Sistemik dolaşım

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Illu systemic circuit.svg

Sistemik dolaşım, oksijenli kanı kalpten vücuda götürür ve dönüşte kirli kanı kalbe taşır. Dolaşım sisteminin bir parçasıdır. Dolaşımın fizyolojik teorisi ilk olarak William Harvey tarafından 1628'de tanımlanmıştır.

Bu terim İbn Nefis tarafından ileri sürülen pulmoner dolaşım terimine karşılık gelmektedir.

Yönü[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan kalp şeması. Sol ventrikülden oksijenli kan aorta girer ve sistemik dolaşım arterleri ile dağılır.

Sistemik dolaşım kardiyovasküler sistemin bir parçası olarak adlandırılır. Kan bu sistemle vücut hücrelerine taşınır ve kalbe geri döner. Kan sol ventrikülden vücudun en büyük damarı olan aorta gider. Aort kendinden daha küçük olan arterlere ve arteriollere son olarak ta kapillere dallanır. Atık ürün ve karbondioksit difüzyon ile oksijen ve besinle yer değiştirir. Sonra kan venöz kapiller ve sonra da İnferior vena kava veya superiora gider. Son olarak ta sağ atriuma geri döner.

Arterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Oksijenlenmiş kan aort kapağı içinden sol ventrikülden ayrıldıgında sistemik dolaşıma girer. Sistemik dolaşımın ilk bölümü aorttur. Büyük ve kalın duvarlı bir damar yapısındadır. Aort diyaframdan üstünden geçen majör arterlere dallanır.

Venler[değiştir | kaynağı değiştir]

Vücut dokularına geçişlerinden sonra, kapiller venüllerle birleşir. Son olarak ta venöz sistem, inferior vena kava gibi büyük ven damarlarıyla birleşirler. Bu iki büyük damar kanı sağ atriuma boşaltırlar.

Koroner damarlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalp kendini küçük bir sistem yardımıyla besin ve oksijen yönünden destekler.

Portal venler[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel kural, kalpten cıkan arterlerin arteriol ve capillere ayrılması venlerin ise geri kalbe götürmesidir. Portal venlerde bir istisna vardır. İnsanlarda en önemli örnel hepatik vendir. Hepatik portal ven kapiller damarlar barsagın etrafını sararak kan emilimini ve besin emilimini sağlamasından ziyade direk olarak kalbe gider. Hepatik portal venler karaciğerde ikinci kez kapillere ayrlılır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Pulmoner dolaşım