon_hem}}}
Genel bilgiler
Ülke:	Türkiye
İl:	Eskişehir
Posta kodu:	26600
Alan kodu:	0222
Plaka:	26 HA
Kaymakam:	Hüseyin Çakırtaş
Belediye başkanı:	Fikret ARSLAN
Belediye web sitesi: T.C. Sivrihisar Belediyesi

Sivrihisar

Sivrihisar, Eskişehir'in en büyük ilçesidir. Nasreddin Hoca, Yunus Emre, Aziz Mahmut Hüdai, Hızır Bey gibi çok önemli Türk büyüklerinin bu ilçeden çıktığı iddia edilmektedir. Ankara'ya 120 km. Eskişehir'e 90 km. uzaklıktadır. 1926'dan önce Ankara'nın ilçesiydi.

Genellikle Rum gelenek ve görenekleri hakimdir. Eskişehir ticaretinde söz sahibi çok Sivrihisarlı bulunmaktadır.

Ankara, Eskişehir ve İzmir yollarının kesişme noktası üzerinde duran Sivrihisar, dikkati ilk önce, mızrak gibi göklere kadar uzanan yüksek, sivri kayalıklarıyla çekiyor. İsmini de bu kayalıklar veriyor şehre. Kayalıklar arasında, taştan sokakları ve eski evleri sadece görünen yüzü. Kökeni Anadolu’da ilk Türk uygarlığı olan Etiler’e kadar dayanan şehir, buram buram tarih kokuyor. Tipik Anadolu şehirlerinin bütün özelliklerini barındıran Sivrihisar, aynı zamanda ünlü kral Midas’ın da memleketi.

Etiler devrinde "Sallpa" olan adı, M.Ö 700 yıllarında Frigler’in yerleşme yeri olunca "Spalya"’ya dönüşmüş. Şehrin bir diğer özelliği, o dönemin meşhur Kral Yolu’nun üzerinde bulunması. Kral Yolu, ilçe sınırları içindeki Pessinus’tan geçiyor. Şehrin 10 km. güneyinde bulunan Pessinus, şimdilerde geçimi tarım ve hayvancılığa dayanan Ballıhisar köyü. Bizanslılar zamanında ise JÜSTİNİANAPOLİS adını almıştır. Bizansın en güçlü imparatoru olan JÜSTİNYEN ilçemize adını vererek burayı Hıristiyanlığın merkezi haline getirmiştir. M.S. 800 yıllarında dini yönden önce piskoposluk, sonra da metropolislik görevlerini yapmıştır. Bu devre ilişkin eserler ilçemizde bulunmaktadır. 1074 yılında Sivrihisar’a Selçukluların yerleşmesi ile birlikte ilçenin adının KARAHİSAR olduğu bilinmektedir. Bu devirde bir çok camii, medrese, hamam gibi eserler yapılmıştır.

Sivrihisar 1289 tarihinde Osmanlı hakimiyeti altına girdi. Bir müddet sonra, Osman Bey Sivrihisar’la birlikte bütün Eskişehir çevresinin idaresini kardeşi Gündüz Beye vermiştir.Sivrihisar Osmanlı hakimiyeti altına girmeden önce Rum şehri idi.Hatta Eski GKRY(Güney Kıbrıs Rum Yönetimi) Eski Liderlerinden Makarios'un Soyunun geldiği Şehir olarakta söylenmektedir.

COĞRAFİ YAPISI  :

Sivrihisar’ın yüzölçümü 2987 km/2 olup, denizden yüksekliği 1070 metredir. Arazilerinin büyük bir kısmı ova görünümünde ise de, yer yer yüksek dağ ve kayalıklar arazide düzlüğü bozmaktadır. En önemli yükseltiler Sivrihisar dağlarıdır. Bu dağların en yüksek olanı Çal dağıdır. Diğer önemli dağ ve tepeler ise Arayıt dağı, Boztepe, Büvelik Tepe ve Yediler Tepesidir. İlçemizin başlıca akarsuyu Sakarya nehridir. Karasal iklim türü hakimdir. İklim özelliği itibariyle, kış ayları soğuk ve kar yağışlı, yaz ayları ise sıcak ve yağışsız olarak geçmektedir.

