Sierra Nevada (ABD)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sierra Nevada Sıradağları
Sierra Nevada aerial.jpg
Havadan Sierra Nevada Sıradağları
Diğer adlar Sierra; Sierralar; "Yüksek Sierralar
Konum Kuzey Amerika
Koordinatlar 36.578580925° Kuzey
118.291994950° [Batı]]
Sıradağ Pasifik Sahilleri Sıradağları
Yükseklik 4,421 m Whitney Dağı
Çıkıntı
Tür
Son patlama
Jeolojik yaş
İlk çıkış
Oksijensiz ilk çıkış
En kolay rota
Sierra Nevada Sıradağları'nın Kaliforniya eyaletinde yeri

Sierra Nevada Sıradağları (İspanyolca:Karla Kaplı Sıradağlar) [1]) batı ABD'de "Kaliforniya Merkez Vadisi (California Central Valley)" ile "Havza ve Sıradağlar Jeolojik Bölgesi (Basin ve Range Province)" arasında bulunan bir sıradağlar sistemidir. Bu sıradağlar "Sierra" veya "Sierralar" ve "Yuksek Sierralar" olarak da adlandırılmaktadır. Sierralar'ın en önemli ve büyük kısmı Kaliforniya eyaletinde bulunmaktadır; ama birçok coğrafyacı bu sıradağlara eklenmiş olarak Nevada eyaletine uzanan Carson Sıradağları'nı da Sierralar'ın bir kısmı olarak kabul etmektedirler.

Sierralar'ın en uzun yönu kuzey-güney ekseninde kuzeyde Fredonyer Geçiti ile güneyde Tehachapi Geçiti arasında olup yaklaşık 640 km uzunluktadır. Doğu-batı ekseninde olan en geniş kısmı ise yaklaşık 110 km'dir. Bu sıradağların kapsadığı yüzölçümü yaklasık 63,100 km2 olarak belirlenmiştir. Sierralar'ın en yüksek zirvesi Whitney Dağı'nda olup "Nevada de Toluca" adı verilen zirvenin rakımı 4421 m'ye erişmektedir. Bu dağ Alaska hariç birbirlerine birleşik ABD eyaletleri arazileri içinde bulunan en yüksek noktadır. Sierralar üzerinde Kuzey Amerika kıtasının en yüksek "Alpin dağ gölü" olan Tahoe Gölü bulunmaktadir. Ayrıca bu sıradağlar bölgesi içinde bulunan Yosemite Vadisi 100-milyon-yıl yaşlı granit kayalarından buzulların gayet derin olarak oyup ortaya çıkartıkları, doğaya huşu uyandıran gayet derin bir vadidir. Sierralar üzerinde doğal koruma bolgeleri olarak 3 ulusal park, 2 "ulusal anıt" alanı ve 20 tane "vahşi doğayı koruma alanı" bulunmaktadır. Sierralar'da bulunan "ulusal parklar" Yosemite Ulusal Parkı, Sekoya Ulusal Parkı ve Kings Canyon Ulusal Parkı'dır.

Sierralar'in karakteri jeoloji ve ekoloji tarafindan şekillendirilmiştir. 100 milyon yıldan once "Nevada tipi orojenez jeolojik devreler" ortaya çıkmakta iken toprak altında gayet derin bölgelerde granit kayalar oluşmuştur. Sierralar 4 milyon yıl önce tektonik nedenlerle Büyük Okyanus'dan gelen yer levhasının itmesi nedeniyle kayalar kıvrılması ile yer yüzeyinde yükselme göstermeye başlamışlardır. Böylece yeni oluşan sıradağların üst tabakaları buzul erozyonu ile ortadan kalkmış ve altta bulunan derin granit tabakası açığa çıkmıştır. Bu açığa çıkan granit tabakası Sierralar'ın açık-renkli dikce yükselen tepe, kayalık, dağ ve uçurumlarının niteliklerini belirlemiştir. Bu dağlar sisteminin jeolojik olarak kıvrılıp yükselmesi ve tektonik kırılmalar yapması süreci hala devam etmektedir. Bu tektonik kuvvetler Sierralar'ın güneyinde jeolojik kırılmaya tekabül eden batıya okyanus kıyılarına bakan gayet yüksek ve gayet görkemli dik uçurumlu dağlar sırası Sierralarun batı sınırlarını teşkil etmektedir.

Sierralar ABD'ya beyazların yerleşlmesi tarihinde önemli rol oynamışlardır. "Kaliforniya'da Altına Hücum" olayları 1848-1855 döneminde Sierralar'ın batı etek tepe ve vadilerinde ortaya çıkmıştır. Büyük Okyanus sahilinden doğuya doğru ABD'nin batı-doğu sahilleri ulaşımını birleştirmek için inşaya başlanan ve 1863-1869 doneminde tamamlanan "Transkontinental Demiryolu"'na büyük bir engel olarak görülen Sierralar'i geçmek iken yapılan demiryolu hattı için özellikle Kanton'lu Çinli asıllı işçilerin gayet büyük insanüstü gayret ve çabalarını gerektirmiştir. Sierralar bazı yöreleri o kadar ıssız ve engebeli olarak görülmüslerdi ki bazı noktalara insan eli değmesi ve buraların ilk araştırılması ilk defa ancak 1912'de olmuştur.

Sierra Nevada Sıradağları zirve listesi[2][değiştir | kaynağı değiştir]

Kaliforniya'da kuzey Sierra Nevada Sıradağları uzerinde çam ormanları

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Carlson, Helen S. (1976). "Nevada Place Names: A Geographical Dictionary". University of Nevada Press. ss. 215. ISBN 978-0-87417-094-8. 
  2. ^ Kaynak : "Peakbagging" zirve listesi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sierra Nevada Sıradağları'nda tırmanma için dağ doruklarının tikleme ile bulunma haritası [[1]
  • "Summitpost" websitesinde "Sierra Nevada" hakkinda bilgiler maddesi [2]