Sermet Muhtar Alus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Sermet Muhtar (20 Mayıs 1887 - 28 Mayıs 1952) yazar, gazeteci, karikatürist ve İstanbul beyefendisi. Daha çok Akşam gazetesinde yayımlanan eski İstanbul`u anlatan yazılarıyla tanınır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sermet Muhtar`ın geçmişi, İstanbul`un eski ailelerine dayanır. Mahmud Muhtar Katırcıoğlu ve Kevser Hanım`ın oğludur. Dönemin tanınmış Paşa çocukları gibi özel tutulan hocalar tarafından eğitildi. 1906`da Galatasaray`dan mezun oldu. Daha sonra Hukuk Fakültesi`ne giren Sermet Muhtar, Hanımlara Mahsus Gazete`de bazı makaleleriyle yer aldı. 1910 yılında diplomayı alınca hakimlik veya avukatlık yapmak istemedi babasının müdürü olduğu Askeri Müze`ye girdi. İkinci Meşrutiyet`le birlikte basın hayatına karikatürleriyle girdi. Davul ve el-Üfürük dergilerine karikatürleriyle katkıda bulundu.

Sermet Muhtar, İstanbul`la ilgili yazıların çoğunluğunu Akşam gazetesinde yayımlamaya 1931 yılında başladı. Öğleden sonra yayımlanan Akşam, o yıllarda İstanbul`da en çok okunan gazetedir. 30 Yıl Evvelkiler başlığı altında başlayan yazılarını "Masal Olanlar", "İstanbul Kazan, Ben Kepçe" ile takip etti. Akşam gazetesinin tirajını artıracak derecede ilgi vardı yazılarına. Yüzlerce makale daha yayımladı, bu yazılar sosyal ve folkorik açıdan İstanbul`un yakın tarihini ve yaşantısını kapsamaktadır. Zaman içinde Tan, Son Posta, Cumhuriyet gibi gazetelerde çok sayıda makale daha yayımladı. Dergilerde ve gazetelerde yayımladığı yazıların sayısı bini geçmekte ve birçok değişik konuyu kapsamaktadır. Tarihten Sesler dergisinin de kadrosunda yer almıştır.

Tarihçi Reşat Ekrem Koçu`nun isteği üzerine hazırlık aşamasında olan İstanbul Ansiklopedisi`ne yüzlerce bilgi yolladı, fakat maalesef İstanbul Ansiklopedi G harfini aşamadı. Reşat Ekrem Koçu`nun ölümüyle birlikte değerli fotoğraf ve resimleri de kapsayan malzeme dağıldı, bu değerli malzemelerin akıbeti tam olarak bilinmemektedir. Yusuf Ziya Ortaç ile yakın arkadaşlardır.

Sermet Muhtar Alus annesine çok düşkündü. Evlilikleri uzun sürmedi, ilk evliliğinden Tülin (Hanım) adında bir kız çocuğu oldu. Kızı evlendiği zaman Türsan soyadını aldı. Prens Sabahattin'in kızı Fethiye Hanım gebe olduğunu, bir oğlu Şaban adında dünyaya geldi. Ama bu Evlilik şanssız olduğunu ve kısa bir süre sonra boşanmış.


Sermet Muhtar annesi Kevser Hanım`a olan düşkünlüğü ömrü boyunca sürdü. Matbaaya bile annesiyle beraber gelip beraber döndüğü söylenir. Şüphesiz ki annesi için en büyük acılardan biri 65 yaşında vefat eden oğlu Sermet`in ölümünü görmek olmuştur. Sermet Muhtar`ın ölümüyle birlikte İstanbul çok önemli bir aşığını kaybetti.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Türkçe-Fransızca Askeri Müze Rehberi
  • Türkçe-Fransızca Lugat

Romanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Liste kesin olmayıp sadece bir kısmını içermektedir

  • Kıvırcık Paşa (beyazperdeye de aktarılmıştır.
  • Harp Zengininin Gelini
  • Rüküş Hanımlar
  • Hayalanmalar
  • Bir Varmış Bir Yokmuş
  • Eski Çapkın Anlatıyor
  • Eski Konaklar
  • Nanemolla

Piyesleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Dert
  • Zincirleme
  • Helal Mal
  • Duvar Aslanı
  • Yıldızlar Barıştı

İstanbul Yazıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 30 Sene Evvel İstanbul
  • Eski Günlerde
  • İstanbul Kazan Ben Kepçe
  • Masal Olanlar
  • Onikiler

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bu makalenin hazırlanmasında Tarih ve Toplum, Şubat:1994, Sayı:122, Cilt:22, Taha Toros`un yazısından yararlanılmıştır.