İDARİ DURUMU  :

Sivrihisar ilçesi Eskişehir İline bağlı, Ankara-Eskişehir-Afyon Karayolu üzerinde Ankara İline 140 Km. Eskişehir İline 100 Km. ve Afyon İline 120 Km. uzaklıkladır. İlçeye bağlı 3 adet Kasaba, 61 adet Köy ve bunun dışında 27 adet Yayla ve Mandıra tabir edilen yerleşim merkezleri bulunmaktadır. Bir kısım yaylalarımızda yaz ve kış aylarında sürekli olarak oturulmakta olup, bazılarında okul, camii, içme suyu, elektrik, telefon ve tamamına yol hizmetleri götürülmüştür.

EKONOMİK DURUM  :

İlçe Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Büyük sanayi kuruluşları bulunmamaktadır. Daha çok küçük sanayi ve el sanatları niteliğinde kendisini göstermektedir.

İlçemizde toplam 29 adet tarımsal amaçlı Kooperatif bulunmaktadır. Bu kooperatiflerin bir kısmı varlıklarını başarı ile sürdürmekte, bir kısmı ise maddi kaynak sıkıntısından halen faaliyete geçemedikleri bilinmektedir. T.C. Ziraat Bankası, Halk Bankası, Şeker Bank olmak üzere 3 adet banka bulunmaktadır.

Kültür

Kibele’nin Büyük Tapınağı

Hıristiyanlığın yayılışına kadar, dini inanışın temeli olan ve yeryüzündeki bütün varlıkların doğurucusu olarak bilinen ulu ana tanrıça Kibele’nin büyük tapınağı Sivrihisar sınırları içerisinde. Geçmişi M.Ö 3500’lere dayanıyor. Ana Tanrıça, şehir ilkbahara girerken, büyük tapınağı ziyarete gelenlerle birlikte diz çökerek ve kollarını açarak Arayit Dağı arkasından sabahın ilk ışıklarını beklermiş. İlkbaharda bitkilerin yeni baştan canlanışı kutlanır ve vahşi musikinin kışkırtıcı ezgileri duyulurmuş.

Pessinus’u ortaya çıkarmak için ilk kazı çalışmaları 1967 yılında yapılmaya başlandı. Çalışmaları Belçika’dan Gant Üniversitesi yürütüyor. Mabet, tiyatro, çarşı, nemropol, mermer su kanalları ve bir kısım bina temelleri ortaya çıkarılmış. Helenistik ve Roma çağına ait olan bu yapılardan yalnızca mabet kalıntıları Frig uygarlığına kadar uzanıyor.

Eti ve Frig uygarlıkların yanı sıra Roma, Bizans ve Anadolu Selçuklu gibi önemli uygarlıklara da ev sahipliği yapan Sivrihisar’da, bu dönemlere ait kalıntılar da var.

67 Ağaç Sütunlu Ulu Cami

İlçedeki en önemli eserlerden biri, şehir merkezindeki Ulu Cami. 1275 yılında Mevlana’nın müritlerinden Eminiddin-i Mikail tarafından yaptırılan yapı, Anadolu’nun en büyük ahşap direkli camilerinden. Çatısını 67 adet ağaç sütun tutuyor. Çeşitli geometrik şekillerin ahenkli bir birleşiminden oluşan minberi ise şaheser sanat eseri olarak nitelendiriliyor.

Ulu Cami’nin kuzeyine düşen ve 1327 - 1328 yılları arasında Melik Şah tarafından, kardeşi Sultan Şah için yaptırılan Alemşah Kümbeti, Anadolu Selçukluları’ndan Necibiddin Mustafa’nın karısı adına yaptırdığı Hoşkadem Camii ve 1492 yılında Şeyh Baba Yusuf tarafından yaptırılan Kurşunlu Camii şehrin diğer önemli tarihi eserleri.

