Sismik dalga

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Levha Tektoniği prensipleri ile yerkabuğunun rijit(katı) kısmında meydana gelen gerilmeler, bu enerjilerini fay hareketleri ile(yanal atılımlı, düşey atılımlı, çapraz atılımlı v.b.), ya da bilinen ismi depremlerle ortaya çıkarırlar. Deprem oluştuğu anda yeryüzüne sırası ile, iki çeşit hareket dalgası ulaşır: P-dalgası (Primary-wave,öncül dalga) öncül dalgadır ve yer yüzeyine paralel doğrultudaki titreşimlerdir. P-dalgası yıkıcı özellik içermeyip, buna rağmen yayılımı paralel olduğu için, ilk olarak yeryüzüne varan titreşimdir.

S-dalgası ise(Secondary-wave, ikincil) yeryüzeyine göre dik yönde hareket eder.

P ve S dalgaları içinden geçtikleri ortama göre 5 ile 15 km/saniye de ilerler. S-dalgaları ilerleme hızı P-dalgalarına göre yarı yarıyadır. Deprem dalgalarının hızı, içinden geçtikleri ortamın yoğunluğuna bağlıdır. P ve S dalgaları yerkabuğunun derinliklerinde, yertabakalarının türüne bağlı olarak (kömür katmanı, çamur, petrol, kayaç gibi), bir kayaç türünden diğerine geçerken kırılırlar. Yerbilimciler, dalgaların kırılma şekillerini inceleyerek yerkürenin derinliklerinin bir modelini yaratabilirler.