Nasreddin Hoca'nın Doğduğu Şehir

Sivrihisar şehirle bütünleşmiş ve ilçenin medar-ı iftiharı olan Nasreddin Hoca’nın da doğum yeri. Türk halk mizahının büyük filozofu Nasreddin Hoca, 1208’de Sivrihisar’ın Hortu Köyü’nde doğdu. Köyün adı 1999’da Nasreddin Hoca olarak değiştirildi. Hoca’nın evi halen burada varlığını sürdürüyor. İki katlı ev, belediyeden anahtarı alınarak gezilebiliniyor. Hortu Köyü Sivrihisar’a 26 kilometre uzaklıkta.

Köyde, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından bir de temsili Nasreddin Hoca evi yaptırılmış. Bu ev de halka açık.

Hoca’nın doğduğu evin Sivrihisar’da, türbesinin ise Akşehir’de bulunması iki ilçe arasında, Hoca’yı sahiplenme yönünde, sürekli bir tartışma ve gerginlik konusu olmuş. Sivrihisar Belediye Başkanı Yaşar Yurtdaş, şair Arif Nihat Asya’nın şu dizeleri ile aradaki buzları eritmek istediğini söylüyor: ‘Bir beşik kalmış Sivrihisar’da. Akşehir’de bir mezar. Sayesinde akraba olmuşlar Akşehir’le Sivrihisar.’

Anadolu'daki İlk Bakanlar Kurulu

Bakanlar Kurulu Anadolu’da ilk kez Sivrihisar Zaimağa Konağı’nda, Atatürk’ün katılımıyla toplanmış. Konak, şehrin merkezinde yer alıyor. Restorasyon için Kültür ve Turizm Bakanlığı çalışmalara başlamış .Sivrihisar’da tarihi yapıların büyük bölümü şehir merkezi etrafında yapmıştır.Çok fazla efor sarfetmeden hepsini gezip görebilmek mümkün. Eğer gelmişken biraz da spor yapalım diyorsanız, ilçenin sivri kayalıkları tırmanmak için ideal. Kayalıklar üzerindeki Kayasaat’e tırmanarak buradan bölgeye kuşbakışı bakabilirsiniz.

Ulaşım

Ankara, İzmir ve Eskişehir yollarının keşişme noktası olan Sivrihisar; Afyonkarahisar'a 120, Eskişehir’e 100, Ankara’ya 135, İstanbul’a 427, İzmir'e 448, Çanakkale'ye ise 520 kilometre uzaklıkta. İlçenin kendisine ait Sivrihisar birlik otobüsçüler kooparatifi bulunmaktadır fakat Yol üzerinde bulunduğu için Ankara’dan ve Eskişehir’den kalkan şehirlerarası otobüslerle Sivrihisar’a gidilebilir.

Yemekleri

Eskişehir’in geleneksel yiyeceklerinin başında,arabaşı gelir.Un,tuz ve suyla yapılan ve tepsilere dökülüp soğuduktan sonra dilimlenen hamuru vardır.Yağlı tavuk ya da horoz suyu kaynatılarak içine limon,tuz,kurutulmuş biberle hazırlanan arabaşı suyu vardır.Hamur dilimleri tahta kaşıkla kaynar tavuk suyuna daldırılır ve yutulur.Hamuru suya kaçıran helva alır.  Ayrıca buranın birde "bazlama" denilen ekmeği meşhurdur,bazlamanın pideside yapılır. Sivrihisar'ın aynı zamanda bamya çorbası, kelem(lahana) dolmasını ve un helvası meşhurdur.Bunun yanında meşhur bulgur pilavınıda unutmamak gerekir.Yaprak sarmasınıda unutma.Yaprak sarması ve kelem dolması(kepen'in kelemi) ise "dene" ile yapılmaktadır.Deneyi soracak olursanız bunu ancak Sivrihisarlı olanlar bilir.Ayrıca pırasa dolması,limonla mükemmel olur.Ama o da Kepen'in pırasasıyla olunca harikadır.

Dış bağlantı

• YerelNET